Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vechten tegen windmolens

Groen

Joop Bouma

Akkerland bij Buinerveen, één van de plekken waar mogelijk windmolens komen te staan. © Joop Bouma

INTERVIEW - Marieke Holtjer verzet zich tegen de komst van windmolens in de Drentse Veenkoloniën. Samen met de andere leden van actiegroep Platform Storm. 'Ik ben niet tegen windenergie. Maar dit kan gewoon niet. Dit is een monsterlijk plan.'

Ze kijkt uit op leeg land. En dat wil ze graag zo houden. "Hier is niks. Je hoort niks, er is geen spoorlijn, de stilte, de weidsheid is overweldigend", zegt Marieke Holtjer, bestuurslid van het Platform Storm. De actiegroep bundelt het verzet tegen de plannen voor een grootschalig windmolenpark in de Drentse Veenkoloniën.

Ze woont prachtig in een ruime nieuwbouwwijk van Nieuw-Buinen. Geniet dagelijks met volle teugen van de rust en de ruimte om haar heen. Jarenlang woonde Marieke Holtjer in Arnhem, middenin de drukke, dichtbevolkte Veluwezoom. Ze koos bewust voor het Drentse land, waar het leven volgens haar veel meer kwaliteit heeft en de huizen nog betaalbaar zijn.

Rijk wijst gebieden aan
Maar ineens ziet de toekomst er heel anders uit. Drenthe moet naar vermogen bijdragen aan plannen van de rijksoverheid om in 2020 6000 megawatt aan windenergie opgesteld te hebben in Nederland. Dat is drie keer zo veel als wat er nu in het land staat.

In Drenthe, niet de meest winderige provincie van Nederland, staat nog bijna niks. Dat moet veranderen, aldus het Rijk, dat eenzijdig gebieden heeft aangewezen waar windenergie moet worden opgewekt. Parken met meer dan 100 megawatt vallen onder een rijkscoördinatieregeling: de rijksoverheid regelt de besluitvorming. Provincie en gemeenten staan in feite buitenspel. Bedoeling is dat op deze manier de procedures worden verkort en gestroomlijnd. Want het is zo 2020, de tijd dringt.

De provincie Drenthe is bereid 200 tot 280 megawatt aan windmolens te plaatsen, al is het niet van harte. Dat zijn zeventig tot negentig turbines, die tot 200 meter hoog boven het vlakke land uittorenen, de wieken meegerekend.

Maar de agrariërs in Oost-Drenthe hebben nóg grotere plannen: 420 tot 600 megawatt, verdeeld over twee windmolenparken. Dan heb je het over 140 tot 200 windmolens. Daarvan zal er een aantal 'in de achtertuin' komen van Marieke Holtjer, in het uitgestrekte veenkoloniale gebied tussen Stadskanaal en Buinen. Ze moet er niet aan denken.

Overal grote masten
Als het aan Holtjer ligt en haar medebestuursleden van Platform Storm, zal het niet gebeuren. "Dit is zo'n monsterlijk plan. Ik denk dat we het kunnen tegenhouden. We krijgen steeds meer steun uit de omgeving. Er is geen draagvlak voor deze megaparken. Als dit doorgaat, wordt dit het grootste windpark van Nederland.

In de Flevopolder staan die windmolens op een dijk, ver weg van de bewoonde wereld. Maar hier in dit gebied wonen 12.000 mensen, in lintbebouwing. Waar je ook woont, je wordt straks doorlopend geconfronteerd met die turbines. Aan de voorkant, aan de achterkant, opzij, overal zie je die grote masten in het landschap."

In het gebied zijn actiegroepen ontstaan van verontruste burgers die vechten tegen windmolens, ook in het nabijgelegen Oostermoer lopen bewoners te hoop. Niemand wil de mega-windparken.

Toch is het te makkelijk de omwonenden te betichten van nimby-gedrag (de afkorting van het Engelse not in my backyard, niet in mijn achtertuin - red.), aldus een rapport van de provincie Drenthe en Borger-Odoorn en Aa en Hunze, twee van de gemeenten die door Den Haag zijn uitverkoren voor de windparken. "De bewoners worden tekort gedaan als de weerstand wordt gezien als nimby-gedrag: men is niet tegen duurzame energie, ook niet in dit gebied, maar een radicale omslag van een open agrarisch landschap naar een industrieel landschap gaat te ver."

Wrijvingen
De plannen leiden tot onderhuidse spanningen in de Veenkoloniën, zegt Marieke Holtjer. "In mijn beleving worden dorpsgemeenschappen uit elkaar getrokken. De lusten en de lasten zijn onevenredig verdeeld. We hebben bij Platform Storm een bestuurslid gehad die moest afhaken omdat zijn werkgever zaken doet met boeren en geen scheve gezichten wil onder zijn klanten. Onze kinderen zitten op school bij de kinderen van grondeigenaren die windmolens willen plaatsen. Dat gaat wrijvingen geven."

Boeren willen die windmolens graag, want ze houden er goed geld aan over, aldus Holtjer. "Er wordt al gesproken dat ze voor een windmolen netto per jaar een bedrag van de Balkenende-norm opstrijken. Wat krijgen de bewoners? Niets. Ja, een verpest uitzicht en gezondheidsproblemen door het geluid van die windmolens en door de slagschaduw. Die dingen worden 200 meter hoog, die schaduw van de draaiende wieken zal tot ver in de omtrek voor overlast zorgen."

Het zit Holtjer dwars dat de plannen voor de windmolenparken destijds middenin de vakantieperiode werden bekendgemaakt. "Er is over de mensen heen gewalst. Als er niet een paar wakkere bewoners waren geweest, die op tijd zagen dat deze plannen werden ontwikkeld, dan hadden de graafmachines waarschijnlijk nu al in het land gestaan."

Waarde van de huizen
Mensen maken zich zorgen over de waarde van hun huizen, zegt Holtjer. "We zitten hier niet in het rijkste deel van het land. Voor veel mensen is hun eigen woning hun voorziening voor de oude dag. En dan het toerisme, één van de economische pijlers van dit gebied. Denk je dat mensen die rust en ruimte zoeken, straks nog hier naartoe komen?"

Buiten, lopend door de nieuwbouw van Nieuw-Buinen, raakt ze niet uitgepraat over de rust en de ruimte van het gebied. "Luister! Je hoort heel in de verte het verkeer op de N374. Dan moet je echt goed je best doen. Dat vinden wij al lawaai. Want als de wind de andere kant op staat, dan hoor je echt helemaal niets. Waar vind je dat nog? Dat is straks voorbij als alles hier vol windmolens wordt gezet."

In de nieuwbouwwijk liggen nog tal van ruime bouwkavels met vrij zicht op akkerland te wachten op kopers. De verkoop ligt al een jaar stil. Holtjer: "Iemand die hier wil gaan bouwen, die denkt: ik wacht nog maar even. Eerst eens kijken hoe dat met die windmolens afloopt."

Op een paar tientjes korting op de jaarlijkse energierekening - één van de voordelen voor omwonenden van windturbines - zit Holtjer niet te wachten. "Wat heb ik aan een paar tientjes als ik de hele dag naar die molens zit te kijken, terwijl intussen die boeren financieel binnenlopen?"

Dinsdag in Trouw: Wat houdt de boer over aan een windmolen op zijn erf?


Wethouder van 'ecologisch afvoerputje' hoopt schade te beperken

Wethouder Jacob Bruintjes van Borger-Odoorn begrijpt de verbolgenheid van de inwoners van zijn gemeente. "Mensen hebben zich volstrekt overvallen gevoeld door de plannen van het Rijk."

"Toen wij bericht kregen van het ministerie van economische zaken of we maar even wilden langskomen om te praten over windenergie in onze regio, hebben we als gemeente meteen een brief gestuurd waarin we zeiden: 'Laten we nou eerst eens met de bevolking gaan praten om na te gaan wat er wel of wat er niet haalbaar is'. Het gaat uiteindelijk toch om draagvlak, dat weten wij als lokale bestuurders als geen ander. We wilden een maatschappelijke discussie op gang brengen."

Dat hoefde niet. Een groep van ruim honderd boeren uit de regio was naar Den Haag gestapt met een plan om 400 tot 600 megawatt aan windmolens in de Veenkoloniën te plaatsen. Op grond van een nieuwe rijksregeling kon de overheid de procedure direct in gang zetten. Wat ook gebeurde.

Maar je schuift 12.000 mensen die ineens in een windmolenpark komen te wonen niet zomaar even opzij, wist de PvdA-wethouder. "Er zijn toen informatieavonden georganiseerd, tot onze stomme verbazing ver buiten de gemeente. Mensen moesten er met een bus naartoe. Dat is volstrekt verkeerd gevallen, dat heeft kwaad bloed gezet."

Terwijl Bruintjes wist: als je met een goed verhaal komt, dan kun je een meerderheid van de bewoners best meekrijgen. Nu is het hek van de dam. "In communicatief opzicht is dit een slechte beurt geweest."

De wethouder is pragmatisch genoeg om te weten dat die windmolens niet tegen zijn te houden. "We zijn bereid tot 280 megawatt in ons gebied te realiseren. Veel keuze is er niet. Het Rijk kan ons als gemeente achteloos terzijde schuiven. Dus dan kun je maar beter proberen de schade wat in te dammen."

De komst van megawindmolens betekent wel een radicale breuk met het tot dusver gevoerde beleid. "Wij hebben in onze gemeente altijd alle aanvragen voor windmolens afgewezen, omdat we vinden dat die molens de open ruimte aantasten. We zitten hier in het hart van het gebied, daar passen eigenlijk geen windmolens in. Maar die strijd win ik niet. We zoeken nu naar mogelijkheden om de schade zo veel mogelijk te beperken."

"Als je de Veenkoloniën helemaal volzet, dan geef je het gebied in feite op, dan worden wij het ecologische afvoerputje van Nederland. Wij zien de waarde van het open gebied en zoeken daarom naar een invulling die de openheid van het landschap zo veel mogelijk in tact houdt. Maar anderzijds, wij hebben ook een verantwoordelijkheid voor het toekomstige energiebeleid en daarom heeft de gemeenteraad met algemene stemmen gezegd: 'Wij accepteren een aantal windmolens, maar geen windmolenpark'."

Lees verder na de advertentie

Deel dit artikel