Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Van minister Schouten mogen we best wat trotser zijn op onze boeren: 'We nemen ze voor lief'

Groen

Bart Zuidervaart

Minister Schouten laat koeien de wei in. Van haar mogen we als Nederlanders best wat trotser op 'onze' boeren zijn. © Hollandse Hoogte / Leo Vogelzang
De Staat van de Boer | interview

Ja, minister Carola Schouten van landbouw begrijpt dat boeren zich vaak niet gewaardeerd voelen. En dat respect verdienen ze wel. ‘Het leven is ingewikkeld voor boeren.’

Op het bureau van Carola Schouten ligt de bijlage ‘De Staat van de Boer’ opengeslagen. “Ik ben de hele dag, tussen de afspraken door, aan het lezen”, zegt de minister van landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Haar eerste gedachten: “Herkenbare verhalen. Wat terugkomt in de interviews is dat het leven ingewikkeld is voor boeren. Daarom is het belangrijk en goed dat er een keer uitgebreid mét de boeren is gesproken. En niet over ze.”

Lees verder na de advertentie

Schouten trad in oktober vorig jaar aan als landbouwminister, na zes jaar Kamerlidmaatschap voor de ChristenUnie. Ze had zichzelf een duidelijk doel gesteld: de boer en de natuur weer in balans brengen met elkaar. “Ze staan nu juist met de ruggen naar elkaar. Ik lees dat ook terug in de verhalen in jullie krant.”

We staan niet meer stil bij waar ons voedsel precies vandaan komt. We nemen het voor lief

Het is de bedoeling dat de minister in de loop van de zomer met een ‘landbouwvisie’ komt, haar kijk op de toekomst van de sector. Er is enige vertraging, zegt ze. De uitkomsten van ‘De Staat van de Boer’ zijn nog vers en Schouten wil ze gebruiken bij haar eigen visie.

De uitkomsten van het onderzoek zijn somber. Boeren zijn neerslachtig, ze liggen wakker over hun bedrijf. Daar kunt u niet vrolijk van zijn geworden.

“Maar ik lees ook dat veruit de meeste boeren willen blijven doen wat ze doen en duidelijkheid voor de toekomst verlangen. Het is een levenswijze. Tegelijkertijd besef ik dat boeren het niet eenvoudig hebben. Ze krijgen overal de schuld van. We stellen forse eisen aan ze. Op het gebied van dierenwelzijn, milieu. We willen de beste producten tegen de scherpste prijzen.”

Waarom belonen wij, de consumenten, de boer niet genoeg?

“We staan niet meer stil bij waar ons voedsel precies vandaan komt. We nemen het voor lief. Boeren hebben het gevoel dat ze niet meer worden gerespecteerd om wat ze doen. De vraag is: ben je bereid om een goede prijs voor een goed product te betalen? Dit vraagstuk gaat niet alleen om de boer. Het raakt de hele samenleving.”

Hoe kunt u helpen?

“Op dit moment zijn we in Brussel in onderhandeling over de Europese landbouwsubsidies. Lange tijd waren die gericht op zoveel mogelijk voedsel produceren tegen de laagste prijs. Het volk moest gevoed. Nu spelen andere uitdagingen. Boeren zijn bezig met biodiversiteit en klimaatopgaven. Nederland vindt dat de EU met haar subsidies deze ondernemers meer moet belonen.

“Wat ik ook wil is de positie van de boer in de voedselketen versterken. Hij staat nu te veel onder druk. De boer heeft meer marktmacht nodig. Ik kom nog met allerlei voorstellen om dit voor elkaar te krijgen, maar wat ik al kan zeggen, is dat er een meldlijn komt voor boeren. Wie voelt dat hij wordt afgeknepen door supermarkten – bijvoorbeeld omdat er bovenwettelijke eisen aan producten worden gesteld, terwijl daar geen beloning tegenover staat – kan aan de bel trekken. Anoniem. Het is niet de bedoeling dat een boer die alarm slaat daardoor een afnemer kwijtraakt.”

Uit het onderzoek blijkt dat boeren massaal willen vergroenen om op langere termijn te kunnen overleven. Is dat ook uw koers?

“Ja, en ik zie dat de sector al hard bezig is. Nederlandse agrariërs zijn bijvoorbeeld als geen ander in staat om de hoeveelheid water die nodig is om gewassen te verbouwen, te verminderen. Ze kunnen inmiddels voedsel produceren op zilte grond, wat tot voor kort onmogelijk leek. Nederland is een ongelooflijk innovatief land.”

Mijn doel is echt om voor langere termijn de rust terug te brengen. Mijn landbouwvisie moet daarbij helpen

Toch voelen boeren zich niet begrepen door de buitenwereld.

“En dat is het wonderlijke, want de reputatie van onze boer in het buitenland is erg goed. Ik was onlangs op handelsmissie in India. Mensen zeiden tegen me: ‘Help ons alsjeblieft. Wij hebben een bevolking te voeden. Jullie weten hoe dat moet.’ Wij mogen best wat trotser zijn op onze boeren.”

Dat is kennelijk niet het geval. Boeren voelen zich niet gewaardeerd. Hoe kan dat?

“Wat ik net vertelde: we weten te weinig van de boeren, we komen niet meer op het erf. Ik was laatst bij een fruitteler, het was een mooie, stralende dag. Hij zei: ‘Ik hoop dat het goed gaat vanavond’. Ik begreep hem niet. Bleek er een hagelbui op komst. Die kan in een keer een oogst verwoesten. Daar denkt de consument in de supermarkt niet aan.”

Dat onbegrip gaat ook over de politiek. Boeren verwijten Den Haag hap-snap-beleid.

“Dat trek ik me aan. Mijn doel is echt om voor langere termijn de rust terug te brengen. Mijn landbouwvisie moet daarbij helpen.”

Een nieuwe Sicco Mansholt dus, waar hoogleraar Wiskerke gisteren in deze krant om vroeg.

“Haha. Ik durf me niet zomaar met Mansholt te vergelijken, hij heeft enorm veel betekend voor de landbouw. Maar ik snap de achterliggende gedachte wel. Boeren vragen om richting. Dat hebben ze in dit onderzoek vrij duidelijk gemaakt.”

U krijgt een 6,4 van de boeren. Tevreden?

“Ik ga niet zo snel af op rapportcijfers, maar weet dat ik ambitieus genoeg ben om het beter te doen.”

Lees ook:

De Staat van de Boer

Fipronil-eieren, het melkquotum, bijengif, mestfraude; het agrarisch bedrijf haalt de afgelopen jaren met grote regelmaat de kolommen van de krant, en vaak in negatieve zin. In de debatten die daarop volgen wordt vooral over de boer gesproken, niet mét hem. Volgens Trouw is het tijd die boer eens op te zoeken. Hoe gaat het anno 2018 met hen?

Vijftien procent van de boeren wordt benaderd door criminelen

Criminele organisaties hebben inmiddels vijftien procent van de Nederlandse boeren benaderd met de vraag of zij tegen een ruime vergoeding vrijstaande stallen of loodsen willen afstaan. Dat blijkt uit het Trouw-onderzoek ‘De Staat van de Boer’.

'Voor boeren die zwichten voor criminaliteit is er geen weg meer terug'

De politie is de uitgestrekte buitengebieden uit het oog verloren en criminelen bouwen een leeggekomen varkensstal daarom maar al te graag om tot een drugslab. "Iedere boer kent wel iemand die is gezwicht voor het geld."

Deel dit artikel

We staan niet meer stil bij waar ons voedsel precies vandaan komt. We nemen het voor lief

Mijn doel is echt om voor langere termijn de rust terug te brengen. Mijn landbouwvisie moet daarbij helpen