Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vaker, verder, luxer: toerisme trekt een zware wissel op het klimaat

Groen

Joop Engels

Het Filippijnse eiland Boracay werd zes maanden gesloten omdat de stranden en het ecosysteem zwaar werden aangetast en vervuild door de vele toeristen © EPA

De toeristenindustrie draagt voor 8 procent bij aan de opwarming van de aarde, blijkt uit een nieuwe Australische studie. Het toerisme groeit veel sneller dan andere economische sectoren. 

De toerist wil almaar verder en meer luxe, steeds meer mensen gaan voor hun vakantie de grens over en intussen legt het akkoord van Parijs het toerisme geen enkele beperking op.

Lees verder na de advertentie

Het toerisme is een miljardenindustrie, jaarlijks gaat er wereldwijd ruim vier biljoen euro in om en daar komt ieder jaar 4 procent bij. Dat dit een grote impact heeft op het klimaat is bekend. Reizen is een hoofdingrediënt en dat gaat meestal gepaard met een grote CO2-uitstoot. 

Maar de klimaatdruk van toerisme omvat veel meer, schrijven Australische wetenschappers in het wetenschapsblad Nature Climate Change. Voor de toeristen worden ook hotels gebouwd, evenementen georganiseerd, golfbanen aangelegd, souvenirs gemaakt. De Australiërs hebben naar eigen zeggen voor het eerst al die facetten van het toerisme meegenomen en komen dan uit op een totaal van ruim vier miljard ton broeikasgassen – zogeheten CO2-equivalenten – per jaar. Dat is ongeveer 8 procent van de jaarlijkse wereldwijde uitstoot.

Welvarende vervuilers

De Verenigde Staten hebben hier het grootste aandeel in (900 miljoen ton), gevolgd door China (560 miljoen ton), Duitsland (330 miljoen ton) en India (240 miljoen ton). Het zijn de rijke wereldburgers die hun stempel op het geheel drukken. De vijftig rijkste landen zijn goed voor de helft van de totale klimaatdruk veroorzaakt door toerisme. En als het individuele inkomen groeit, nemen de vakantiebestedingen naar verhouding zelfs nog meer toe. “Toerisme is een luxe-artikel dat geen verzadigingsgrens lijkt te kennen”, schrijven de Australiërs.

Voor de belangrijkste component, het vliegen, geldt dat besparingen in brand­stof­ver­bruik de groei bij lange na niet kunnen compenseren

Klimaattechnisch gesproken is toerisme een beroerde bedrijfstak, vervolgen ze. Per verdiende dollar in die sector komt er ongeveer een kilo CO2 vrij en dat is meer dan in de industrie (0,8 kilo) of de bouw (0,7 kilo). Bovendien, terwijl in die andere sectoren de CO2-uitstoot per verdiende dollar steeds lager wordt – bijvoorbeeld door verbeterde technieken – is daar in het toerisme nauwelijks ruimte voor. Voor de belangrijkste component, het vliegen, geldt dat besparingen in brandstofverbruik de groei bij lange na niet kunnen compenseren.

Het enige dat kan werken, zegt hoofdonderzoeker Manfred Lenzen van de universiteit van Sydney, is een fors prijskaartje aan het vliegen. “Om de uitstoot te compenseren, moet je denken aan 45 dollar extra voor een binnenlandse vlucht. En 425 dollar bovenop een retourvlucht Melbourne-Londen.”

Vliegen is het probleem

De studie bevestigt de conclusie die Paul Peeters, lector duurzaam toerisme aan de hogeschool NHTV hogeschool in Breda, tien jaar geleden trok in een rapport dat hij voor de wereldtoerisme-organisatie opstelde. Eind vorig jaar promoveerde hij aan de TU Delft op dit onderwerp. Hij vindt het een dappere poging van de Australiërs om die andere factoren te laten meetellen. Maar hij vraagt zich af of dat relevant is. “Bij hen wegen winkelen of eten zwaar, maar het maakt toch niet uit of de Nederlandse toerist dat in Barcelona, New York of thuis in Utrecht doet?”

Kern van zijn betoog is: het vliegen is het probleem. En dan maakt het niet echt uit wat het aandeel van het toerisme daarbinnen is. “Tien procent van de luchtvaart is goederenvervoer. Van het personenvervoer is een kwart zakelijk, een kwart betreft familie- of vriendenbezoek en de rest is toerisme. In wetenschappelijke studies wordt dat allemaal toerisme genoemd. Begrijpelijk, het is moeilijk te scheiden. Zo knopen zakenlui aan hun buitenlandse reis vaak nog een weekje vakantie vast.”

Er moeten internationale afspraken komen die de groei van het aantal vluchten beperken. Anders is Parijs onhaalbaar.

Paul Peeters, lector duurzaam toerisme

In zijn proefschrift was hij somberder dan de Australiërs over de mogelijkheden de luchtvaart te beperken. Verduurzaming van brandstoffen, een CO2-taks, hogesnelheidslijnen, het is niet genoeg. “Er moeten internationale afspraken komen die de groei van het aantal vluchten beperken. Anders is Parijs onhaalbaar.”

Lees ook: Filipijnen verbannen toeristen van zwaar vervuild eiland

De Filippijnen nemen komende week een radicale maatregel om de milieuvervuiling op een van hun eilanden te bestrijden. Het populaire vakantie-eiland Boracay zal maandenlang volledig gesloten zijn voor toeristen

Deel dit artikel

Voor de belangrijkste component, het vliegen, geldt dat besparingen in brand­stof­ver­bruik de groei bij lange na niet kunnen compenseren

Er moeten internationale afspraken komen die de groei van het aantal vluchten beperken. Anders is Parijs onhaalbaar.

Paul Peeters, lector duurzaam toerisme