Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Unieke Rosszee bij Antarctica wordt beschermd

Groen

Joop Bouma

Natuurbeschermers hadden eigenlijk de moed al opgegeven, maar toch is er alsnog een internationaal akkoord: de Rosszee bij Antarctica wordt een beschermd zeenatuurgebied. En, met een oppervlakte van 1,55 miljoen vierkante kilometer, is het gebied meteen het grootste ter wereld.

De Rosszee is een grote baai in de Zuidelijke Oceaan en geldt als een ecologische goudmijn. Menselijke activiteit is er nauwelijks, het gebied is één van de meest ongerepte stukken natuur van de wereld en een broedplaats voor orka's en walvissen en unieke soorten pinguïns, zoals de keizerspinguïn.

Er wordt al heel lang gepraat over bescherming van de Rosszee, die is genoemd naar de Britse ontdekkingsreiziger James Clark Ross. Vooral Russische en Noorse diepvriestrawlers vissen in de zee, op krill, ongewervelde, garnaalachtige zeedieren. Krill is een belangrijke voedselbron voor walvissen, pinguïns, robben en een groot aantal vissoorten.

Nieuw-Zeeland en de VS hebben lang getracht de Rosszee de status van natuurgebied te geven, maar Rusland hield dit tot dusver tegen. Vanaf december volgend jaar mag er in grote delen van de zee niet meer worden gevist. De landen van de Europese Unie en 24 andere landen hebben dit in Australië besloten.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Lees verder na de advertentie
Het gebied is één van de meest ongerepte stukken natuur van de wereld en een broedplaats voor orka's en walvissen en unieke soorten pinguïns

© thinkstock

Ecosysteem

De Nederlandse marien chemicus Loes Gerringa van het instituut voor zee-onderzoek NIOZ deed wetenschappelijk onderzoek in de Rosszee. "Het is een belangrijk en groot gebied waar veel plankton bloeit en dus van groot belang is voor de voedselvoorziening van de omringende oceaan. De Rosszee ondersteunt in feite het hele ecosysteem. Er zijn niet zo heel veel gebieden rondom Antarctica met veel algenbloei. Daarom is het van groot belang dat deze binnenzee wordt beschermd.''

De Rosszee heeft 's zomers een polynya, een open binnenzee, die wordt omringd door zee-ijs. Juist in die kom is er veel algenbloei. Gerringa deed onderzoek naar de herkomst van ijzer in het water van de Rosszee. Naast daglicht hebben algen ijzer nodig om te kunnen leven. In zout zeewater zit heel weinig ijzer. "Dit weinige ijzer wordt in de Rosszee in het voorjaar als de algenbloei start, heel snel opgenomen. De vraag is waar komt het ijzer vandaan dat de bloei gaande houdt.''

Gerringa's theorie is dat dit ijzer afkomstig is uit het sediment op de bodem. Om in de Rosszee te komen moest het Amerikaanse onderzoeksschip Nathaniel B Palmer, waarop zij meereisde, door een dikke laag ijs breken. "Ik weet nog dat er twee vissersschepen achter ons aan voeren door het opengebroken ijs. Dat was toen niet verboden.''

Tekst loopt door onder afbeelding.

De Rosszee ondersteunt in feite het hele ecosysteem

Loes Gerringa, marien chemicus

Krill © thinkstock
© anp

Een andere wereld

Pavel Klinckhamers, campagneleider oceanen bij Greenpeace, is blij met de internationale afspraak. Hij heeft goede hoop dat de Russen en Noren zich ook aan de afspraken gaan houden, omdat een groot aantal landen bij het akkoord betrokken is. Dat was volgens hem in het verleden anders met Japan, dat geregeld in de Rosszee jacht maakte op walvissen. "Ik denk dat ook Japan zich nu zal moeten gaan houden aan nieuwe afspraak.'' De regeling zal gelden voor 35 jaar. "Daarna leven we in een andere wereld. Ik denk dat die maatregel nooit meer zal worden opgeheven.''

Historicus Michel van Gessel organiseert met zijn Vlissingse bedrijf Oceanwide Expeditions twee keer per jaar voor telkens honderd toeristen expedities naar de Rosszee. Belangstellenden kunnen voor 15.000 tot 20.000 euro dertig dagen lang reizen in het unieke gebied. De nieuwe beschermde status van de Rosszee zal voor zijn bedrijf geen gevolgen hebben, verwacht hij. "We volgen nauwlettend alle milieuregels en voorschriften op. Onze reizigers mogen geen eten meenemen als ze aan land gaan en ook beslist niets achterlaten, ze moeten afstand houden van dieren.''

Het zijn bijzondere tochten, zegt Van Gessel. "Je vindt daar nog de hutten van de vroegere poolexpedities van beroemde onderzoekers als Amundsen en Scott. Die hokken zijn in oorspronkelijke staat, alsof de bewoners net zijn vertrokken: de jassen hangen er nog, de koffiemokken staan gewoon op tafel.''

Na 35 jaar leven we in een andere wereld. Ik denk dat die maatregel nooit meer zal worden opgeheven

Pavel Klinckhamers, campagneleider oceanen Greenpeace

© thinkstock

Deel dit artikel

Het gebied is één van de meest ongerepte stukken natuur van de wereld en een broedplaats voor orka's en walvissen en unieke soorten pinguïns

De Rosszee ondersteunt in feite het hele ecosysteem

Loes Gerringa, marien chemicus

Na 35 jaar leven we in een andere wereld. Ik denk dat die maatregel nooit meer zal worden opgeheven

Pavel Klinckhamers, campagneleider oceanen Greenpeace