Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ultimatum: 'bijengif' vóór maart beperken

groen

Joop Bouma

In kassenregio's zijn de hoeveelheden imidacloprid in oppervlaktewater niet gedaald. © Axel van Leeuwen

Staatssecretaris Martijn van Dam (economische zaken) dreigt met een verbod op het 'bijengif' imidacloprid in de glastuinbouw. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft hij dat de risico's van het insecticide zo groot zijn voor het milieu dat ingrijpende maatregelen nodig zijn.

Hij geeft telers nog tot maart om de normoverschrijdingen van imidacloprid in sloten en vaarten terug te dringen. Het bestrijdingsmiddel van fabrikant Bayer zorgt volgens wetenschappelijke studies voor sterfte onder veel meer insecten dan waarvoor het is bedoeld. Bijen, maar ook vlinders, hommels en zweefvliegen hebben te lijden van het bestrijdingsmiddel, dat makkelijk oplost in oppervlaktewater. Volgens een Nijmeegse studie leidt het gebruik van imidacloprid ook tot sterfte onder insecten-etende weidevogels.

Nog altijd grote overschrijdingen
Uit een analyse van het Centrum voor milieuwetenschappen van de Universiteit Leiden blijkt dat ondanks de verplichte zuivering van afvalwater in kassenregio's de hoeveelheden imidacloprid in oppervlaktewater niet zijn gedaald. Nog altijd komen grote overschrijdingen voor.

Toezichthouder Ctgb vindt het nog te vroeg voor ingrijpen. Van Dam wil maximaal drie maanden wachten. Als uit aanvullende metingen blijkt dat de normoverschrijdingen in maart niet zijn teruggedrongen, wil hij dat het Ctgb grenzen stelt aan het gebruik van het middel. "Als het Ctgb niet kan ingrijpen, zal ik een verbod op imidacloprid in de glastuinbouw instellen."

Vorig jaar kondigde ook Van Dams voorgangster Dijksma een verbod aan. Van Dam werkt al aan een Algemene maatregel van bestuur voor een verbod op imidacloprid.

Lees verder na de advertentie

Milieuclubs willen per direct verbod

Dertien natuur- en milieuorganisaties vragen de Tweede Kamer per direct een verbod op het insecticide imidacloprid van fabrikant Bayer.

Imidacloprid, dat op grote schaal wordt gebruikt, behoort tot de neonicotinoïden. Vast staat dat deze middelen niet alleen plaagdieren (bladluizen, witte vlieg) op landbouwgewassen doden, maar ook (wilde) bijen, vlinders, libellen, kevers en insectenetende akker- en weidevogels.

Woensdag debatteert de Tweede Kamer met de staatssecretarissen Dijksma (milieu) en Van Dam over bestrijdingsmiddelen in de glastuinbouw. Dijksma zei vorig jaar al dat zij aan een verbod op neonicotinoïden denkt. Zij reageerde op de publicatie van een onderzoek van Europese topwetenschappers over de schadelijkheid van imidacloprid.

Maatregelen
Sinds 2010 zijn er maatregelen genomen om te voorkomen dat imidacloprid in het oppervlaktewater terechtkomt, omdat ook waterorganismen schade lijden. Per 2014 moeten telers in de glastuinbouw hun afvalwater reinigen, voordat het kan worden geloosd. Niettemin worden op tal van plaatsen soms grote normoverschrijdingen gevonden, vooral in gebieden met veel kasteelt, bloembollenkweek en de teelt van bomen.

De zuiveringsmaatregelen hebben tot dusver weinig baat gehad, blijkt ook uit een rapport van het Centrum voor Milieuwetenschappen (CML) van de Universiteit Leiden. Het CML bekeek in vijf regio's in Noord- en Zuid-Holland de effecten van maatregelen. De analyse wijst uit dat de concentraties imidacloprid in oppervlaktewater amper zijn gedaald, vooral niet in de regio's met kasteelt. In de bloembollen- en bomenteelt is de milieulast van imidacloprid wel in geringe mate afgenomen, aldus het CML-rapport, dat Van Dam vannacht aan de Tweede Kamer stuurde.

Bayer en Greenpeace, die eigen onderzoek deden naar meetgegevens van waterschappen, kwamen tot soortgelijke conclusies. Bayer maakt zich grote zorgen over het uitblijven van effecten op het oppervlaktewater. Uit de Kamerbrief blijkt dat die zorg terecht is.

Deugdelijke zuivering
Sinds juli vorig jaar mag imidacloprid alleen nog worden verkocht aan telers die een deugdelijke zuivering hebben geïnstalleerd. Desondanks is de analyse van CML helder: het schiet niet erg op.

Maar toezichthouder Ctgb vindt de rapportage uit Leiden niet overtuigend. In een advies aan Van Dam schreef het college dat het te vroeg is voor drastisch ingrijpen. Volgens het Ctgb ijlt het effect van de extra maatregel (het gecontroleerd verstrekken van imidacloprid) en het feit dat telers inmiddels op grotere schaal zuiveringsstappen hebben ingevoerd, nog na. Pas als blijkt dat al die maatregelen onvoldoende effect hebben, wil het Ctgb nadenken over maatregelen.

Milieuorganisaties, waaronder Greenpeace, Natuur en Milieu, Vogelbescherming, Bijenstichting, Vlinderstichting en imkers vragen de Tweede Kamer het Ctgb te dwingen tot een noodprocedure om het middel te verbieden.

Abonnees lezen vandaag in Trouw: 'Gif uit de sloot'

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.