Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Tulpenwodka is goed voor biologische bollenteelt

Groen

Anouk Kragtwijk

Tulpenwodka 'Clusius Craft Distillers' gemaakt door Joris Putman en Bart Bouter. © Inge van Mill

De eerste tulpenwodka gemaakt van biologische bloembollen is op de markt. Meer telers durven nu de omschakeling naar biologisch aan.

Als Joris Putman aan het bollenbedrijf van zijn oom denkt, denkt hij aan een grote berg bollen in de zomer op het erf. Niet verkocht, klaar voor de prullenbak. “Ik zie dat beeld nog voor me. Het waren goede bollen, maar om een reden die ik als kind niet kon bedenken, moesten ze weg. Ik vond dat zo zonde.’’

Lees verder na de advertentie

Een halve eeuw later zijn juist die bollen belangrijk voor zijn nieuwe bedrijf. Van een combinatie van gewone, niet verkochte, te kleine en gebruikte bollen uit de kas maakt Putman, geboren in de bollenstreek, met zijn compagnon Bart Bouter de Dutch Tulip Vodka PURE. De mannen zijn de eersten die wodka stoken van louter 100 procent biologische tulpenbollen. Afgelopen zomer lanceerde destilleerderij Veld ook een tulpenwodka uit biologische bollen, maar een deel van de alcohol komt bij Veld uit graan. Het precieze recept ‘is geheim’, zegt Veld, maar de smaak van de bloem zit wel gevangen in de fles.

Toen Jonnie Boer van De Librije enthousiast was, wist ik dat we echt door moesten pakken

Terug naar Putman. Die loopt door zijn loods in Katwijk, de machines zijn in winterslaap. De plastic bakken waarin bollen met een snufje gist worden omgezet tot alcohol, zijn leeg. Nieuwe bollen staan in de koeling te wachten om binnenkort te gaan gisten. Een deel van de flessen gaat naar de sterrenrestaurants de Librije in Zwolle, Parkheuvel in Rotterdam en Aan de Poel in Amstelveen.

Twee jaar geleden begon Putman aan het experiment. Hij wist toen nog niet dat zijn product zoveel invloed kon hebben op de biologische bollenteelt. De ondernemer begon met het stoken van wodka omdat hij er zelf markt in zag. ‘‘Een vriend vroeg of we samen konden bierbrouwen, daar had ik geen zin in omdat iedereen dat al deed.’’

Het bracht Putman wel op een ander idee. ‘‘Het leek me leuk om wodka te maken van een bijzonder ingrediënt.’’ Hij pakte het direct groots aan. ‘‘Ik wilde een product ontwikkelen dat ook zou aanslaan in het buitenland. Ik zette op een rijtje waar Nederland bekend om staat: molens, klompen, Delfts blauw, kaas en tulpen. Van die eerste vier kan je geen wodka maken, van die laatste wel, al moeten ze dan wel biologisch zijn.” Het was een hele klus om uit tulpenbollen alcohol te maken. “Maar de eerste keer dat het lukte, voelden we ons euforisch, het kon blijkbaar. We hebben de wodka op smaak gekregen en die door chef-kok Jonnie Boer van De Librije laten proeven. Toen hij enthousiast was, wist ik dat we echt door moesten pakken.”

‘Zachte landing’

In de hoek van de loods staat een stellingkast met daarin glazen flessen vol destillatiemonsters van eerdere proefstoken. Nummer tien van 27 december 2016 ruikt ‘zoetig en smaakt naar bladeren’. ‘‘ Die termen worden in de wodkawereld niet officieel gebruikt, ik heb ze zelf bedacht.’’ Zijn wodka heeft volgens Putman ‘een heel zachte landing in je mond, met lichte citrusachtige tonen aan het begin die daarna overgaan in een ronde smaak’. “Heel subtiel allemaal. En het ruikt en smaakt naar een loods vol met tulpenbollen.”

Die tulpenbollen komen van Frank Schouten uit het Noord-Hollandse Zwaagdijk. Hij is een van de drie grote kwekers in de biologische bollenteelt. Schouten kweekt bollen op velden vlakbij huis, in Zeeland, de Flevopolder, Nieuw-Zeeland en Italië.

Biologisch telen is niet elk jaar economisch rendabel, maar ik denk echt dat dit de toekomst is

De biologische bollenteelt stelt weinig voor in Nederland. In 2013 was 0,1 procent van het hele bollenarsenaal biologisch, in 2016 steeg dat naar 0,3. Naast Schouten is John Huiberts uit Sint Maartensbrug een grote biologische kweker. Hij levert de bollen voor Veld Tulpenwodka. Huiberts teelde dit jaar vijftien hectaren biologisch waarvan ruim drie hectaren tulpen. Schouten teelde zo’n negen hectaren, waar ongeveer negentig ton biologische bollen vanaf komen. Op zes tot zeven hectaren van zijn land staan tulpen.

Extra risico’s

Schouten heeft twee bedrijven: een gangbaar en een biologisch genaamd Eko-Flora. 90 procent van alle bollen die hij van het land haalt, zijn niet biologisch, vertelt de bollenteler als hij tussen de tulpenrijen door zijn kas loopt. Schouten broeit ook nog eens zeventig miljoen vaastulpen per jaar, 5 procent daarvan is biologisch.

De bollenkweker aait over de bloemen die staan te broeien. In de groeven van zijn handen zit nog oude aarde. “Aan biologisch bollen telen kleven nou eenmaal veel extra risico’s. Het is niet rendabel om nu alles biologisch te kweken. Ik snap dat andere boeren daar niet zo enthousiast over zijn.”

Bij de normale teelt schrijft de bollenkweker 2 à 3 procent van zijn bollen af, bij de biologische wel 10 procent. “Daarnaast is het arbeidsintensief. Ik mag niet met Roundup spuiten en moet op mijn knieën al het onkruid weghalen. Met een man of 10 tot 25 trekken we dat uit de grond. Maar arbeid is duur.”

Waarom dan zoveel moeite? “We spuiten onszelf ook niet preventief vol met medicijnen. Waarom doen we dat wel met bollen? Ik denk ook dat de klant in de toekomst al die chemische middelen niet meer gaat pikken. We moeten naar alternatieven zoeken. Ik ben graag een pionier. Biologisch telen is niet elk jaar economisch rendabel, maar ik denk echt dat dit de toekomst is.”

Biologisch telen is niet elk jaar economisch rendabel, maar ik denk echt dat dit de toekomst is

Die verhoogde risico’s belemmeren de groei van de biologische bollenteelt, legt André Hoogendijk, adjunct-directeur van de branchevereniging voor bollentelers, de KAVB, uit. ‘‘Zoals de markt nu is, kan je bollenkwekers bijna niet adviseren om op biologisch over te gaan. Vooral omdat de overgangsjaren kostbaar zijn. De eerste drie jaar moeten kwekers zonder chemische gewasbeschermingsmiddelen telen om hun grond geschikt te maken voor biologische teelt. Die bollen worden wel nog steeds verkocht op de gangbare markt. Je ziet je investeringen dus niet direct terug in de prijs. Als nou daarna het schip met geld binnenkomt, is het een rendabele investering, maar dat is helaas ook niet het geval. Natuurlijk betaalt de consument een hogere prijs voor je bol maar de hoge kosten compenseer je daar niet mee.”

Maar die risico’s kunnen wel voor een deel door de tulpenwodka worden gedekt. Putman koopt naast gewone tulpenbollen van Schouten ook restbollen op; bollen die net te klein zijn, door de markt minder worden gewaardeerd en vaak worden gebruikt om nieuwe bollen van te kweken. Schouten: “Een deel van de tulpen heeft een kleine afwijking waardoor ze bloembladeren krijgen met witte streepjes. Die bol is nog prima voor wodka maar ik kan ze niet gebruiken in de broeierij of om nieuwe bollen mee te kweken op het land.”

Extra investeren

Voorheen moest hij die bollen helemaal afschrijven. “Nu kan ik een deel aan Joris slijten en is mijn verlies ongeveer één euro per kilo in plaats van 2,50 euro. De kosten worden zo lager en daardoor kan ik extra investeren in de teelt en in de broeierij van biologische tulpen.” Dat is terug te zien in cijfers. “Ik broeide drie miljoen exemplaren in een kas, nu Joris deze wodka is gaan maken, kan ik naar vier miljoen exemplaren.’’ Voor de teelt heeft hij nog geen raming gemaakt.

Schouten trekt in zijn kas een tulp uit de potgrond, breekt de steel van de bol en geeft die laatste aan Putman. Die pelt de rokken en houdt een klein bolletje, iets groter dan een hazelnoot, in zijn hand. Putman: “Dit gebruiken we ook. Hier ziet ook nog voldoende voedingswaarde in.” Schouten: “Dat is voor ons echt winst. Nu verdienen we aan iets wat eerst überhaupt niet kon worden verkocht.’’



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Toen Jonnie Boer van De Librije enthousiast was, wist ik dat we echt door moesten pakken

Biologisch telen is niet elk jaar economisch rendabel, maar ik denk echt dat dit de toekomst is

Biologisch telen is niet elk jaar economisch rendabel, maar ik denk echt dat dit de toekomst is