Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Stroom uit stoom door water van 4000 meter diepte op te pompen

Groen

Joop Bouma

Voormalig Shell-topman Gerard Krans wil elektriciteit opwekken met kokend heet water dat van 4000 meter ondergronds wordt opgepompt. Zo diep is er tot dusver nooit eerder geboord voor warm water.

Krans heeft aan het ministerie van economische zaken een vergunning gevraagd voor oriënterende bodemstudies in Friesland en Noord-Brabant. De aanvraag wordt komende week gepubliceerd. De Amsterdamse ondernemer wil in een groot gebied onderzoek doen naar de haalbaarheid van diepe geothermie.

Boren op grote diepte is duur. Eén put kost gauw 40 tot 50 miljoen euro. Voor het exploiteren van een diep waterreservoir zijn meerdere boorputten nodig. Er moeten ook putten worden geslagen om het water na gebruik terug te pompen.

Krans denkt dat geothermie - het benutten van grote reservoirs met water dat verhit is door diep in de aarde gelegen warmtebronnen - een belangrijke bijdrage kan leveren aan het oplossen van het energieprobleem.

Hij staat daarin niet alleen. In een recente studie in opdracht van Economische Zaken staat dat de mogelijkheden van diepe geothermie in Nederland 'buitengewoon aantrekkelijk' zijn. Ten minste één vijfde van de totale Nederlandse behoefte aan energie kan in 2050 met warmte uit de diepe ondergrond worden opgewekt, aldus het rapport. Maar er is tot dusver wereldwijd nauwelijks ervaring met het diep boren naar heet water.

Krans' bedrijf, Transmark Renewables in Amsterdam, is bezig met het boren van putten tot 1500 meter diepte in Turkije, nabij de stad Izmir. In Chili zijn plannen voor putten tot 3000 meter diepte. In beide landen is er vulkanische activiteit. Daardoor hoeft daar niet tot op grote diepten te worden geboord om bij water met voldoende hoge temperaturen te komen.

Krans wil nagaan of geothermie voor de opwekking van elektriciteit ook in Nederland haalbaar is. Daarvoor moet hij diep gaan, minstens tot 4 kilometer. "Als het in Nederland kan, kan het straks overal ter wereld", zegt hij.

Water met een temperatuur van minimaal 140 graden Celcius is ideaal voor geothermie. Het water komt dan als stoom naar boven, wordt door een generator geleid en vervolgens, afgekoeld, weer teruggepompt naar het ondergrondse reservoir. "Daardoor heb je in feite een volledig schone energiebron die oneindig is, want dat water wordt ondergronds weer opgewarmd en kan vervolgens opnieuw worden opgepompt", zegt Krans.

Het zou wereldwijd voor het eerst zijn dat er op zo'n grote diepte naar heet water wordt geboord. Krans, die enkele jaren geleden fortuin maakte door de verkoop van een aanleveringsbedrijf voor de olie- en gasindustrie, wil zijn vermogen inzetten om het energieprobleem in Nederland te helpen oplossen. "Ik heb goede zaken gedaan en wil iets terug doen voor de samenleving."

Eerder kocht de ondernemer een kapitaal grachtenpand in de 'Gouden bocht' aan de Herengracht, dat op de nominatie stond te worden verbouwd tot appartementen. Het monument is nu, na een ingrijpende restauratie. omgebouwd tot museum Het Grachtenhuis over de geschiedenis van de Amsterdamse grachtengordel.

Geothermie, het benutten van diepere aardwarmte

Op de kaart van Nederland , inclusief de zogenaamde Exclusieve Economische Zone in de Noordzee, is te zien welke temperaturen er heersen op 2 kilometer diepte. Een beeld van nog diepere lagen is er niet omdat daar nooit onderzoek naar is gedaan.

In de economische 200 mijls-zone heeft Nederland het recht op exploitatie van natuurlijke bronnen (vis, olie, gas, wind, water). Op sommige plaatsen in de Noordzee en in noordoost Friesland heersen op 2000 meter in de bodem temperaturen van 90 tot 100 graden Celcius. Dieper gelegen waterreservoirs, met nóg hogere temperaturen, kunnen worden gebruikt voor energieopwekking.

In Nederland zijn diverse aardwarmteprojecten voor woning- en tuinbouw, zoals in Heerlen, Bleiswijk, Pijnacker en Den Haag. Hiervoor worden waterreservoirs gebruikt van veel minder grote diepte, tot ongeveer 2 kilometer.

Bloemenveiling FloraHolland in Naaldwijk is vrij ver met diepe geothermie. Het bedrijf, met een omzet van 4,2 miljard euro, heeft een geologisch onderzoek laten uitvoeren naar de haalbaarheid van een boorput op 4 kilometer diepte. Daaruit bleek dat er een groot reservoir aan water met een temperatuur van 149 graden Celcius beschikbaar is.

Dit hete water kan een vermogen opleveren van 27 megawatt, genoeg om in de eigen energievraag te voorzien. Daarnaast kunnen 475 woningen en 120 hectare kassen worden verwarmd door geothermie. Begin 2013 gaat het echte boren beginnen, in 2014 hoopt de bloemenveiling met de energieproductie te kunnen beginnen.

Deel dit artikel