Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Sociaal wandelen in de Hoeksche Waard is samen een frisse neus halen

Cultuur

Monica Wesseling

© Monica Wesseling
Mooiste Nederland

Verspreid over het hele land zijn tal van wandelclubjes, die er voor hun gezondheid en wat aanspraak op uit trekken.

Nee, het zijn geen stiltezoekers, stoere wandelaars of liefhebbers van pure natuurbeleving, het groepje mensen dat deze vrijdagmorgen bij molen De Lelie in Puttershoek staat te wachten. Ze roezemoezen, kijken verlekkerd naar het theehuis en een enkeling draagt zelfs hoge hakken. Geen kilometervreters, maar mensen die gezond willen kletsen, hun eenzaamheid verdrijven of niet alleen op pad durven gaan.

Lees verder na de advertentie

Het initiatief voor Gezond Natuur Wandelen ontstond op een congres over Natuur en Gezondheid waar Ronald van Zon, Piet Veel en Jan Kuijper, destijds directeur Landschap Noord-Holland, elkaar ontmoetten. Het drietal bedacht dat het een mooi plan zou zijn om mensen die normaal weinig bewegen en niet vaak buiten komen te verleiden tot wandelen in het groen. Sociaal wandelen; tegengaan van eenzaamheid en bevorderen van sociale contacten stond hoog in het vaandel. En zo geschiedde. Eerst nog wat voorzichtig en geheel gedragen door vrijwilligers en in de loop van de jaren uitgegroeid tot een stichting met enkele betaalde krachten en een gesmeerde organisatie.

Het begint al goed: een fors boerenhek verspert de doorgang

Gezond Natuur Wandelen richt zich met name op - wat in de volksmond heet - sociaal zwakkeren, legt projectleider Van Zon uit. “Juist zij komen over het algemeen minder buiten en bewegen minder. Juist bij hen is gezondheidswinst te halen.”

Groen hesje

Dus daar gaan we. Voorop een man in een groen hesje en achtervolgd door een vrouw in zelfde tenue lopen we Puttershoek in. In ganzenpas.

Het begint al goed: een fors boerenhek verspert de doorgang. Maar handen zijn hulpvaardig en vederlicht overwint zelfs een 82-jarige de versperring. De eerste straten zijn als overal, echter al snel wijst de ‘groene vrouw’ op een paar witte houten huisjes. Het blijken watersnoodwoningen te zijn; prefab-woningen die na de watersnoodramp van 1953 door Noorwegen zijn geschonken.

Het dorp is historischer dan gedacht. Een woning blijkt in vroeger tijden nonnen te hebben gehuisvest. Vreemdelingen in een Nederlands-hervormde omgeving. De dames waren er voor de zielenzorg van de katholieke Brabanders die in de suikerfabriek werkten. Dorp wordt groene rand, rand wordt open veld. Rondom ons de weidsheid van het Hoeksche Waards landschap. De herfst ten spijt zijn de weiden nog heldergroen en bestippeld met gele, witte en blauwe bloemen. De lucht Hollandser dan Hollands met scherpomlijnde witte wollige wolken, de wind straf vanuit het open land.

Compensatie in de natuur

© Monica Wesseling

De ganzenpas wordt twee aan twee, een enkele losloper daargelaten. Stemmen doorsnijden de stilte. Dat is ook de bedoeling van dit gezondsamenbuitenbewegen. Ik sluit me aan bij het geklets en kom zo het een en ander over de deelnemers te weten. Hun verhalen en beweegredenen zijn niet allemaal even opwekkend en ik realiseer me hoe belangrijk initiatieven als deze zijn.

Een veter wordt gestrikt, een hek bewonderd, Trump bekritiseerd en na een uur zijn we terug bij de molen

We bewandelen landgoed De Eeckelaer, een wijngaard, lopen over een oud bruggetje met een spoorrails - ooit aangelegd door een tuinder voor het vervoer van zijn producten - en volgen een graspad langs een kreek. Koeien staren ons na en het aantal decibellen neemt langzaam maar zeker toe.

Een enkeling is bewust met het landschap bezig en luistert aandachtig naar de gids, verhalend over ‘Plan Argusvlinder’. Ter compensatie van de landschappelijke schade, veroorzaakt door de aanleg van de hsl, kreeg de natuur een oppepper. Kreekoevers werden natuurvriendelijker, boerengrond natuurlijker en dijken zichtbaarder.

Spreeuwen

Een veter wordt gestrikt, een hek bewonderd, Trump bekritiseerd en na een uur zijn we terug bij de molen en daarmee aangeland bij theetuin de Koffiemolen. Niemand heeft haast. De gesprekken worden moeiteloos weer opgepakt. Alleenlopers zijn allang versmolten met de eenheid en het doel lijkt bereikt.

Belust op nog even hoekschewaarden in mijn eentje, piep ik er tussenuit om korte tijd later langs de kronkelige kreken te lopen. De kreken die eeuwen geleden ontstaan zijn bij eb en vloed, bij de inpolderingen werden gebruikt voor de ontwatering en zelfs bij ruilverkavelingen intact zijn gebleven. Ik slenter, glimlach om zo-even en geniet. Ritselend vliegt een grote groep spreeuwen over. Mooi land.

Tijdens de wandeling vertellen begeleiders af en toe iets over de natuur, maar het samenzijn staat voorop. © Monica Wesseling

Stichting Gezond Natuur Wandelen 

Het streven van de Stichting Gezond Natuur Wandelen is om in heel Nederland iedereen de mogelijkheid te geven in de buurt aan een wandeling deel te nemen. Gratis, een vast uur elke week, nabij en bij voorkeur vanuit een wijkcentrum of in elk geval een locatie met goedkope koffie. Op dit moment zijn er in veertig gemeenten in de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland, Groningen, Friesland en Noord-Brabant tientallen vaste wandelingen, Overijssel is aanstaande.
Omdat voor elke wandeling meerdere vrijwilligers nodig zijn - niet iedereen wil elke week op een vast uur een groep begeleiden - zijn er inmiddels zo’n vijfhonderd vrijwilligers actief. In elke gemeente wordt nauw samengewerkt met onder meer welzijns- en zorginstellingen en natuurorganisaties. Gemeenten, provincies en zorgverzekeraars subsidiëren.
Initiatiefnemer Ronald van Zon: “Het zijn geen excursies. Gedurende het uur wandelen vertellen de twee begeleiders een of twee keer kort iets over de natuur. Vaak wijzen de deelnemers elkaar op dingen. Het gaat om samen buiten zijn.” Van Zon is ervan overtuigd dat het gaat lukken om een landelijk dekkend wandelnet te krijgen. “De behoefte is groot.”
De stichting kan nog veel vrijwilligers gebruiken.

Aanmelden en informatie over de wandelingen op: gezondnatuurwandelen.nl en via contact@gezondnatuurwandelen.nl.

De mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland, uitgeprobeerd door de redactie van Trouw. Lees meer in ons dossier

Deel dit artikel

Het begint al goed: een fors boerenhek verspert de doorgang

Een veter wordt gestrikt, een hek bewonderd, Trump bekritiseerd en na een uur zijn we terug bij de molen