Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Schouten heeft de boer in het vizier

Groen

Emiel Hakkenes

Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit brengt een bezoek aan boer die getroffen is door de droogte. © ANP

Landbouwminister Schouten stelt een logisch doel voor de toekomst. Maar de weg er naartoe is nog niet duidelijk uitgestippeld.

Haar voorganger sprak ooit: “Ik zit hier niet voor de boeren.” Die faux pas begaat landbouwminister Carola Schouten niet. In haar visiedocument ‘Waardevol en verbonden’, dat zaterdag verscheen en waarin ze de toekomst voor de landbouw in Nederland schetst, schrijft ze over de Nederlandse boeren: “Zij verdienen onze steun en sympathie.” Maar wat Schoutens voorganger Martijn van Dam bedoelde te zeggen, was: landbouw en voedselproductie is geen zaak van boeren alléén. Ook de consument spreekt een woordje mee, en de industrie en de banken. En zo vertaald is Schouten het daar mee eens, zei ze zaterdag in deze krant: “Deze visie gaat niet alleen over de boer, visser of tuinder. Het gaat over ons allemaal, over ons hele voedselsysteem.”

Lees verder na de advertentie

Maar dat systeem, dat na de Tweede Wereldoorlog werd opgebouwd, voldoet niet meer. Dat vinden de boeren zelf ook, bleek uit het Trouw-onderzoek De Staat van de Boer. De overgrote meerderheid van de boeren en boerinnen meent dat er sprake is van een crisis in de landbouw – in ecologische, economische en politieke zin.

Het is geen konijn dat de minister uit de hoge hoed tovert

Minister Schouten neemt die signalen serieus. En nu er voor het eerst sinds 2010 weer een eigenstandig ministerie van landbouw is, is het moment gekomen om de bakens te verzetten. Dat doet Schouten in haar visiedocument. En hoewel dat document over ‘ons allemaal’ zou gaan, handelt het in hoofdzaak over de werkwijze van de boer. Die moet niet langer gericht zijn op zo laag mogelijke kosten maar op zo zuinig mogelijk omspringen met grondstoffen. Meer samenwerken, minder verspillen en meer hergebruik zijn de kenmerken van de ‘kringlooplandbouw’ die de minister voor ogen staat. In 2030 moet Nederland er koploper in zijn.

Logisch doel

Het is geen konijn dat de minister uit de hoge hoed tovert. Het regeerakkoord sprak al van kringlooplandbouw, en het is ook de strekking van het ‘wenkend perspectief’ dat het Planbureau voor de Leefomgeving eerder dit jaar schetste. De Nederlandse zuivelsector besloot zélf al dat ze voortaan in korte kringlopen wil werken.

De minister heeft met haar visiedocument de boeren duidelijkheid willen bieden

Zo bezien lijkt de minister een logisch doel te stellen. Toch blijven er genoeg vragen onbeantwoord. Bijvoorbeeld: als Nederlandse boeren met meer oog voor natuur en milieu gaan produceren (Schouten: “We hebben maar één aarde”), maakt dat hun producten dan niet duurder dan die van buitenlandse collega’s? Wat als een boer het geld niet heeft om over te stappen op een duurzamere werkwijze? De minister vertrouwt, zegt ze, op medewerking van de banken. Hoe bereidwillig die zijn, valt nog te bezien. En het grootste knelpunt in het huidige voedselsysteem zit bij de consument en de supermarkten. De consument kiest graag goedkoop, waardoor de boer (te) weinig betaald krijgt. Eerder kondigde de minister een meldpunt voor oneerlijke handelspraktijken aan. Dat is prettig voor de boer, maar op de vraag hoe ze de consument kan bewegen om in de supermarkt duurzamere keuzes te maken, zegt Schouten: “We moeten ons voedsel weer meer waarderen.” Daar koopt de boer dan weer weinig voor.

De minister heeft met haar visiedocument de boeren duidelijkheid willen bieden. Duidelijk is nu wat het doel voor de toekomst is: duurzame landbouw. Maar de weg daar naartoe is nog maar beperkt uitgestippeld.    

Lees ook:

‘De boer wil richting, die geef ik nu’

Minister Carola Schouten maakt zich zorgen over uitputting van de aarde. De huidige voedselproductie is onhoudbaar, zegt ze. Het roer moet om in de landbouw. Een interview.

Minister Schouten: Kringlooplandbouw is het onontkoombare antwoord

De wijze waarop Nederland voedsel produceert en consumeert is onhoudbaar. Het put de aarde uit en leidt tot verspilling. Landbouwminister Carola Schouten heeft daar een ‘onontkoombaar en sluitend antwoord’ op: kringlooplandbouw.

Deel dit artikel

Het is geen konijn dat de minister uit de hoge hoed tovert

De minister heeft met haar visiedocument de boeren duidelijkheid willen bieden