Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

PvdA breekt debat statiegeld weer helemaal open

Groen

Hans Marijnissen en Bart Zuidervaart

© anp
Analyse

Het mag gerust moedig worden genoemd van staatssecretaris Wilma Mansveld van Milieu dat zij het afschaffen (formeel: 'vrijgeven') van statiegeld op grote PET-flessen heeft uitgesteld. De lobby vanuit het bedrijfsleven om door te zetten, was groot.

In ruil voor die afschaffing was de industrie de afgelopen negen jaar verplicht allerlei compenserende maatregelen te nemen. De inzameling van kunststof verpakkingen via de oranje bakken was er daar één van, maar ook het terugdringen van de plastic tasjes en het tegengaan van schadelijke PVC-verpakkingen in de supermarkt.

Jaar op jaar kwam het bedrijfsleven de afspraken niet na, maar geen staatssecretaris die daarvan iets durfde te zeggen. Soms werden de afspraken dan maar bijgesteld (Cramer in 2010), soms ook 'vertrouwde' een staatssecretaris dat het goed kwam (Atsma in 2012). Een half jaar voor de daadwerkelijke afschaffing trekt Mansveld (PvdA) nu aan de rem. De supermarkten zouden geen PVC meer gebruiken tenzij het niet anders kon, maar de inspectie trof dit in 101 van de 1324 onderzochte verpakkingen nog gewoon aan. Conclusie van Mansveld: dan gaat ook de afschaffing van statiegeld niet door.

De VVD gaat er bij monde van Kamerlid Remco Dijkstra vanuit dat de afschaffing van statiegeld slechts een jaartje wordt uitgesteld. Maar wie naar PvdA'er Yasemin Cegerek luistert, moet tot de conclusie komen dat het kleine gaatje dat is geslagen in de afspraken tussen overheid en bedrijfsleven snel groter wordt. Het Kamerlid dat eerst gebonden was aan de coalitieafspraak over het vrijgeven van statiegeld, stelt nu ronduit dat 'Statiegeld blijft bestaan'. Volgens Cegerek is statiegeld 'de meest effectieve methode' om plastic flessen in te zamelen. De verpakkingsindustrie is volgens haar 'de komende jaren niet klaar om het statiegeldsysteem te vervangen', en dat is wat anders dan het jaartje uitstel waar de VVD vanuit gaat. Cegerek eist dat de staatssecretaris 'aanvullende afspraken' maakt met het bedrijfsleven en gemeenten zodat we meer gaan recyclen en er minder afval op straat terecht komt. Met andere woorden: er moet van de PvdA opnieuw onderhandeld worden.

Het dossier vraagt daar ook om. TNO dat in opdracht van de staatssecretaris de enige twee bestaande rapporten over de effectiviteit van statiegeld in Nederland onderzocht (van WUR en  CE-Delft) concludeert dat beide onbruikbaar zijn omdat zij onvolledig en gedateerd zijn.  Er bestaat dus geen enkele wetenschappelijke basis meer voor de beslissing statiegeld af te schaffen of juist uit te breiden. TNO is zelfs verbaasd dat er na 2012 geen enkel nieuw onderzoek heeft plaatsgevonden, omdat de omstandigheden zo zijn veranderd. De waarde van de ingezamelde PET-flessen als grondstof voor nieuwe, is namelijk fors gestegen. Berekeningen vallen daardoor positiever uit voor het statiegeldsysteem.

De industrie zal nieuw onderzoek niet uitvoeren, die wil juist af van statiegeld. Mansveld ook niet. Zij vindt de kosten van de inzameling een zaak voor het bedrijfsleven. Hoe het kunststof afval wordt ingezameld maakt haar niet uit, als de doelen maar gehaald worden, stelt ze in een brief aan de Tweede Kamer die volgende week over het statiegeld debatteert. Van een staatssecretaris van Milieu mag meer worden verwacht. Zeker als zij afkomstig is van een partij die haar groene imago wil oppoetsen.

Lees morgen  in Trouw: Waarom het statiegeldsyteem bij Lidl wél werkt

Deel dit artikel