Pleidooi intensieve landbouw valt slecht

groen

Marianne Wilschut

Protest tegen de intensieve veehouderij, in maart in Amsterdam. © ANP

Het pleidooi voor het nog intensiever maken van de intensieve landbouw, dat Aalt Dijkhuizen, voorzitter van de raad van bestuur van Wageningen Universiteit gisteren in Trouw hield, wordt hem binnen de eigen universiteit niet in dank afgenomen.

"In Wageningen zijn ook andere geluiden over duurzaamheid te horen dan dat van Dijkhuizen", zegt Paul Struik, hoogleraar gewasfysiologie aan Wageningen Universiteit. "Ik, en vele collega's met mij, zouden graag zien dat de voorzitter van een pluriforme universiteit zich genuanceerder uitdrukt."

Dijkhuizen roemde gisteren in een interview en in zijn openingstoespraak van het academisch jaar de intensieve landbouw in Nederland als model om honger tegen te gaan en het milieu te sparen, dit tegen de achtergrond van een groeiende wereldbevolking. De bio-industrie, waarvan de plofkip een bekend voorbeeld is, zou per hectare meer opleveren met minder grondstoffen en chemische middelen. "Nederlandse boeren zijn wereldkampioen efficiëntie en duurzaamheid. Wij zijn de Usain Bolt van de voeding", zei hij.

Mineralenbalans
Het interview doet het nodige stof opwaaien, ook in Wageningen zelf. "Er is vandaag veel gedoe op het werk", zegt Struik. "Veel mensen die het artikel hebben gelezen, zijn boos." Dijkhuizen hanteert wel een erg nauwe definitie van duurzaamheid, vinden zij. Daarin is geen ruimte voor dierenwelzijn, biodiversiteit en de kwaliteit van de bodem en het water. Struik: "Hij kijkt alleen naar de efficiëntie per eenheid product. Hij vermeldt daarbij niet dat de intensieve landbouw de mest op een kleiner oppervlak concentreert. Om de mineralenbalans in evenwicht te houden moet die terug naar de bron van het voer, maar dat is ver weg. In Brazilië of Thailand."

Dat Dijkhuizen een verband legt met mogelijke voedseltekorten, noemt Struik bangmakerij. "Hij stelt nu: 'Of je kiest voor intensieve landbouw of de groeiende wereldbevolking lijdt straks honger.' Dat klopt niet. We kunnen ook met zijn allen eten als we op een andere manier landbouw bedrijven."

Voedselverspilling
Jan Willem Erisman, directeur van het Louis Bolk Instituut, beaamt dit. "Er gaat nu wereldwijd dertig tot veertig procent aan voedsel verloren. Als je die voedselverspilling tegengaat, en de distributie beter organiseert is al een wereld te winnen. Minder vlees eten ligt ook voor de hand." Hij betwijfelt bovendien of de intensieve landbouw op termijn ook weerbaar is. "Het overmatig gebruik van antibiotica en het gebrek aan biodiversiteit - de Nederlandse veeteelt gebruikt nog maar enkele veerassen - komen de kwaliteit van het vee en het vlees niet ten goede."

Wouter van der Weijden, directeur van de Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) betwijfelt bovendien of de intensieve veehouderij wel de efficiëntste is. "Ja, je kunt besparen op grond, water, veevoer en energie. Maar je hebt ook meer antibiotica nodig, dus krijg je meer resistente bacteriën." Je kunt efficiëntie bovendien niet los zien van de maatschappelijke weerstand tegen de bio-industrie, vindt hij. "Als de consument wil dat er met dierenwelzijn rekening wordt gehouden dan zul je daar als producent rekening mee moeten houden. Dat is nu eenmaal de realiteit. Ook straks in China. De Chinese consument heeft nu nog weinig boodschap aan dierenwelzijn, maar over twintig jaar kan dat anders zijn. Je ziet nu al dat er in China meer dierenbeschermingsorganisaties komen."

Lees verder na de advertentie

Politiek is ook tegen
Bijna alle partijen hebben bezwaren tegen een verdere uitbreiding van de intensieve veehouderij. Niet alleen de Partij voor de Dieren en GroenLinks - die een kleinere veestapel voor ogen hebben - maar ook PvdA en SP willen een al dan niet voorlopige stop op megastallen. D66 en de ChristenUnie willen het vergroten van stallen ook beperken. Voor CDA en SGP is het gezinsbedrijf de gewenste maat, VVD en PVV noemen veehouderij nauwelijks in hun programma's.

Veelgebruikt argument voor het beperken van de schaalgrootte: het past niet in ons 'kleine' dan wel 'volle' landje. Het beeld van de koe in de wei wel, en dat willen PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie, SGP en PvdD vaker zien. SP, GroenLinks en PvdD noemen de intensieve veehouderij onhoudbaar, terwijl de biologische landbouw wordt bevorderd door PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie, SGP en PvdD. ChristenUnie, SGP en PvdD willen het systeem van dierrechten - beperking mestproductie - houden. Op de PVV na willen alle partijen minder preventief antibioticagebruik.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie