Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pionieren met nedersoja, eiwitten uit de eigen regio

Groen

Orkun Akinci

© -

Met de groeiende markt voor vleesvervangers neemt de vraag naar soja toe. Nederlandse boeren experimenten er mee. 

Ad Raaijmakers is wel in voor iets nieuws. Nadat de agrariër uit het Noord-Brabantse Best een presentatie bijwoonde over het telen van soja, waagde hij het er vorig jaar op. “Een beetje pionieren, dat zit wel in mij. Het mooie van soja is dat het de grond rust geeft. Na een jaartje soja kan ik het daaropvolgende jaar op dat perceel weer een intensiever gewas telen.”

Lees verder na de advertentie
Alpro haalde voorheen alle soja uit Canada, inmiddels komt zestig procent uit Europa

Ruud Tijssens

Vijf jaar geleden was er hooguit een enkeling, nu telt Nederland ongeveer honderd sojatelers. Afgelopen jaar verbouwden zij samen 200.000 kilo. De boeren krijgen ondersteuning van de boerencoöperatie Agrifirm. Dat gebeurt met kennis en inkoop, maar ook bij de afzet. Momenteel gaat het overgrote deel van de nedersoja naar zuivel- en toetjesproducent Alpro, onderdeel van Danone. Agrifirm onderhandelt met andere afnemers om de afzetmarkt te vergroten.

Menselijke consumptie

Want de nedersoja is bedoeld voor menselijke consumptie. De meeste soja die we in ons land gebruiken, wordt verwerkt in diervoeders. Maar die markt is financieel niet interessant voor Raaijmakers en consorten. Een ton soja voor de consumentenmarkt levert 500 euro op (inclusief 150 euro subsidie), producenten van diervoeding betalen stukken minder.

Doelstelling van de sojaboeren is om per hectare vier ton te verbouwen. Raaijmakers, die afgelopen jaar door één hoosbui 5,5 van de 8 hectare soja verloren zag gaan, komt daar nog niet aan. Gemiddeld verbouwen Nederlandse boeren nu zo’n drie ton. “We moeten de teelt nog leren kennen. De keuze voor de percelen, het meest geschikte zaaizaad, het moment en de manier van zaaien, de onkruidbestrijding: het zijn allemaal factoren waarover we gaandeweg meer te weten komen. Een deel van de kennis halen we uit andere landen, maar lokale omstandigheden zijn overal anders.”

Eiwitten

Dat blijkt zelfs binnen Nederland het geval. Door provinciale ondersteuning zitten de Nederlandse telers vooral in Friesland, Groningen, Drenthe en Noord-Brabant. De Brabantse boeren oogsten grotere hoeveelheden dan hun noordelijke collega’s. “Zon en warmte zijn belangrijke elementen”, legt Agrifirm-directeur Ruud Tijssens uit. “Daarom is het ook een uitdaging om de sojateelt in Nederland van de grond te krijgen. Er zijn twee grote ontwikkelingen waardoor we kansen zien: in Europa proberen we meer zelfvoorzienend te worden voor wat betreft eiwitten, die we nu vooral uit Noord- en Zuid-Amerika importeren. En er bestaat een toenemende vraag naar regionale producten, omdat we weten hoe die worden gemaakt.”

Boer Ad Raaijmakers © Koen Verheijden

Om het ondernemerschap van Raaijmakers en zijn collega’s te ondersteunen, ontvingen de 33 Brabantse sojatelers gisteren een provinciale aanmoedigingsprijs, de Agrofoodpluim. Gedeputeerde Anne-Marie Spierings (D66, agrarische ontwikkeling) stond tijdens de uitreiking stil bij de duurzaamheid van het product. De sojaplant haalt zijn benodigde stikstof uit de lucht, waardoor de landbouwgrond niet of nauwelijks hoeft te worden bemest.

“Veel mensen kiezen ervoor om minder vlees te eten. Om alle ingrediënten voor vervangers van over de oceaan te importeren, is ook niet goed. Het vraagt lef van deze boeren om de mogelijkheden van nedersoja te verkennen, dat ook nog eens goed voor de bodem is.”

Canada

De telers zijn voor het succes nog wel afhankelijk van de goodwill bij afnemers. Tijssens: “Alpro haalde voorheen alle soja uit Canada, waar het goedkoper is. Inmiddels komt zestig procent uit Europa, omdat het duurzamer is om het dichtbij de fabrieken te halen.” Raaijmakers ziet wel toekomst in de sojateelt. “Ons grootste nadeel is de grondprijs, waardoor bijvoorbeeld Canadese boeren goedkoper kunnen produceren. Maar als we de teelt beter in de vingers krijgen en aan die vier ton per hectare komen, zie ik het toch wel zitten. Voorlopig ga ik ermee door. Voor volgend jaar heb ik vijftien hectare in de planning.”

Lees ook: 

Vleesbedrijven zien nu ook brood in kunstvlees

De markt voor vleesvervangers is nog bescheiden, maar steeds meer bedrijven zetten in op vegetarische producten.

Nederland bouwt mee aan een sojaroute die de Amazone nog verder vernielt.

Nederland werkt al tien jaar met Brazilië aan een snelle sojaroute dwars door de Amazone. ‘Duurzaamheid’ is een kernbegrip bij dit enorme infrastructuurproject, volgens ettelijke documenten die onderzoeksplatform Investico in handen kreeg. Maar daar blijkt in de praktijk weinig van. Op reis met de soja, van veld tot zeehaven.

Deel dit artikel

Alpro haalde voorheen alle soja uit Canada, inmiddels komt zestig procent uit Europa

Ruud Tijssens