Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pech voor kuifmakaak Naruto, zijn selfie is niet van hem

Groen

Jelle Reumer

De beroemde 'monkey selfie' die een kuifmakaak maakte. © Selfie
Jelle's weekdier

Stel je bent een kuifmakaak en je ontdekt een camera in het bos. Je bent aan camera's gewend, dus je loopt er naartoe, trekt gekke bekken, drukt eindeloos op de ontspanner en je hebt een reeks foto's van jezelf gemaakt (naast een hoop wazige opnamen van de omgeving). 

De camera die bij deze actie sneuvelt, is niet van jou maar van een fotograaf die hem heeft neergezet om natuurfoto's te maken. Vervolgens ontbrandt een juridische strijd over de vraag wie de maker is van de foto: de fotograaf wiens toestel het is of de aap die op de knop drukte.

Lees verder na de advertentie

Dit lijkt het begin van een grappig kinderverhaal, maar in werkelijkheid is het een voorval dat tweemaal de rechtszaal haalde: er is over geprocedeerd en daarna in hoger beroep nog een keer. Het gaat daarbij om copyright, en over de vraag of een dier auteursrechten kan bezitten. En uiteindelijk over wie de royalties mag opstrijken: de fotograaf of de aap, die intussen Naruto is gedoopt.

Mij dunkt dat Peta het geld beter had kunnen besteden aan het overleven van de apen in de vrije natuur dan aan een bespottelijke claim over auteursrecht

Die vraag is urgent omdat één foto ('the monkey selfie') zó grappig is dat hij overal is afgedrukt, waardoor er nogal wat opbrengst te verdelen blijkt. Jammer genoeg gaat het Amerikaanse advocatengilde met de meeste centen naar huis.

Geen geld

Uiteraard is een aap, ook al nog zo slim, organisatorisch niet bij machte om de gang naar de rechter te maken, maar dierenbeschermingsorganisatie Peta (People for the Ethical Treatment of Animals) nam de honneurs graag waar. Peta begon een zaak omdat ze vonden dat niet de fotograaf, de Brit David Slater, maar de aap het auteursrecht moest bezitten.

In hoger beroep is Peta nu in het ongelijk gesteld. De rechter heeft geoordeeld dat deze aap - en tevens alle andere dieren omdat ze geen mensen zijn - volgens de auteurswet geen status bezit. De aap heeft dus pech, maar Slater ook want die zit financieel aan de grond; zijn dure apparatuur heeft de ruige behandeling door de aap niet overleefd en voor advocaten had hij geen geld.

Legertje advocaten

Over wie gaat het hier nu eigenlijk? Zeker, ook over Slater, Peta, een legertje advocaten en een rechter die het hoofd koel hield. Maar vooral over een aap, een kuifmakaak, die leeft (of intussen niet meer, dat is niet helemaal duidelijk) op het Indonesische eiland Sulawesi (Celebes). Kuifmakaken, Macaca nigra, ook wel zwartkuifmakaken of zwarte makaken genoemd, behoren tot hetzelfde geslacht als waartoe onder andere ook resusapen, Java-apen en de bekende apen van Gibraltar behoren.

De kuifmakaak staat als 'critically endangered' op de Rode Lijst van natuurbeschermingsorganisatie IUCN en is de meest bedreigde apensoort van Sulawesi. De gevaren zijn de bekende: habitatverlies, de jacht op bushmeat en handel. Er is intussen wel een introductie geweest op een van de eilanden in de Molukken, maar dat is buiten het oorspronkelijke leefgebied en hoewel er daar naar verluidt intussen ongeveer honderdduizend leven, is dat een doekje voor het bloeden.

Mij dunkt dat Peta het geld beter had kunnen besteden aan het overleven van de apen in de vrije natuur dan aan een bespottelijke claim over auteursrecht.

Jelle Reumer is paleontoloog. Voor Trouw bespreekt hij iedere week een dier. Lees al zijn bijdragen in ons dossier.

Deel dit artikel

Mij dunkt dat Peta het geld beter had kunnen besteden aan het overleven van de apen in de vrije natuur dan aan een bespottelijke claim over auteursrecht