Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Papierfabriek zoekt groene warmte

groen

Frank Straver

© van os directeur papierfabriek roermond.

Recycling van oud papier is en blijft een energieverslindend proces. Papierfabriek Smurfit Kappa in Roermond wil aardgas vervangen door ‘schone’ warmte. Dat kan met biogas of met aardwarmte, diep uit de grond.

Een papierfabriek runnen in tijden van digitalisering. Dat moet haast wel een sombere aangelegenheid zijn. Jo Cox begint te lachen. Juist vanwege de onstuitbare opmars van internet doet deze directeur goede zaken, bij papier- en kartonfabrikant Smurfit Kappa in Roermond. 

Lees verder na de advertentie

Mensen bestellen spullen steeds vaker en simpeler online. Die ontvangen ze in kartonnen doosjes. “Het papier dat wij hier maken wordt gebruikt voor zulke verpakkingsmaterialen en dozen.”

Pas als de vezels één grote papiersoep vormen, kunnen ze gedroogd en geperst worden

Elke dag leveren 110 volle vrachtwagens een lading oud papier af bij de industriegigant. Het arriveert ook per schip, via de naastgelegen Maas. Samengeperst in vierkante balen. Als blokken op elkaar gestapeld vormen ze een muur van papier op het bedrijfsterrein, klaar voor de recycling. Het oud papier komt als nieuw van de lopende band af, op dikke rollen van vijf meter breed. Die zogenoemde ‘moederrollen’, waar later kartonnen doosjes uit geboren worden, wegen elk 18.000 kilo.

“Het is een razendsnel proces”, vertelt Cox. Hij wijst op de metershoge papiermuur die klaarligt voor verwerking. “In acht dagen werken we die hele voorraad weg. We krijgen hier jaarlijks 1 miljoen papierbalen binnen. En wist je dat een papieren verpakking, die in de papierbak belandt, na zes weken al weer is omgetoverd in een nieuw papierproduct?”

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Jo Cox, directeur van Smurfit Kappa. © van os directeur papierfabriek roermond.

Smurfit Kappa hoort in Nederland bij de zware industrie, de energieslurpers. Dat kan niet anders, zegt Cox, want de recycling van papier vergt enorme hoeveelheden warmte. Oud papier moet in een bad van warm water losweken. Pas als de vezels één grote papiersoep vormen, kunnen ze gedroogd en geperst worden tot een verse, blanke rol. Voor dat proces gebruikt de fabriek aardgas.

Cox wijst naar twee huishoge zilveren silo’s. “Daar maken we ons eigen biogas, van afvalwater en bacteriën. Alleen: dat is maar goed voor 5 procent van onze gasvraag.” De papieronderneming broedt op plannen om warmte van 7 kilometer diepte uit de grond op te gaan pompen. Maar geothermie, zoals dat heet, is volgens Cox nu nog te duur en te moeilijk voor zijn bedrijf. 

Een andere optie is de productie van meer biogas. Cox hoopt dat dit lukt met een mestvergister, op een industrieterrein in Leudal. Misschien is er plek, want de kolencentrale Buggenum van energiebedrijf Nuon sloot daar de deuren.

Ondertussen blijft het van oorsprong Ierse Smurfit Kappa aardgas opstoken, voor het losweken van papiervezels. In een efficiënte ketel, dat wel. Maar om de milieudoelen van Nederland en het klimaatakkoord van Parijs te halen, moet de papierfabriek uiteindelijk afkicken van deze fossiele brandstof. Geothermie kan de oplossing worden, denkt Cox. Of een ‘doorbraaktechnologie’. Zoals?

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Directeur van Smurfit Kappa, Jo Fox. © van os directeur papierfabriek roermond.

Losweken

“Je moet dan denken aan een technologie waarbij je geen warm water en hete stoom meer nodig hebt. Op laboratoriumschaal zijn er nu de eerste bewijzen dat het zou kunnen. De wetenschapper Maaike Kroon bijvoorbeeld, deed een belangrijke ontdekking. Als planten het zwaar hebben, stelde zij vast, kunnen ze extra vloeistof aanmaken om toch te overleven. Een reactie die je een beetje kan vergelijken met het samenkomen van ijs en zout.” Wanneer papiervezels zichzelf in de toekomst ook kunnen losweken, kan papierrecycling volgens Cox energiezuinig verlopen.

De fabriek heeft vooral warmte nodig en minder stroom

Jo Cox, directeur papierfabriek

En zonnepanelen dan, kunnen die de papierfabriek niet snel aan schone energie helpen? Klinkt leuk, maar dat is niet zo, volgens Cox. Hij wijst naar een loods op het fabrieksterrein. “Het asbestdak van die loods gaan we vervangen door een dak met zonnepanelen. Maar dat zul je dat nauwelijks terug zien in onze energiecijfers. De fabriek heeft vooral warmte nodig en minder stroom.” 

Dat geldt ook voor de staalfabriek van Tata Steel in IJmuiden. En toch legt dat bedrijf een groot terrein vol zonnepanelen aan, om groene stroom op te wekken. Cox fronst zijn wenkbrauwen. Hij ziet het als pr. “Leuk voor de mensen die vanaf Schiphol vliegen en omlaag kijken naar IJmuiden.”

De papierbons gaat prat op zijn no-nonsensementaliteit. Een jaar of vijf geleden klopte er een busmaatschappij bij hem aan. De vraag: kunnen we het biogas van Smurfit Kappa kopen, om de bussen erop te laten rijden? In ruil daarvoor zou het bedrijfslogo van de papierfabriek op de bus verschijnen. Met een tekst als ‘Deze bus rijdt op papier van...’. Leuke reclame, maar Cox begint er niet aan. “Het is veel efficiënter en nuttiger als wij ons eigen biogas direct gebruiken.”

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Papierfabriek Smurfit Kappa in Roermond. © rv

Nog zo’n schijnbare duurzame actie is volgens de directeur de wens van energiebedrijven als Engie en RWE/Essent om in Nederlandse kolencentrales steeds meer houtkorrels te gaan opstoken. Of het hout nu duurzaam is of niet, hij vindt het onlogisch. De houtvezels die nog vele malen hergebruikt kunnen worden, zijn in één klap weg.

Idealiter wordt elk stuk papier opnieuw gebruikt. Alleen wc-papier verlaat massaal het circuit van recycling

Bij de recycling van papier moet ook altijd zo’n 10 procent vers hout worden toegevoegd, om de kwaliteit op peil te houden. Daar worden speciaal bomen voor gekweekt en gekapt, in Scandinavië en Frankrijk. ‘Virgin’ (maagdelijk) heet dat hout in het jargon van de papiersector. Dit hout moet aan duurzaamheidseisen voldoen. Bomen die geveld worden voor de papiersector hebben nog vele levens voor zich –zo stelt Cox het zich voor– als kartonnen doos, hagelslagpak of bierflesjesverpakking.

Idealiter wordt elk stuk papier opnieuw gebruikt. Alleen wc-papier verlaat massaal het circuit van recycling. Verder blijven papierfabrieken met onbruikbare papierdelen zitten. Stukjes van frisdrankpakken bijvoorbeeld, waar plastic in zit. Smurfit Kappa maakt daar korrels van. Bedrijven uit de kalkindustrie kopen ze, om te verbranden. 

Stukjes staal, glas en steen die tussen het oud-papier zitten probeert het bedrijf ook nog te slijten. ‘Circulair werken’, om de haverklap heeft Cox het erover. Dat betekent niet alleen een nuttige bestemming zoeken voor resten waar de papierfabriek niets mee kan. Uitwisseling van materialen met andere bedrijven, dat is het idee.

Stikstof gezocht

Van een aardappelfabriek in de buurt koopt Smurfit Kappa bijvoorbeeld zetmeelresten. De pieperfabriek blijft daarmee zitten. En als bindmiddel, stijfsel voor papier is zetmeel nog prima bruikbaar. Bij een fabrikant van babyvoeding haalt de papieronderneming fosfor op. Dit is een ‘restproduct’ omdat het niet in de hapjes voor zuigelingen mag belanden. 

Maar in de ketels voor biogasproductie bij de papierfabriek blijkt fosfor tóch nog een geliefd hapje. De bacteriën in de ketel zijn er namelijk gek op, wanneer ze driftig bezig zijn om afvaldrab uit de fabriek om te zetten in biogas. Stikstof, dat voedt de bacteriën ook al zo lekker. Cox gaat daarom op zoek naar een bedrijf dat van zijn stikstof af wil komen.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Pas als de vezels één grote papiersoep vormen, kunnen ze gedroogd en geperst worden

De fabriek heeft vooral warmte nodig en minder stroom

Jo Cox, directeur papierfabriek

Idealiter wordt elk stuk papier opnieuw gebruikt. Alleen wc-papier verlaat massaal het circuit van recycling