Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Paddestoelen helpen om rouw te verzachten

Groen

Rosanne Kropman

Schrijfster Long Litt Woon speurt naar paddestoelen in het Amsterdamse Bos. © Jörgen Caris

‘Troost en balsem kun je vinden in de kleinste details en op de meest onverwachte plaatsen’, schrijft de Noors-Maleisische schrijfster Long Litt Woon in haar boek ‘De weg terug naar het leven’, een gids voor de beginnende paddestoelenplukker en tegelijkertijd een boek over rouw.

 Van het ene moment op het andere was alles anders in het leven van de Noors-Maleisische schrijfster Long Litt Woon. Haar man Eiolf vertrok naar zijn werk, stortte daar in en werd nooit meer wakker. Plots was het leven onwerkelijk, donker, grimmig, dor. ‘Verdriet en rouw hebben geen haast, ze nemen alle tijd die nodig is, zijn grillig en bewegen zich met horten en stoten in onvoorspelbare richtingen’, schrijft ze. ‘Als iemand me verteld had dat paddestoelen mijn redding zouden worden, zou ik raar hebben opgekeken. Wat hebben paddestoelen en verdriet met elkaar te maken?’

Lees verder na de advertentie

Long wilde helemaal geen boek over rouw schrijven, vertelt ze tijdens een wandeling in het Amsterdamse Bos. “Ik wilde gewoon een paddestoelenboek schrijven, vond paddestoelen en paddestoelenmensen interessant. Die innerlijke reis kwam pas veel later. Ik vroeg me pas later af hoe ik over mijn man zou moeten praten, want hij was de reden dat ik überhaupt geïnteresseerd raakte in paddestoelen. Ik wist niet hoe, maar toen ik begon te schrijven over hem, kwam ik erachter dat dit boek niet alleen over paddestoelen zou gaan.”

Weduwe met hoofdletter W

Het was de zoektocht naar paddestoelen die Long uit het donker leidde. “Weer vreugde te voelen, me te realiseren dat ik weer blij zou kunnen zijn, dat markeerde de start. Ik moest de paddestoelen volgen, dat was het enige licht in mijn wereld die zo donker was.”

Wat een dankbaar middel paddestoelen zijn om je een weg uit de rouw te worstelen, bleek al op dag twee van de paddestoelencursus waar Long zich voor had ingeschreven. “Ze kenden me niet als de Weduwe met een kapitale W. Niemand praat daar over wat je doet of bent, het gaat over paddestoelen, dus dat was een kans om iemand anders te zijn. Om mijn bestaan als weduwe even aan de kant te zetten, om iets nieuws te proberen.”

Om paddestoelen te kunnen determineren moet je al je zintuigen aanwenden

Ook de paddestoelen zelf maakten weer iets in haar wakker waarvan ze dacht dat ze het kwijt was. “Als je rouwt zie je slecht, je gehoor gaat achteruit, je ruikt niet goed. Om paddestoelen te kunnen determineren moet je al je zintuigen aanwenden. Ik kreeg het weer aan de praat.”

Zo voelde vreugde

In haar boek schrijft ze, nadat ze zelf haar eerste eetbare paddestoel vindt: ‘Was dit zoals vreugde voelde? Ik werd gewoon duizelig van het gevoel waarvan ik geloofde dat het na Eiolfs dood voorgoed gestorven was, het was alsof ik een soort multivitamine rechtstreeks kreeg ingespoten.’

“Ik breidde mijn definitie van vreugde uit”, zegt Long in het bos. “Dat werkte aanvankelijk simpel: alles was grimmig, ik vond een paddestoel en ik was vrolijk. Maar later, toen ik de bossen inging om te zoeken, maar niks vond, was ik nog steeds blij. Wat maakt dat ik mij gelukkig voel? Misschien was het het bos? Misschien een wandeling met een nieuwe vriend? Het zoeken gaat niet alleen over het vinden van eetbare paddestoelen, maar het gaat ook over het verbreden van mijn definitie van wat mij weer gelukkig kon maken. Het opent een nieuwe wereld voor je.”

Recepten en paddestoelenlatijn

In ‘De weg terug naar het leven’ vertelt Long niet alleen over paddestoelen in relatie tot rouw. Het is ook een motiverend boek voor de beginnende paddestoelenjager. Wanneer ga je zoeken, wat neem je mee, wat doe je aan? Long begint bij het begin, zij was immers ook een stadsmus voor ze gefascineerd raakte door de paddestoel.

Regel één: bij twijfel niet opeten. Ze geeft adviezen als: ga bij een paddestoelenclub en probeer het niet zelf uit te zoeken. Maar bijvoorbeeld ook over hoe je paddestoelenlatijn kan leren, en hoe je een paddestoel het beste bakt (niet direct in de roomboter gooien, eerst bakken in een droge pan zodat het vocht eruit verdampt).

© Jörgen Caris
Plukkers pakken de paddestoel voorzichtig vast, houden hem tegen het licht en brengen hem naar de wachtende neus

Long beschrijft het paddestoelenvolk met humor, zelfspot en distantie – ze studeerde antropologie. “Vertellen waar eetbare paddestoelen staan, is in paddestoelenland bijvoorbeeld een no-go.” Of wat mycologen aan (weinig steekhoudende) verklaringen bedenken als ze met een lege mand thuiskomen. “Te nat, te droog, een goed of slecht jaar – het is maar hoe je het bekijkt.” Of hoe paddestoelenplukkers ‘zich vooroverbuigen en nieuwsgierig en aandachtig een paddestoel plukken. Ze pakken hem voorzichtig vast en houden hem tegen het licht, draaien hem zorgvuldig om en brengen de onderkant van de hoed naar de wachtende neus.’

Gelaagdheid

Dat haar rouw haar het bos indreef en ze haar oude baan als consultant op zou zeggen om voltijds te gaan schrijven, had ze nooit gedacht. “Ik was helemaal niet bezig met het schrijverschap toen ik eraan begon, ik wilde gewoon dat het over paddestoelen zou gaan.” Pas later vond ze – eerder per ongeluk dan dat ze er lang over had nagedacht – een existentiële laag in wat ze wilde vertellen. Hoe kwam dat? Door de gelaagdheid die in het plukken zelf zit, verklaart ze.

“Ik denk dat het hierop neerkomt: je zit als je paddestoelen zoekt in een soort bubbel. Je bent alleen, met de paddestoelen. Het maakt dat je meer in het heden zit. Maar het verleden kun je niet veranderen, de toekomst weet je niet. Het heden is de enige plek waar je in kunt zijn, dus wees daar dan ook.”

‘De weg terug naar het leven’, Long Litt Woon. AW Bruna Uitgevers; 304 blz., €20,-.

Lees ook:

‘Het verwondert me hoe weinig we weten van paddestoelen’

Wekelijks worden er nog nieuwe soorten paddestoelen ontdekt, door vrijwilligers die in het bos op hun knieën liggen, en door genetici in het lab. Jorinde Nuytinck is een van de weinige paddestoelendeskundigen in Nederland en mag er namen aan geven.

Deel dit artikel

Om paddestoelen te kunnen determineren moet je al je zintuigen aanwenden

Plukkers pakken de paddestoel voorzichtig vast, houden hem tegen het licht en brengen hem naar de wachtende neus