Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Overleeft de vis de Brexit?

Home

Emiel Hakkenes

Vorig jaar voerden Schotse vissers op de Theems in Londen actie voor de Brexit. De vissers voelen zich belemmerd door de EU-wetgeving. © In Pictures via Getty Images

De vis in de Noordzee zal de dupe worden van de Brexit, zeggen vissers, want overbevissing dreigt. Zij willen dat natuurorganisaties zich uitspreken.

De zon scheen, de borrel stond klaar en er was een recordomzet geboekt. Niets leek een goed humeur van de vertegenwoordigers van de Nederlandse visserij, bijeen om hun resultaten over het afgelopen jaar te vernemen, in de weg te staan. Toch was de sfeer in de zaal van Wageningen Economic Research, het voormalig Landbouw Economisch Instituut in Den Haag, verre van opgewekt. Het woord ‘Brexit’ hing in de lucht als een onweersbui boven zee.

Lees verder na de advertentie

Naar verwachting roept het Verenigd Koninkrijk vandaag het zogeheten Artikel 50 in, om uit de Europese Unie te treden. Nederlandse vissers vrezen daardoor voor de toekomst: de kottervissers (platvis) halen 30 procent van hun vangst uit Britse visgronden, de trawlervissers (makreel en haring) zelfs 50 procent – is dat straks nog wel mogelijk?

Als ik een euro had gekregen voor elke keer dat de visserij ten onder zou gaan, was ik nu rijk

Irene Kingma

Als het aan de Britse vissers ligt niet. Die willen dat de Britse wateren worden gesloten voor vissers van elders in Europa, en dat is hen door politici die de felste voorstanders van een vertrek uit de EU waren ook met zoveel woorden beloofd.

In de Haagse zaal verhief Gerard van Balsfoort, voorzitter van de trawlervissers, zijn stem. Natuurlijk worden de vissers de dupe van de Brexit, zei hij. Maar er is nog een gedupeerde: de vis in de Noordzee. De visstand zal ernstig onder druk komen te staan, verwachtte hij, en hij had natuurorganisaties daar nog niet over gehoord. Als die werkelijk begaan zijn met het lot van de vis in de zee zouden ze veel harder moeten protesteren tegen het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU.

Niet alleen worden de vissers de dupe van de Brexit, de vis in de Noordzee is ook een gedupeerde.

Gerard van Balsfoort

Hoe de visstand zou verslechteren door de Brexit, legt Van Balsfoort aan de borreltafel nog eens precies uit: de uit de Britse wateren verdreven vissers zullen samen een veel kleiner deel van de Noordzee gaan bevissen, terwijl Groot-Brittannië tegelijk extra Britse vissers de kans geeft om in de eigen wateren te vissen. Tel dat bij elkaar op en je krijgt overbevissing. Hebben ngo’s dat niet in de gaten?

De zorg van de Nederlandse vissers, die ook leeft onder hun Spaanse, Franse, Belgische en Deense collega’s, kan Irene Kingma zich wel voorstellen, zegt ze. Kingma is marien bioloog (ze richtte een vereniging op ter bescherming van haaien) en kenner bij uitstek van het Europese visserijbeleid. “Stel je voor dat je schoenmaker bent en veters nodig hebt uit Abu Dhabi. Maar daar zeggen ze: we gaan straks onze regels veranderen, maar wanneer precies en hoe dan, blijft onduidelijk. Dan word je nerveus, dat is begrijpelijk. Maar dit alarmisme van de vissers lijkt mij vooral een positie innemen tegenover de politiek. Ze zijn bang dat ze niet serieus genomen worden.”

Natuurorganisaties

Dat is dan Kingma’s typering van de timing van Van Balsfoorts uitspraken en de tactiek erachter. Over de inhoud ervan wil ze ook wel iets opmerken. De kritiek dat ngo’s zich niet realiseren wat de Brexit betekent voor natuur en milieu, en vis in het bijzonder, is volgens Kingma niet terecht. Natuurorganisaties hebben wel degelijk van zich laten horen. Zo liet Oceana een opiniepeiling uitvoeren onder het Britse publiek. Uitkomst: de meerderheid verwacht dat de Brexit overbevissing geenszins zal verminderen.

Ook Greenpeace sprak zich uit. De Britse afdeling van Greenpeace heeft een manifest gepubliceerd, met zes punten waaraan de Britse regering prioriteit zou moeten geven – zes milieuthema’s waarvoor nu EU-regels gelden en waarvoor een deugdelijk equivalent moet komen.

Het tweede punt van die lijst is: duurzame visserij. Als straks het gemeenschappelijk visserijbeleid van de Europese Unie niet meer in Groot-Brittannië geldt, zo vraagt Greenpeace zich af, hoe blijft de zee dan vol vis terwijl er tegelijkertijd eerlijke visrechten gelden voor Britse vissers? “Er moet een goede regeling komen voor vissers, vissersgemeenschappen en het milieu”, staat in het manifest. “De regering moet toezeggen dat ze internationaal aanvaarde wetenschappelijke adviezen over visquota zal respecteren.”

Toch is de vrees van vissersvoorman Van Balsfoort niet helemaal ongefundeerd. De Britse vissersbond rekent erop dat de regering het gemeenschappelijk visserijbeleid loslaat en daar regels voor in de plaats stelt die de eigen vissers ten goede komen.

Geen eigen visserijregels

Dat is veel te simpel gedacht, zegt Irene Kingma. “De Britse regering zal de visserijregels niet zomaar kunnen veranderen. Alleen al niet omdat het ministerie, net als in Nederland, volstrekt onderbemand is, omdat de belangrijkste besluiten over visserij worden genomen in Brussel. Eigen visserijregels maken wordt heel lastig. Ik verwacht dat Groot-Brittannië eerst gewoon de Europese regels zal voortzetten, en die daarna misschien beetje bij beetje aanpast. Maar het hele land moet opnieuw bestuurlijk ingericht worden. Visserij heeft daarbij niet zo’n hoge prioriteit.”

Over de redenering dat het sluiten van Britse wateren voor EU-vissers zal leiden tot overbevissing, moet Kingma even nadenken. “Van Balsfoort plakt wel veel theorieën en aannames aan elkaar. De Noordzee is één beheersgebied. Er zijn meer Noordzeelanden die niet bij de EU horen maar wel aan Europese visserijregels gebonden zijn, zoals Noorwegen. Dat wordt samen uitonderhandeld, dat gaat niet op eigen houtje. Overbevissing wordt daarmee vrijwel onmogelijk.”

Met visserijvertegenwoordigers uit negen landen en een achterban van 18.000 vissers was Van Balsfoort vorige week in Brussel om de krachten te bundelen tegen de gevolgen van de Brexit. Voor ruimere vangstquota voor Britse vissers ziet de groep ‘geen rechtvaardiging’. Alleen als de quota blijven zoals ze nu zijn, stellen de vissers, is een duurzaam beheer van de visstand mogelijk.

Alleen als de quota blijven zoals ze nu zijn, is een duurzaam beheer van de visstand mogelijk

In reactie op de relativerende woorden van Irene Kingma stuurt Van Balsfoort een document dat de bezorgde Europese vissers vorige week samen opstelden. Hun vrees blijft onverminderd: als het Verenigd Koninkrijk op eigen houtje gaat handelen, zal dat leiden tot overbevissing. “De visstand staat op het spel.”

Gewezen op het manifest van Greenpeace reageert Van Balsfoort zuinigjes: “Blijkbaar maakt Greenpeace zich ook zorgen of er wel een goed beheer blijft tijdens en na de Brexit-onderhandelingen.”

Bijeenkomst op Urk

Ondertussen blijft er angst bestaan. Op Urk komen de vrijdag na Hemelvaart Noordzeevissers uit heel Europa, van Spanje tot Polen, bijeen om te bespreken hoe ze kunnen voorkomen dat hun gemeenschappen teloor gaan als Britse schepen er geen vis meer binnenbrengen – op de visafslag Urk zijn Britten goed voor een kwart van de inkomsten. Irene Kingma zucht. “Als ik een euro had gekregen voor elke keer dat de visserij ten onder zou gaan, was ik nu rijk.”



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Als ik een euro had gekregen voor elke keer dat de visserij ten onder zou gaan, was ik nu rijk

Irene Kingma

Niet alleen worden de vissers de dupe van de Brexit, de vis in de Noordzee is ook een gedupeerde.

Gerard van Balsfoort

Alleen als de quota blijven zoals ze nu zijn, is een duurzaam beheer van de visstand mogelijk