Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Opeens draaien de Duitse verkiezingen helemaal om de auto

Groen

Wilfred van de Poll

Angela Merkel bezoekt een speciale beurs voor elektrische auto's. © REUTERS

Het gaat nauwelijks meer over vluchtelingen, Europa of sociale kwesties tijdens de Duitse verkiezingscampagne. De auto staat centraal.

'Beschermheilige van de Duitse auto-industrie': zo noemde de Süddeutsche Zeitung haar deze week smalend. Bondskanselier Angela Merkels voorzichtige optreden in het dieselschandaal kan niet iedereen in Duitsland bekoren. Het is uitgegroeid tot een verkiezingsthema van jewelste. Miljoenen Duitsers zijn bang hun auto later niet meer te kunnen verkopen. De kwestie raakt een gevoelige snaar: op weinig dingen zijn de Duitsers zo trots als op hun zo succesvolle auto-industrie.

Lees verder na de advertentie

Geregeld duikt nu in Duitsland de vraag op of het land in de niet al te verre toekomst misschien helemaal zou moeten stoppen met 'oude' auto's met verbrandingsmotoren en zo ja, wanneer dan. Merkel, de vrouw die haar land gedecideerd naar een 'Energiewende' leidde, wil op die vragen geen eenduidig antwoord geven. Van keiharde straffen voor de autobouwers wil ze evenmin weten. Haar partij ziet niets in het verplicht laten terughalen van dieselauto's om er katalysators in te laten bouwen, op kosten van de auto-industrie.

De oppositie wil een radicale omwenteling, een 'Autowende'

Ook Martin Schulz, Merkels belangrijkste rivaal, deinst terug voor zulke verregaande maatregelen. Het grootste verschil tussen de CDU/CSU van Merkel en de SPD van Schulz is dat de laatste partij groepsvorderingen van gedupeerde Volkswagenbezitters wil toestaan. Dat kan leiden tot miljardenclaims. Tijdens het enige tv-duel tussen Merkel en Schulz brak de SPD-voorman er een lans voor. Maar twee dagen later verwierp de Bondsdag een wetsontwerp dat dit mogelijk had kunnen maken. 

Belangenverstrengeling

De oppositie, met name de Groenen en Die Linke, zien het allemaal tandenknarsend aan. Zij willen harde maatregelen en een radicale omwenteling. Een 'Autowende'. De innige banden tussen de Duitse auto-industrie en overheid storen hen al veel langer - en door haar omzichtige optreden staat Merkel voor hen nu symbool voor die belangenverstrengeling. In hun ogen houdt zij de Duitse autobouwers een beschermende hand boven het hoofd.

Neem haar optreden van dinsdag, tijdens de laatste Bondsdagzitting voorafgaand aan de verkiezingen op 24 september. Merkel benadrukte daar juist hoe belangrijk de autobedrijven voor de Duitse economie zijn en verweet haar tegenstanders dat het terugdringen van diesel de klimaatdoelen in gevaar brengt: diesel zorgt immers voor minder CO2-uitstoot dan benzine. Natuurlijk is ze 'boos' op de Duitse autobedrijven, zegt Merkel in tal van interviews. De bedrijven moeten, maant ze, rekening houden met strengere controles en bijdragen aan het verbeteren van de luchtzuiverheid in de Duitse steden. Maar een einde aan diesel? Zo ver wil ze niet gaan.

Rijverboden voor dieselauto's dreigen in tal van Duitse binnensteden

Voor Merkel is het spitsroeden lopen. Niet dat haar voorsprong in de peilingen nou echt gevaar loopt, maar zo vlak voor de stembusgang kan ze zich geen drieste wendingen veroorloven, zeker niet op zo'n gevoelig dossier. Ze moet laveren tussen grote economische belangen enerzijds en een stijgende maatschappelijke onvrede anderzijds. Recent bleek uit onderzoek nog weer eens dat in tientallen Duitse binnensteden de gemeten stikstofwaardes ver boven de toegestane limiet liggen. Het grootschalige gesjoemel en de kartelvermoedens rond Volkswagen, Audi, BMW, Mercedes en Porsche zorgen voor boosheid onder de bevolking. Veel autobezitters hebben het gevoel belazerd te zijn.

Dat de toekomst van diesel - of misschien wel: de Duitse auto-industrie - zo'n heikel verkiezingsthema zou worden, had niemand voorzien, toen begin dit jaar de eerste campagne-aanzetten werden gedaan. De verkiezingen zouden over sociale ongerechtigheid gaan, hoopte de SPD van Martin Schulz bijvoorbeeld. Over Europa, over vluchtelingen, over populisme. Maar auto's?

Rijverboden

De Duitse autobedrijven zetten de afgelopen jaren stevig in op diesel als het klimaatvriendelijke broertje van benzine, maar nu dreigen rijverboden in tal van Duitse binnensteden. De regering probeert zulke verboden te voorkomen. Tijdens een 'dieseltop' begin augustus spraken regering en autobouwers af dat oude, vervuilende dieselauto's extra software krijgen ingebouwd - maar onder de motorkap hoefde niets veranderd te worden. Wel kwam er een fonds van 750 miljoen euro voor steden en deelstaten, ter verbetering van de luchtzuivering.

Tijdens een tweede dieseltop, begin deze week, werd die lijn vastgehouden. Er vloeien nog eens 500 miljoen euro naar deelstaten en steden, maar harde straffen of dure maatregelen voor de industrie bleven ook dit keer uit.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
De oppositie wil een radicale omwenteling, een 'Autowende'

Rijverboden voor dieselauto's dreigen in tal van Duitse binnensteden