Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op expeditie naar de Noordzee, want ook die bergt nog mysteries genoeg

Groen

Barbara Vollebregt

De Pelagia, met wetenschappers en studenten van Nederlandse universiteiten aan boord, verzamelde op de Noordzee onderzoeksmateraal. © rv
Reportage

Van plankton tot noordkromp nam de bemanning van het onderzoeksschip Pelagia mee naar huis van zijn twee weken lange tocht over de Noordzee. Voor de wetenschap. Maar leuk was het ook.

"Als ik niet steeds 's nachts mijn bed uit zou moeten om het planktonnetje te verschonen, dan had ik nog dagen kunnen doorgaan", zegt Nina Fieten (26), derdejaarsstudent mariene biologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze staat op het dek van de Pelagia, een schip van onderzoeksinstituut NIOZ en wetenschapsfinancier NWO, dat net twee weken over de Noordzee heeft gevaren om de zeebodem te onderzoeken.

Lees verder na de advertentie

Fieten deed mee aan de Noordzee-etappe van de NICO-expeditie (Netherlands Initiative Changing Oceans) die in december begon. Tijdens de expeditie worden de wereldwateren in twaalf etappes op van alles onderzocht. 

© rv

"In de Noordzee hebben we gekeken naar biodiversiteit, zeebodemleven, de levenscyclus van kwallen, de rol van schimmels, de effecten van pulsvisserij en de ontwikkeling van noordkrompen, een soort schelpdieren", zegt expeditieleider Rob Witbaard.

De tanks bewaren de bodem alsof die nooit de zee uit is geweest en zo konden we in het klein nabootsen wat er gebeurt als er een pulsvisser langskomt

Rob Witbaard, expeditieleider

De laatste etappe komt er bijna aan, dan vaart het schip naar de Azoren midden in de Atlantische Oceaan. Al zal Witbaard daar niet bij zijn. Hij kijkt ietwat teleurgesteld uit over de kade terwijl hij zijn manschappen het land op ziet lopen. "Ik had nog wel een weekje gewild."

Niet vies van modder

Het met kranen, zenders, containerlabs, bodemschaven en testbuizen uitgeruste schip is al van Texel naar Gran Canaria geweest, over de Atlantische Oceaan naar de Cariben, de Mississippidelta door en is nu net terug van de Noordzee. De mijlenteller is opgelopen tot een afstand die goed is voor een tocht rond de wereld.

Ook deze Noordzee-etappe werkte de crew aan eigen onderzoeksvragen. Met onderzoekers, twee geïnteresseerde studenten, een kok en technisch personeel. "Je moet niet vies zijn van modder, beestjes of hard werken", zegt Fieten lachend terwijl ze samen met mede-student Sterre de Witte (Universiteit Utrecht) voor de laatste keer in het schip verdwijnt om gedag te zeggen.

Expeditieleider Witbaard staat nog op het dek, hij controleert wat er wordt meegenomen. "We brengen nu in kaart wat we te weten zijn gekomen over de bodem van de Noordzee."

Er zijn ook onderzoekers van Naturalis mee. Zij willen voor hun collectie meer zicht hebben op welke zeedieren er zijn. Ze hebben daarom 406 ongewervelden uit de zee gevist en al die dieren moeten in een dna-databank komen.

© rv

Als een kaasschaaf

De planning op de boot liet nooit iets aan de verbeelding over. 's Ochtends verzamelde de bemanning op uitgestippelde meetpunten water van verschillende dieptes om dat in kokers te controleren op zuurstof, temperatuur, de aanwezigheid van voedingsstoffen en ga zo maar door. 's Middags waren er de planktonproeven, daarna werden taartstukken bodem in buizen verpakt.

"De tanks bewaren de bodem alsof die nooit de zee uit is geweest", zegt Witbaard. "Zo konden we in het klein nabootsen wat er met die bodem gebeurt als er een pulsvisser langskomt."

Hij loopt in zijn geblokte bloes naar de bodemschaaf. "Dit bakbeest schaaft als een kaasschaaf een deel van de bodem in een net. Eén keer belandden we ermee in een stenenveld. Drie kubieke meter prut en stenen werden op het dek uitgestort."

© rv

Terwijl hij naar zijn emmer noordkrompen loopt, zeggen de twee studenten dag tegen het lab waar ze zes dagen lang water filterden. Tegen de gang waar ze, als de golven stevig waren, als dronken lui doorheen zwalkten. Tegen de kok en zijn kombuis en tegen hun kamers - "ik bedoel onze hutten, ik zeg het steeds fout", zegt De Witte.

Lees ook: Bedrijven maken jacht op genetische rijkdom in de oceaan

Grote bedrijven zoeken naar genen voor de biotechnologie en claimen die in patenten. De oceaan is nog vrij jachtgebied. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

De tanks bewaren de bodem alsof die nooit de zee uit is geweest en zo konden we in het klein nabootsen wat er gebeurt als er een pulsvisser langskomt

Rob Witbaard, expeditieleider