Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Nederland krijgt het klimaat van Bordeaux, maar dan vooral de winter

Groen

Joep Engels

De wijngaarden van Chateau La Grace Dieu des Prieurs Estate in Saint Emilion ten oosten van Bordeaux. © AFP

Het klonk niet eens onaantrekkelijk. Door de opwarming van de aarde zou Nederland halverwege deze eeuw het klimaat van Bordeaux krijgen. Vooral wijnboeren spitsten in 2014 bij deze voorspelling van het KNMI de oren. 

Met de hete en droge zomer tot nu toe leek Nederland daar al een aardig voorproefje van te krijgen. Maar dat was niet de exacte boodschap, zegt Rob van Dorland, klimaatonderzoeker van het KNMI. "Het gold alleen voor de winter. We hadden voor het meest extreme scenario berekend wat de gemiddelde temperatuur en neerslag in 2050 zouden zijn. En toen op de kaart van Europa gekeken waar die waardes nu golden. Zo kwamen we voor de winter in Bordeaux uit. Voor de zomertemperaturen zal het ook wel kloppen, maar qua neerslag weten we het niet."

Lees verder na de advertentie

Gortdroge jaren

Het KNMI verwacht in ieder geval niet dat de huidige zomer het nieuwe normaal gaat worden. De meteorologen rekenden een aantal mogelijke ontwikkelingen door en daar kwam niet één specifieke zomer uit. "Er staat ons geen typisch Hollandse zomer anno 2050 te wachten. Er zullen gortdroge jaren komen, maar ook zomers waarin het zo nu en dan met bakken naar beneden komt. Over het algemeen zal het neerslagtekort groter worden, maar de uitschieter van dit jaar past niet in de trends van klimaatverandering."

Er zullen gortdroge jaren komen, maar ook zomers waarin het zo nu en dan met bakken naar beneden komt

Rob van Dorland, klimaatonderzoeker KNMI

De oorzaak van de huidige hitte en droogte is een nogal persistent hogedrukgebied boven Scandinavië. Dat gaat gepaard met een constante aanvoer van droge, warme lucht uit oostelijke richtingen. Van Dorland: "We weten niet of dat fenomeen bij een veranderend klimaat hoort. Er zijn aanwijzingen dat de verwachte verdroging van het mediterrane gebied zorgt voor meer oostenwind. Maar we kunnen nog niet voorspellen hoe de luchtstromen door de opwarming veranderen."

Voorspelling verschuiven

In scenario's ging het KNMI in 2014 daarom van twee mogelijkheden uit. De luchtstromen veranderen nauwelijks of juist flink. In dat laatste geval waait het in de winter vaker uit het westen - waardoor de winters natter en zachter worden - en hebben in de zomer hogedrukgebieden meer invloed - waardoor de wind vaker uit het oosten komt. "Die patronen hebben we handmatig ingevoerd, om te zien wat het effect is van een grote of kleine verandering", zegt Van Dorland. "Maar ook dan is de oostenwind niet permanent. En draait de wind een keer naar het westen, dan brengt hij vochtige lucht van de Noordzee en gaat het hozen."

De modellen worden steeds fijnmaziger, voegt hij eraan toe. "Waarmee de voorspellingen verschuiven. In 2014 dachten we dat we halverwege deze eeuw drie à vijf keer zo vaak een droge zomer krijgen. Nu denken we dat het nog vaker kan kunnen optreden. Maar de neerslag voor een specifiek jaar blijft lastig te voorspellen. Een zomer als de huidige lijkt ideaal voor de wijnoogst, maar het kan zomaar omslaan en dan is het ineens geen droge zomer meer."

Hitteplan van kracht

Het RIVM heeft gisteren het Nationaal Hitteplan geactiveerd. Activeren is misschien een wat groot woord - het plan behelst geen maatregelen - het gezondheidsinstituut in Bilthoven deed slechts een oproep om met de komende hitte goed te zorgen voor kwetsbare mensen, zoals ouderen, chronisch zieken, mensen met overgewicht en bewoners van verzorgingshuizen. Zij lopen extra risico op uitdroging en oververhitting. Het RIVM raadt daarom aan voldoende te drinken, beschermende maar dunne kleding te dragen en de schaduw op te zoeken.

Het Nationaal Hitteplan is in 2007 door het ministerie van volksgezondheid opgesteld. Aanleiding was de hete julimaand van 2006 waarin duizend mensen meer stierven dan in een gemiddelde julimaand. Het RIVM activeert het plan samen met het KNMI als er minstens vier dagen van meer dan 27 graden worden verwacht.

Lees ook: 

Voor wijnboerin Hennie uit Ermelo wordt het alweer een topjaar

Wijngaard Telgt bij Ermelo bouwt een nieuwe wijnkelder, want het belooft alweer een goed wijnjaar te worden voor de Nederlandse wijnboer. Al kunnen aanhoudende droogte en een regenachtige nazomer nog veel bederven.

Deel dit artikel

Er zullen gortdroge jaren komen, maar ook zomers waarin het zo nu en dan met bakken naar beneden komt

Rob van Dorland, klimaatonderzoeker KNMI