Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Natuurbescherming in de Europese Unie krijgt een onvoldoende

Groen

Naïm Derbali

De Klaverbank, op de bodem van de Noordzee, is één van de zeegebieden die onvoldoende worden beschermd. © Cris Toala Olivares

Ruim een jaar nadat Europese lidstaten op de vingers zijn getikt, is er nog weinig verbeterd aan de naleving van de richtlijnen. Europa slaagt er onvoldoende in de natuur te beschermen. Ook Nederland schiet nog steeds tekort. Dat blijkt uit een analyse van vier Europese natuur- en milieuorganisaties.

De onderzoekers gingen voor achttien lidstaten na in hoeverre de zogenoemde vogel- en habitatrichtlijnen worden nageleefd. Die richtlijnen dateren uit 1979 en 1992 en moeten specifieke diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermen.

Lees verder na de advertentie

Pikant detail is dat de Europese Commissie ruim een jaar geleden de lidstaten aanspoorde om de naleving van Europese regels voor natuurbescherming te verbeteren. Daar is nog niks van te merken, concluderen de teleurgestelde natuur- en milieuorganisaties in hun rapport.

De overheid doet te weinig voor beschermde gebieden en tegen de verstoring van plant- en diersoorten

Per lidstaat is bekeken hoe de richtlijnen in de nationale wetgevingzijn verankerd. Dat valt fors tegen. Zo krijgt bijna de helft (44 procent) van de lidstaten een ‘rode kaart’ voor de bescherming van soorten.

Nederland scoort op verschillende punten onvoldoendes. De overheid doet te weinig voor beschermde gebieden en tegen de verstoring van plant- en diersoorten. Uit eerdere studies bleek al dat er steeds minder weidevogels voorkomen. Al tientallen jaren zijn de grutto, de kievit, de schol­ekster en de veldleeuwerik aan het verdwijnen, veelal door intensieve landbouw. Op het land tasten verzuring,  bemesting en verdroging de vegetatie aan. Voor het beheer van de Noordzee krijgt Nederland ook een ‘teleurstellende’ beoordeling. 

Zeegebieden zoals de Borkumse Stenen, de Klaverbank en het Friese Front worden onvoldoende beschermd, zegt Emilie Reuchlin-Hugenholtz, marien biologe en Noordzeespecialist. Ze is verbonden aan de Nederlandse tak van het Wereld Natuur Fonds, een van de opdrachtgevers van het rapport.

Hét schoolvoorbeeld van waar het misgaat is volgens haar de Doggersbank, een grote ondiepe zandbank in de Noordzee.  “Nederland heeft de diersoorten en zijn biotopen zorg beloofd, die het niet waarmaakt”, zegt ze. “De Doggersbank is een ontzettend rijk natuurgebied. Voor veel soorten is deze regio een kraamkamer. Van de kabeljauw tot de jan-van-genten. Allemaal vinden ze er hun thuis. Alleen is het bodemleven heel erg verarmd en beschadigd door de sleepnetten die gebruikt worden bij de visserij. Grote vissen zoals haaien en roggen zijn we kwijt. Ook de schelpdier- en platte oesterbanken zijn nagenoeg verdwenen.”

Nederland heeft de diersoorten en zijn biotopen zorg beloofd, die het niet waarmaakt

Emilie Reuchlin-Hugenholtz, marien biologe en Noordzeespecialist

Volgens Reuchlin-Hugenholtz wordt de Nederlandse natuur wel op papier beschermd maar blijft het een dode letter. “In de praktijk gebeurt er te weinig”, zegt ze. “De Doggersbank kan een hele belangrijke motor van herstel zijn. In plaats van het hele ecosysteem van de Noordzee op te krikken, vindt er scheepvaart, visserij en energiewinning plaats. Nederland begaat hiermee een grote vergissing.”

De Doggersbank, een groot grensoverschrijdend kustgebied, deelt Nederland met Engeland en Duitsland. Volgens Emilie Reuchlin-Hugenholtz kiest de overheid de weg van de minste weerstand. “Alleen Duitsland heeft besloten om de helft van zijn deel van de Doggersbank te sluiten voor alle vorm van de bodemberoerende visserij”, zegt Reuchlin-Hugenholtz. “Slecht 5 procent van de hele Doggersbank wordt daarmee effectief beschermd voor het herstel van de zeebodem. Daarnaast staan grootschalige infrastructuurprojecten zoals bijvoorbeeld windmolenparken gepland.”

Nederland zou dit gebied als kraamgebied voor belangrijke vissoorten juist moeten koesteren, vindt de Noordzeespecialist. “Nederland moet af van het kortetermijndenken en het economisch belang. Als je goed voor het ecosysteem zorgt, kun je er duurzaam gebruik van maken. Beschouw het rapport als een wake-upcall zodat volgende generaties ook nog van onze natuur kunnen genieten. De tijd dringt: Nederland moet nu echt werk maken van natuurbescherming.”

Lees ook: Kun je gelijktijdig de natuur beschermen en er recreëren?

'Nederland bungelt onderaan als het gaat om natuurbescherming. Maar ondertussen wil de overheid nog meer recreanten de natuur in lokken. We willen nationale parken van internationale allure.' Dat stoort Patrick Jansen, ecoloog en hoofddocent aan de Wageningen Universiteit.

Deel dit artikel

De overheid doet te weinig voor beschermde gebieden en tegen de verstoring van plant- en diersoorten

Nederland heeft de diersoorten en zijn biotopen zorg beloofd, die het niet waarmaakt

Emilie Reuchlin-Hugenholtz, marien biologe en Noordzeespecialist