Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Natuur zonder beperking

groen

Monica Wesseling

"Ik wilde weten hoe het is om invalide te zijn en behept met grote behoefte aan natuur." © Monica Wesseling
Het mooiste Nederland

De plannen van Monica Wesseling om met een invalide de natuur in te gaan worden doorkruist als ze, o ironie, zelf een breuk oploopt. Na maanden geduld is het dan eindelijk zover.

Heus. Het idee was aanvankelijk gespeend van eigenbelang en geboren uit interesse voor de ander. Ik wilde weten hoe het is om invalide te zijn en behept met grote behoefte aan natuur. Lukt het dan om naar buiten te gaan, zelfstandig en zonder duwer, trekker, steuner of begeleider?

Lees verder na de advertentie

Het idee was er, de ontmoeting met een invalide aanstaande toen een forse breuk mijn plannen doorkruiste. Maanden van stilletjes repareren en hopen op betere tijden volgden en nu was het eindelijk zo ver. Op wandel-, rijd- en strompeltocht over landgoed Broekhuizen in Leersum.

Deze route heeft bijna de goedkeuring van het Kenniscentrum Groen en Handicap. Bijna

Eri Kwakkel

We zijn nog niet aan de wandeling begonnen of de perikelen van mensen met een beperking worden duidelijk. De invaliden- parkeerplaats blijkt niet goed aangelegd. Er is zo weinig ruimte tussen het autoportier en de paaltjes naast het parkeerterrein dat Ton Kwakkel zijn invalide echtgenote Eri onmogelijk in haar rolstoel kan helpen. 

“Duidelijk berekend op een pausmobiel. Maar ik ben de paus niet”, merkt Eri met een kwinkslag op als ze even later toch in haar rolstoel zit. “Jammer, want voor het overige heeft deze route bijna de goedkeuring van het Kenniscentrum Groen en Handicap. Bijna. Aan jou te ontdekken waar het nog meer misgaat.”

Tekst loopt door onder afbeelding. 

© Monica Wesseling

Kou en kiemrust

Vooralsnog ziet het er puik uit. Het pad is breed, hard en glooit niet al te sterk. Uitnodigend, ook voor mijzelf, strompelende revalidant, al waggelend en wiebelend voor het eerst zonder stok buiten. Voor het eerst weer blij buiten; vogels, bloemen en insecten treffen het hart als vanouds en doen weer geloven in later.

Vannacht is het voorjaar geworden. Na maanden van keurslijven van kou en kiemrust, van soberheid, grauw en grijs barst het leven los. Het viert zichzelf en wij feesten mee. Fitis, tjiftjaf, zwartkop en boomklever zingen de denkbeeldige sterren van de hemel, een buizerd baltst en de grond barst open. Hondsdraf, paarse dovenetel, speenkruid, dotterbloem en zelfs de eerste pinksterbloemen kleuren en versieren; een dikke hommel zoemt voorbij.

Zouden de ringslangen al zonnen? ‘Met gevaar voor eigen leven’ doorkruis ik de rietvlakte

Het is aangenaam divers, dit kleine landgoed. Zoals zo vaak zijn ook hier relicten uit de barokke periode te vinden toen statige lanen en rechte lijnen de mode bepaalden, maar buigt, bocht en kronkelt het evenzeer. Pad noch vijver kent rechte lijnen, bos en veld wisselen elkaar voortdurend af.

Het landhuis brengt even op verkeerde gedachten. Zeker vanuit de verte lijkt het oud en vooral daarom voornaam, maar blijkt bij nadere beschouwing weinig meer dan een betonnen replica van het aloude landhuis dat begin vorige eeuw door brand werd verwoest. Nieuw geld in plaats van oud; beetje nep en toch ook weer niet, constateer ik, inwendig glimlachend.

Eri en Ton Kwakkel op landgoed Broekhuizen. © Trouw

Palaver

Lang blijf ik er niet bij stilstaan; de oever van de vijver lokt. Broekhuizen kent een aardige populatie ringslangen. Zouden ze al zonnen? ‘Met gevaar voor eigen leven’ - een natuurhart laat zich niet temmen - doorkruis ik de rietvlakte. Maar nee. Te vroeg. Ze zijn er nog niet. 

Ik keer terug bij mijn rol- en wandelgenoten die inmiddels op een - ook voor rolstoelrijders handig - bankje zijn neergestreken. Een mooi moment voor een palaver met Ton, bestuurslid van het Kenniscentrum Groen en Handicap, dat beheerders van natuurterreinen adviseert over het toegankelijk maken voor mensen met een beperking.

Een palaver die niet direct vrolijk stemt.

Slechts hooguit tien procent van de Nederlandse natuurgebieden is voor mindervaliden toegankelijk. De rest heeft met boomwortels doorspekte paden, steile bruggen, gladde wegen en hondenkuilen. Invalidenparkeerplaatsen ontbreken en naar het toilet gaan is er vaak niet bij. Panelen staan op grote hoogte, zelfbedieningspontjes zijn te zwaar en te log en picknicktafels onbereikbaar.

Zie bij stadsparken maar eens te komen, met al die geblokkeerde trottoirs. Maar komen zal ik er hoor!

Eri Kwakkel

Toch is Ton niet pessimistisch. “We vinden bij steeds meer natuurbeheerders een willig oor en de bereidheid er wat aan te doen. We visiteren de natuurgebieden, brengen advies uit en begeleiden ze in het verdere traject. Nee, er worden echt grote stappen gezet.” Zo zijn ze betrokken bij het project van Natuurmonumenten om veertig natuurgebieden voor mensen met een beperking beter toegankelijk te maken.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Eri Kwakkel © Monica Wesseling

Scheve stoepen

Eri, de enige echte ervaringsdeskundige, is het met haar eega eens, maar plaatst wel een kanttekening. “Het gaat er vooral om dat je niet altijd een ander nodig wilt hebben. Dat is zelfs bij stadsparken al een probleem. Zie daar maar eens te komen, met al die scheve en geblokkeerde trottoirs en stoepen. Maar komen zal ik er hoor! Misschien wordt het nu beter, nu Nederland eindelijk het VN-Verdrag inzake de rechten van de mens met een beperking heeft getekend.”

Ik neem me heilig voor nooit meer mijn fiets neer te kwakken, heb bewondering voor de levenskracht van deze vrouw en we lopen door. De bladeren van de kastanjeboom hangen nog ‘terneergeslagen’ - de fiere vrijheid van de lente moet nog komen - maar zijn al wel echt kastanjegroen.

Het mos is groener dan groen, paardenbloemen stralen, de beuken zwemen en de wind brengt de zoete geur van versgemaaid gras. Het leven wordt lichter, beloften vervolgd, hoop niet ongegrond gebleken. De natuur heeft op me gewacht en ik op haar. Een om. Een klein om. De eerste van deze lente. Een om om heel blij mee te zijn.

Top 5

De beste voor mensen met een beperking toegankelijke wandelroutes volgens het Kenniscentrum:

1. Huisvennenroute Kampina, 2,6 km. Startpunt: Huisvennen in Boxtel.

2. Dwingelderveld: Familiepad, 2,6 km. Startpunt: Oriëntatiecentrum Spier aan Oude Postweg 12 in Spier.

3. Oud Groevenbeek, 2,2 km. Startpunt: parkeerplaats hoek Putterweg/Watervalweg in Ermelo.

4. Nationaal Park de Hoge Veluwe, Berlageroute, 2,6 km. Startpunt: Houtkampweg 13 in Hoenderloo.

5. Nationaal Park Duinen van Texel: Natuurpad Alloo, 4,5 km. Startpunt: Ecomare, Ruyslaan 92, De Koog.

Groen en handicap

Op de website van het Kenniscentrum Groen en Handicap zijn goed toegankelijke wandelingen te vinden. Daarop is ook een uitgebreid rapport te downloaden met aanbevelingen voor een ‘invaliden-vriendelijke’ inrichting van (natuur) gebieden.
www.natuurzonderdrempels.nl

Route

De gelopen route is het mindervalidenpad op landgoed Broekhuizen in Leersum. Lengte 2,6 km. Start parkeerterrein Broekhuizerlaan 2 in Leersum. Route te vinden op: wandelenmeteenbeperking.nl

Met het openbaar vervoer is het voor iemand zonder beperking geen probleem: 10 minuten lopen vanaf bushalte Donderberg in Leersum. Voor iemand met een beperking kan dit te ver zijn.

Fout in route

Helemaal aan het einde van deze overigens mooie mindervalidenroute zit wel een foute constructie. Vlak voor de parkeerplaats eindigt het pad via een hobbelige richel van open betonstenen, een smalle brug en een verkeersweg zonder fiets- of voetgangerstrook.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Deze route heeft bijna de goedkeuring van het Kenniscentrum Groen en Handicap. Bijna

Eri Kwakkel

Zouden de ringslangen al zonnen? ‘Met gevaar voor eigen leven’ doorkruis ik de rietvlakte

Zie bij stadsparken maar eens te komen, met al die geblokkeerde trottoirs. Maar komen zal ik er hoor!

Eri Kwakkel

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.