Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Met enige vorm van weemoed

Groen

Hans Marijnissen

Een stelletje picknickt tijdens het afscheidsfeest van de Sophiapolder op het strandje dat alleen droogvalt met eb. FOTO UIT 'A FALLING HORIZON'

Hannie de Vos en haar drie kinderen hebben hun eiland Sophiapolder moeten verlaten om plaats te maken voor 'nieuwe natuur', terwijl ze er zo graag onderdeel van hadden uitgemaakt.

Haar foto's tonen zorgeloosheid. Kinderen die van de oude pont springen. Een knuffel aan een geitje. Dutje in een versleten fauteuil. Kampvuur aan de oever. Het paard dat zijn rug schuurt in het gras. Alsof er nooit een morgen is. Toch is die zorgeloosheid een vertekening, zegt Heidi de Gier. Natuurlijk heerste in de Sophiapolder de vrijheid en het 'ongeplande', zoals De Gier het noemt, maar Hannie de Vos heeft met haar gezin vijftien jaar lang in onzekerheid verkeerd en rekening moeten houden met Het Vertrek. En nu is het zover.

De Sophiapolder, tachtig hectare groot en ingeklemd tussen rivier de Noord en zijarm de Rietbaan, wordt overgedragen aan de natuur. Als compensatie voor de aanleg van de Betuwelijn die er op 25 meter diepte onderdoor loopt, wordt de polder omgevormd tot een zoetwatergetijdenmoeras. De dijken worden op twee plaatsen doorgestoken, zodat de rivier, die een getij kent van tachtig centimeter, twee keer per dag het eiland zal overspoelen. Delta-natuur, noemen ze dat. Het moeras zal onderdeel gaan uitmaken van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en een springplank worden tussen de Alblasserwaard en de Hoeksche Waard. Er komen wandelpaden langs de dijk, een vlonderpad en een heuse vogelobservatiehut, maar voor Hannie en haar kinderen kan in het moeras geen plaats zijn. En ook de paarden, de schapen, de koeien: ze passen niet in de natuur die voor deze plek is bedacht.

"Als kind heb ik met mijn ouders vaak de Sophiapolder bezocht", zegt De Gier. "Hannie is mijn tante, haar kinderen zijn mijn neefjes en nichtjes. Het eiland was hun jeugd, en voor een deeltje de mijne. Toen ik hoorde dat Hannie definitief moest vertrekken, besloot ik het laatste jaar op het eiland vast te leggen." Op gezette tijden nam De Gier het pontje naar de overkant, vaak onverwacht, soms op uitnodiging omdat er iets bijzonders stond te gebeuren: als de schapen moesten lammeren, de sneeuw het landschap bedekte of juist de bloesem de kruinen kleurde. "Ik heb al die tijd gewerkt met een Mamiya 67 middenformaat camera, die op je buik hangt. Ik moest via de zoeker naar beneden kijken, handmatig scherpstellen, en er zitten maar tien opnames op een rol. Die technische beperkingen geven juist rust in het beeld. En creëren afstand. De afstand heb ik ook bewust opgezocht. Ik wilde geen onderdeel zijn van de sfeer, en familiaire of sentimentele opnames maken. Ik wilde registreren en documenteren."

Toch vertoont De Giers reportage, die is vastgelegd in het boek 'A Falling Horizon' - met teksten van Tracy Metz, enige vorm van weemoed. In haar foto's lijkt ze afscheid te willen nemen van een vorm van leven die in het geordende Nederland altijd bedreigd wordt, en uiteindelijk het onderspit delft. De anarchie, de vrijheid, er is gewoonweg geen plaats voor. "Het zit in kleine dingen", zegt ze. "Waar vind je nog tractoren die na hun afschrijving gewoon ergens blijven staan, speelgoed worden van kinderen, en uiteindelijk overwoekerd worden? Waar vind je nog roestige scheepswrakken die worden geparkeerd totdat de schrootprijs omhoog gaat, en dan niet meer kunnen worden geborgen omdat de rivier haar zand er in heeft afgezet?" Waar vind je nog het gevoel van 'morgen weer een dag'?

Hannie en haar kinderen hebben vanuit hun vrijhaven de buitenwereld verschillende keren op zich af zien komen. Er waren plannen om in de polder een depot voor giftig baggerslib aan te leggen. De Drechtsteden wilden er een toeristische enclave van maken, met een goed geoutilleerd theater. En de Floriade van 2012 zou op het eiland moeten worden gehouden. Die aanvallen zijn gepareerd, maar nu moeten de bewoners plaatsmaken voor natuur. Hannie is inmiddels vertrokken naar de boerderij van haar vader in Lekkerkerk. Ze kijkt niet om, maar zegt in het boek wel dat ze moeite heeft met het idee dat de mens boven alles zou staan en natuur kan maken. "Moet je natuur naar je hand zetten, die willen maken zoals jij denkt dat het moet zijn? Door dat te doen, wordt er ook iets waardevols weggehaald."

Fotografe De Gier zegt erg vóór natuur en natuurontwikkeling te zijn. "Het is alleen zo jammer dat Hannie en haar kinderen daar geen onderdeel van mogen uitmaken."


Lees verder na de advertentie
Hannie vult de brandstoftank van de trekker, zoon Daniël kijkt mee. FOTO UIT 'A FALLING HORIZON'

Afscheid in drievoud
Tentoonstelling
De foto-tentoonstelling 'A Falling Horizon' van Heidi de Gier is tot 21 mei te zien in het Centrum Beeldende Kunst Voorstraat 180 in Dordrecht. Openingstijden en info op www.cbkdordrecht.n
 
Fotoboek
Het boek A Falling Horizon met de foto's van Heidi de Gier en tekst van Tracy Metz kost 25 euro. Uitgeverij FW:. ISBN 978-94-90119-09-6
 
Debat
Op dinsdag 17 mei vindt er in het CBK Dordrecht om 16.00 uur onder leiding van Tracy Metz een debat plaats over het Nederlandse Natuurbeleid. Zij interviewt dan ook Heidi de Gier. Meer info op www.cbkdordrecht.nl.
 

Deel dit artikel