Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Meer dan de helft van de grote grazers in de Oostvaardersplassen is deze winter gestorven

Groen

Charlot Verlouw

Een archieffoto uit 2010 van een dood edelhert in de Oostvaardersplassen. © ANP

De populatie van grote grazers in de Oostvaarderplassen is deze winter gehalveerd. Deze hoge sterftecijfers komen op een bijzonder slecht moment, er woedt een felle maatschappelijke discussie over het beheer van het gebied.

Het aantal gestorven grote grazers deze winterperiode ligt fors hoger dan de afgelopen jaren. Sinds 1 december vorig jaar stierven bijna drieduizend dieren, meer dan de helft van de totale populatie volgens de laatste telling in oktober. Ter vergelijking: in de winterperiode van 2016 en 2017 stierven 813 dieren.

Lees verder na de advertentie

De hoge sterftecijfers kunnen niet op een slechter moment komen. De afgelopen maanden wordt er flink gedemonstreerd tegen het beleid van de Oostvaardersplassen: Staatsbosbeheer schiet dieren af die de winter naar verwachting niet zullen overleven om onnodig lijden te voorkomen, 90 procent van de gestorven dieren is afgeschoten. Verder worden de dieren zoveel mogelijk met rust gelaten en worden ze tijdens strenge winters niet bijgevoerd. Critici vinden dat de dieren niet als wild beschouwd moeten worden omdat er een hek om het gebied staat en de dieren dus niet kunnen verplaatsen op zoek naar meer voedsel. Actievoerders voeren daarom illegaal hooi bij.

Staats­bos­be­heer verwacht dat de populatie na april op hetzelfde niveau is als in 2002

Definitieve nekslag

Het is afwachten of dit de definitieve nekslag voor het experiment dat Oostvaardersplassen heet zal zijn. Eerder al bezweek de provincie Flevoland onder de druk van de actievoerders en droeg Staatsbosbeheer, tegen het advies van deskundigen in, op tijdelijk bij te voeren, in de hoop dat het illegale bijvoeren zou stoppen. Ook de commissie Van Geel, die vorige maand met een advies over het beheer van het natuurgebied zou komen, voelt de maatschappelijke druk en stelde de presentatie van het adviesrapport uit om de recente ontwikkelingen mee te kunnen nemen. CDA'er Pieter van Geel, voormalig staatssecretaris voor milieu, onderzoekt of en hoe het beheer van de Oostvaardersplassen moet veranderen. Ook kijkt hij naar de mogelijkheden voor meer recreatie in het natuurgebied. 

De onrust is echter nog niet voorbij: er wordt nog steeds illegaal bijgevoerd en gedemonstreerd. Afgelopen weekend werden bij die demonstraties vijf mensen gearresteerd. Aan media-aandacht geen gebrek voor de demonstranten, ook verschillende BN'ers mengen zich in de discussie. Hans Klok was afgelopen zondag ter plekke en realityster Kelly van der Veer (bekend van Big Brother) ging een paar dagen in hongerstaking. 

Deze hoge sterftecijfers zullen alleen maar olie op het vuur zijn. Dat lijkt Staatsbosbeheer zich ook te realiseren. De natuurbeheerder plaatste eerder video's online van bijvoerende boswachters, donderdag verscheen een uitgebreide uitleg op de website over de hoge sterftecijfers: door de zachte winters van 2016 en 2015 was er erg veel voedsel in het gebied en was de populatie dus groot. Deze winter was echter koud en nat. Door hevige regenval in december en januari moesten de dieren al vroeg interen op hun reserves, en dan kwam er in maart ook nog een vorstperiode. 'Veel jongere dieren en de oudere dieren, die niet in staat zijn geweest om in de zomer en herfst voldoende vet op te bouwen, zijn in deze periode uitgevallen.' Staatsbosbeheer verwacht dat ook in april nog dieren zullen sterven.

Als het beheer komend jaar hetzelfde blijft als het nu is, zullen de overgebleven dieren een luxepositie hebben. Staatsbosbeheer verwacht dat de populatie na april op hetzelfde niveau is als in 2002, op de helft van de ecologische draagkracht van het gebied. Dat betekent veel voedsel voor de overgebleven dieren en dus ook weer meer reserves voor de volgende winter. En meer voedsel zal weer leiden tot, jawel, een grote populatie. 

Het ligt voor de hand om de grote grazers elders onder te brengen, vindt Frank Berendse, hoogleraar natuurbeheer Wageningen University. "Verplaats de kaden om het lage moerasgebied, zodat ook het droge deel onder water komt. Er ontstaat dan een uitgestrekt moerasgebied van internationale allure, met een geweldige rijkdom aan vogelsoorten."

De discussie over dierenwelzijn in de Oostvaardersplassen laat zien dat de afstand van mensen tot de natuur zo is gegroeid, dat die tot uitwassen leidt, betoogt Han Olff, hoogleraar ecologie en natuurbescherming. Zoals de suggestie dat we de normen voor huisdieren op wilde soorten moeten toepassen.

Deel dit artikel

Staats­bos­be­heer verwacht dat de populatie na april op hetzelfde niveau is als in 2002