Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lorre redt zich goed in de stad

Groen

Kirsten Dorrestijn

Halsbandparkieten vliegen door Den Haag op weg naar hun slaapplek in de bomen op het eiland in de Hofvijver. © ANP

Door het kappen van de regenwouden wordt bijna een derde van de papegaaiensoorten bedreigd. Zet nieuwe aanwas daarom uit in de stad, zeggen Leidse onderzoekers. Als ze daar leren leven, verspreiden de dieren zich vanzelf weer over de wouden.

De halsbandparkiet gedijt goed in de Nederlandse steden in de Randstad. De opvallende papegaaitjes met hun knalgroene verenpak, rode snavels en kenmerkende gekrijs, nemen bijna exponentieel in aantal toe.

Dit succes staat niet op zichzelf. Over de hele wereld doen papegaaien het goed in steden. In Parijs, Londen, Liverpool, Rome, Barcelona, Lyon, Lissabon en Heidelberg leven ook populaties halsbandparkieten. In Hongkong barst het van de kaketoes, in Stuttgart vliegen amazonepapegaaien, in Barcelona monniksparkieten, en in de Braziliaanse stad Boa Vista leeft de bedreigde zonparkiet.

"Papegaaien zijn niet geïnteresseerd in stille natuurgebieden," zegt Roelant Jonker die op dit onderwerp promoveert aan de Universiteit Leiden. "Ze zijn juist dol op de stad en geven de voorkeur aan parken en tuinen in de centra."

Roelant Jonker is in Nederland bekend vanwege zijn ontvoering door de Farc. Toen hij in 2001 voor zijn studie biologie in Colombia op zoek was naar de geeloorpapegaai werd hij door deze rebellenbeweging ontvoerd en acht maanden vastgehouden.

Bijna verdwenen in Indonesië, maar in Hongkong een algemene verschijning
Papegaaiensoorten die in hun oorspronkelijke habitat zo goed als verdwenen zijn, floreren in steden, ontdekte Jonker later. Een kaketoesoort die in de regenwouden van Indonesië bijna niet meer voorkomt, is bijvoorbeeld in Hongkong een algemene verschijning. Jonker onderzoekt waar het stedelijke succes van de papegaai vandaan komt, om welke soorten het gaat en of een bewuste introductie van papegaaien in de stad een mogelijkheid is.

Van de 340 papegaaiensoorten op de wereld zijn er bijna 100 met uitsterven bedreigd. Een kleiner wordende leefomgeving is de voornaamste oorzaak. In steden nemen de populaties juist toe. Papegaaien profiteren in de stad van de toegankelijkheid van voedsel en van het ontbreken van stropers.

Bepaalde soorten papegaaien die in het bos voorkomen, zouden ook in de stad kunnen leven, neemt Jonker aan. Karakter, grootte en voedselvoorkeuren spelen een rol. Op dit moment brengt Jonker in kaart welke soorten geschikt zijn voor introductie in de stad. Als sluitstuk van zijn promotie zal hij de bedreigde goudparkiet uitzetten in de Braziliaanse stad Belém, midden in het oorspronkelijke verspreidingsgebied van de soort. Nooit eerder is op deze manier geëxperimenteerd met het uitzetten van bedreigde vogels in de stad.

Jonker kiest voor de goudparkiet als eerste kandidaat omdat deze soort niet erg kieskeurig is met wat hij eet. "In de stad zal dat in zijn voordeel werken. Bovendien doet dit maatje papegaai het over het algemeen goed in steden: te groot om makkelijk door een roofvogel gepakt te worden."

Wilde vogels weten, anders dan in gevangenschap gefokte dieren, hoe ze voedsel moeten zoeken en roofdieren ontwijken, en hun voortplanting gaat vanzelf. Toch zal Jonker in eerste instantie gefokte goudparkieten gebruiken. Zo hoeft de nog bestaande wilde populatie niet te worden belast.

Jonker zal de papegaaien in Belém langzaam laten wennen aan hun vrije bestaan. "De eerste maanden blijf ik ze bijvoeren. Ik zet twintig vogels in een kooi en laat er om de dag één uit. Als je ze in de schemering vrijlaat, blijven ze bij de volière; goudparkieten slapen namelijk altijd samen. Ze zullen vanzelf op ontdekkingstocht gaan."

In Belém staan veel mangobomen, de vogels hoeven dus niet snel te verhongeren. Het vrijlaten kan vanuit een achtertuin of bijvoorbeeld vanuit een dierentuin gebeuren. "Ik neem een half jaar verlof om mensen te trainen. Vervolgens is het een kwestie van afwachten of de vogels zich gaan voortplanten."

Nieuw ecosysteem
Onderzoeker stadsecologie Robbert Snep van Alterra, een kennisinstituut van Wageningen UR vindt het experiment van Jonker interessant omdat in het onderzoek puur functioneel naar de papegaaien in steden wordt gekeken. Wel heeft hij enkele kanttekeningen. "In hun oorspronkelijke leefgebied hebben papegaaien zich in de loop der eeuwen een specifieke plaats in het complexe ecosysteem toegeëigend. Natuur in de stad zoals we die nu kennen, is een recent verschijnsel. Pas sinds honderd jaar komen er steeds meer diersoorten voor. De stad is een ecosysteem in ontwikkeling."

De stadsecoloog betwijfelt of papegaaien in de toekomst succesvol in de stad kunnen blijven leven. "De stad is alles behalve uitontwikkeld."

Jonker vertrekt als alles volgens plan verloopt in 2015 naar Brazilië om de goudparkiet uit te zetten. "Als papegaaien in de stad kunnen leren leven, kunnen ze blijven voortbestaan, óók als het laatste stukje bos wordt omgehakt. De stad zal voorlopig nog wel even blijven."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie