Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lezers willen meer duurzame actie, nu de overheid nog

Groen

Esther Bijlo

© Sander Soewargana
Duurzame 100

De Trouwabonnee vindt zichzelf aardig duurzaam en is bereid meer te betalen voor schone producten. Nu de overheid nog, die moet er harder aan trekken.

Ik vlieg zelden, zeker niet elk jaar, scheid afval, douche korter en eet niet elke week vlees. Let op plasticgebruik. En erger me kapot aan het feit dat ik geen open haard aan mag schaffen vanwege fijnstof terwijl over mijn hoofd een oneindig aantal vliegtuigen raast." Zie hier in een notedop de worsteling van een burger met het begrip 'duurzaamheid'. Het citaat komt uit een onderzoek dat Trouw liet doen onder abonnees van de krant. Ruim duizend lezers beantwoordden vragen over hoe duurzaam ze zichzelf vinden, wat ze in het dagelijks leven doen aan groene acties en hoeveel geld ze overhebben voor producten die milieu en klimaat minder belasten.

Lees verder na de advertentie
© Sander Soewargana

Lezers van Trouw vinden zichzelf best duurzaam. Op een schaal van 1 tot 10, geeft twee derde zichzelf het rapportcijfer 7 of hoger. Bijna een kwart denkt wel een 8 te scoren, negens en tienen zijn schaars. De lezers scheiden hun afval (92 procent), letten op stroom- en gasverbruik (82 procent) en kopen bewust duurzame producten (63 procent).

Ook als de lezers de deur uitgaan, denken ze aan de planeet. Een ruime meerderheid, 59 procent, zegt vanwege het milieu zo min mogelijk te vliegen. Ook autorijden is niet vanzelfsprekend. 57 procent zegt er bewust voor te kiezen zo min mogelijk van de auto gebruik te maken.

© Sander Soewargana

Maar wat het begrip 'duurzaam' precies inhoudt is toch ook voor de redelijk bewuste Trouwlezer soms lastig in te schatten. Een kwart geeft aan dat moeilijk te kunnen bepalen. "Er zitten vaak zoveel kanten aan, dat het lastig is de juiste keuzes te maken", is het commentaar van een van de geënquêteerden. Vier op de tien lezers weten eigenlijk niet hoe makkelijk of moeilijk het is. "Op het eerste gezicht is iets duurzaam, maar als je beter kijkt, kan het anders zijn", licht een abonnee toe.

© Sander Soewargana

De kosten

Twijfel voor het winkelschap dus, maar uit het onderzoek blijkt wel een grote bereidheid onder lezers om zich het groene pad op te laten duwen. Als een product aantoonbaar duurzaam is geproduceerd, dan mag dat best wat meer kosten. Krap driekwart is bereid meer te betalen, bijna een kwart wil dat 'misschien' en slechts enkelen zien een hoger prijskaartje niet zitten. Opvallend is dat ook onder de groep lezers die zichzelf niet zo duurzaam vindt, nog altijd ruim zes op de tien geen probleem heeft met duurdere spullen als ze dan ook echt duurzaam zijn.

© Sander Soewargana

Hoeveel hoger mag dat prijskaartje dan zijn? De helft van de lezers is bereid 15 euro of meer extra per week uit te geven aan de boodschappen. Bijna een kwart vindt 25 euro of meer geen probleem. Voor 45 procent is tot 5 tot 10 euro extra de grens.

Meer betalen wil de Trouwlezer ook wel als dat een rem op vervuiling betekent. De tickets van vliegreizen die ook per trein bereikbaar zijn, mogen door middel van een CO2-toeslag met enkele tientjes omhoog. Negentig procent is het daar mee eens.

© Sander Soewargana

Lezers hebben dus geen problemen met overheidsingrijpen, zoals een CO2-toeslag, als dat een schonere wereld oplevert. Sterker: ze zouden willen dat de overheid harder ingreep. Zo is de overgrote meerderheid van mening dat nog dit jaar statiegeld op alle drankverpakkingen, ook kleine flesjes en blikjes, moet worden ingevoerd. Het kabinet heeft bepaald dat dat pas over twee jaar gebeurt, als de industrie het voor die tijd niet zelf heeft opgelost.

© Sander Soewargana

Het zelfverklaarde 'groenste kabinet ooit' heeft dus nog niet de volle steun van Trouwabonnees. Dat blijkt nog meer uit de antwoorden op een vraag over het klimaatbeleid van de regering-Rutte III. Bijna twee derde van de lezers heeft daar niet veel of helemaal geen vertrouwen in. Aan al die klimaattafels wordt ook teveel gepraat, vindt ruim driekwart, en te weinig gedaan.

Duurzaam gedrag werkt aanstekelijk

Trouwlezers zien zichzelf in meerderheid als duurzame burgers. Het is natuurlijk de vraag of dat ook daadwerkelijk zo is, als je alle sommetjes zou maken. Maar zo erg is dat niet, weet Thijs Bouman van de Rijksuniversiteit Groningen. Bouman doet als omgevingspsycholoog onderzoek naar duurzaam gedrag. "Jezelf zien als iemand die duurzaam handelt, werkt vaak motiverend voor toekomstig duurzaam gedrag. Mensen zijn geneigd te handelen in lijn met hun identiteit en eerdere gedragingen. Het kan bovendien aanstekelijk werken voor andere mensen. Het geeft een extra prikkel als mensen om je heen om duurzaamheid geven en wanneer je van elkaar ziet dat je duurzaam probeert te leven."

Uit de resultaten blijkt dat een overgrote meerderheid begaan is met het milieu en klimaat en bereid is daar iets voor te doen. Hoewel de Trouwlezer geen gemiddelde Nederlander is - redelijk hoog opgeleid, middeninkomen, ouder - sluiten de uitkomsten aan bij Boumans bevindingen. "De groep die helemaal niet wil en het totaal onbelangrijk vindt, is klein, dat is vaak maar een paar procent. Maar die krijgt relatief veel aandacht waardoor het lijkt alsof die groep groter is. Als je duurzaamheid wilt promoten, is het belangrijk dat de grote groep die erom geeft, zichtbaarder is."

Opvallend vindt Bouman het gemak waarmee Trouwlezers de portemonnee willen trekken voor echt duurzame producten. "De hoogte van de bedragen verbaasde me enigszins. Dat laat ook zien dat beleidsmakers die het kosten-argument aanvoeren om iets juist niet zo duurzaam te doen, niet altijd gelijk hebben. Het argument duurzaamheid kan zwaarder wegen dan de kosten of opbrengsten in economische zin." Draagvlak voor overheidsingrijpen op het gebied van milieu en klimaat lijkt er te zijn, ziet Bouman in de uitkomsten.

Ideeën van lezers

Wat is de beste maatregel om Nederland te verduurzamen, vroeg Trouw de lezers. Dit zijn de suggesties.

- Goed gedrag belonen, slecht gedrag belasten.
- Vervuilende scheepvaart en vliegverkeer aanpakken.
- Landbouwbeleid drastisch verduurzamen en de natuur gaan verrijken.
- Laat de burger dat zelf maar bepalen en stimuleer hun maatregelen dan ook echt.
- Meer thuis werken of in een soort bedrijfsverzamelgebouw in de wijk.
- Geboortebeperking. Geen kinderbijslag maar kinderbelasting na derde kind.
- Iedereen ophouden met vlees eten.
- Consumenten meer laten betalen voor voedsel. Aan supermarkten veel meer eisen stellen.
- CO2-prijs introduceren, en dan wel van een orde die klopt, zo'n 100 euro per ton.
- Belasting op energie voor bedrijven even hoog maken als voor huishoudens.
- Gratis - elektrisch - openbaar vervoer.
- Minder onnodige spullen produceren en tien keer nadenken of het echt nodig is ze aan te schaffen.
- Bewustwordingsproces in gang zetten.
- Beleid bij de gemeenten leggen, in overleg met de inwoners, zodat er draagvlak is.
- Een deltaplan. Het roer om. Revolutie.
Stoppen met het idee dat er voortdurend economische groei moet zijn.

© Trouw

Over de Duurzame 100

De Trouw Duurzame 100 is de jaarlijkse thermometer in de stand van duurzaamheid en natuur in Nederland. Op de lijst staan de meest invloedrijke en inspirerende doeners en denkers. Op 10 oktober, de dag van de duurzaamheid, worden alle namen bekend gemaakt.

Lees meer artikelen over de Duurzame 100 in ons dossier. En bekijk ook de website trouw.nl/duurzame100, waar alle namen bekend worden gemaakt.

Lees ook:

'Beroepsvergaderaars aan Klimaattafels brengen geen doorbraken'

Dezelfde mensen en dezelfde organisaties die elkaar al tien jaar in de houdgreep houden aan de vergadertafel, kun je daar nog werkelijke doorbraken van verwachten? Die vraag stelt Pieter Winsemius, de eerste nr 1 van de Duurzame 100, in een essay dat hij schreef bij deze tiende editie van de Duurzame 100.

Marjan Minnesma: 'Zolang het klimaat te redden is, ga ik ervoor'

Praten over duurzaamheid is bon ton, maar Marjan Minnesma van Urgenda mist daden. Er zijn zo veel leuke, groene berichten dat mensen denken: nou, dat zit wel goed. Nog lang niet, zegt het boegbeeld van de Duurzame 100. Drie keer stond ze op één.

Deel dit artikel