Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Leuk hoor, biologisch boeren, maar zonder risico is het niet

Groen

Joost van Velzen

Onkruid gaat Johan Bierma nu niet meer met bestrijdingsmiddel te lijf, hij moet het handmatig of mechanisch wieden. © Herman Engbers

Steeds meer boeren stappen met hun bedrijf over op biologisch. Dat brengt risico's met zich mee, weten Johan Bierma en Alet Nijhof. Hun akkerbouwbedrijf is net omgeschakeld.

"Je worstelt met het idee, je hikt er tegenaan, maar als je de knoop hebt doorgehakt valt er iets van je af", zegt akkerbouwer Johan Bierma. Ja, hij en zijn vrouw Alet Nijhof zijn blij dat ze de overstap hebben gemaakt van gangbaar naar biologisch boeren. En ze hebben er overduidelijk plezier in, op die 74 Flevolandse hectaren.

Lees verder na de advertentie

Het echtpaar runt de boerderij, net buiten Lelystad, nu zo'n tien jaar. En hoewel ze nog jarenlang meekunnen, denken ze toch al aan de toekomst. Bierma: "Wij zijn beheerder van het familiekapitaal, dat geeft ons een bepaalde verantwoordelijkheid." Want wat als hun kinderen het bedrijf straks overnemen? Nijhof: "Ik vind dat we de plicht hebben om een levensvatbaar bedrijf na te laten."

Ik laat de boer zelf een begroting aanleveren. Dat maakt voor iedereen ook duidelijk in hoeverre een omslag realistisch is

Angela de Bruin-Van Overbeek, accountmanager food en agri Rabobank

Dus gingen ze nadenken welke vorm van boeren het meest toekomstbestendig is. Ze verbouwden al van alles, van pioenrozen tot suikerbieten, aardappelen, uien, graan en wortels. "Dat was allemaal gangbaar en wij denken dat biologisch de toekomst heeft. Het nieuwe land is daar ook heel geschikt voor, het is oude zeebodem en dus heel vruchtbaar."

Ze hebben vijf jaar voor de overstap uitgetrokken en kregen daarbij advies van de bank. Accountmanager food en agri bij Rabobank, Angela de Bruin-Van Overbeek speelde daar een belangrijke rol bij. Bierman: "De omslag was onze eigen keuze, maar Angela was daarbij een van de meedenkers."

Bepaalde eigenschappen

Ongeveer de helft van de klanten die De Bruin-Van Overbeek in haar regio begeleidt bij het overstappen naar biologisch bestaat uit akkerbouwers. De andere helft is melkveehouder.

"Ik hoor het regelmatig: moet ik naar biologisch?" Voor een goed antwoord op die vraag, kijkt ze eerst of de boer in kwestie het met zijn gangbare boerderij goed doet. Is dat niet het geval, dan is biologisch boeren niet per se de juiste oplossing. "De ondernemer moet over bepaalde eigenschappen beschikken. Biologisch telen is bewerkelijker en vraagt meer mankracht."

Vervolgens gaat De Bruin-Van Overbeek peilen waar de wens tot overstappen vandaan komt. Is het een opwelling of zit er een diepere gedachte achter? "Ik vraag dan: word jij er gelukkiger van of denk je dat jouw omgeving dit van je verwacht?"

Het is gelukt, maar alles zat ook mee. Dus ja, het is leuk, maar als het goed gaat is alles leuk

Johan Bierma, biologische boer

Een bank zou geen bank zijn als er vervolgens niet aan het rekenen wordt geslagen. Omdat biologisch telen riskanter is, en de kans op een mislukte oogst groter, moet een boer schommelingen op kunnen vangen.

De Bruin-Van Overbeek: "Wie van gangbaar naar bio wil, kan niet alles een op een doorberekenen. Ik laat de boer zelf een begroting aanleveren. Dat maakt voor iedereen ook duidelijk in hoeverre een omslag realistisch is. Want je kunt hele mooie blauwe ogen hebben, er is wel kapitaal nodig om te telen."

Eigenlijk zit De Bruin-Van Overbeek bij miljonairs aan tafel, want goede grond is goud waard. "Op papier dan, want alle kapitaal zit in het bedrijf. Banken vinden de kasstroom het belangrijkste om verantwoord leningen te kunnen verstrekken."

Neem de nieuwe schuur van Bierma en Nijhof, waar buiten zo hard aan gebouwd wordt. Die moest er komen omdat in de oude schuur gewasbeschermingsmiddel is gebruikt waardoor die waardeloos werd voor de opslag van biologische producten.

Pompoen en erwten

Om het biologische boerenpad in te slaan, moesten ook nieuwe machines worden gekocht. Bierma: "Ik gok dat de omschakeling ons 2000 euro per hectare per jaar kost." Rabobank heeft een miljard aan leningen uitstaan voor de biosector. Jaarlijks stappen volgens de bank - marktleider in de agrarische sector - ongeveer tweehonderd gangbare boeren over naar bio. Daaronder bevinden zich circa dertig akkerbouwers zoals Bierma en Nijhof.

Zij verbouwen momenteel pompoenen, erwten, spinazie, uien, aardappelen, haver en suikermais. "Dat we zoveel telen is ook om het risico te spreiden", zegt Nijhof. "Insecten kunnen je oogst op- of aanvreten en je bent bij natuurlijk boeren nóg afhankelijker van de weersomstandigheden in het groeiseizoen."

Zorgeloos zal ook hun nieuwe boerenbestaan niet zijn, dat weten ze heel goed. Bierma: "Het is gelukt, maar alles zat ook mee. Dus ja, het is leuk, maar als het goed gaat is alles leuk."

Biologische landbouw groeit gestaag

De biologische landbouw is afgelopen jaar gegroeid ten opzichte van een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Het aantal varkens in die sector groeide in vergelijking met een jaar eerder met bijna een kwart tot ruim 91.000.

In de biologische akkerbouw ging de aardappelproductie stevig omhoog. Ook ging er 12 procent meer biologische zuivel van erf naar fabriek.

De biologische landbouw is nog altijd relatief klein. Vorig jaar was 3,2 procent van de landbouwgrond in gebruik voor biologische landbouw. Van de totale veestapel is 2,9 procent biologisch en van de melkproductie is 1,6 procent bio.

Lees ook: De biologische boer wil af van dure fosfaatrechten

Een 'rouwstoet' van biologische boeren trok in juni door Den Haag. Ze vinden het systeem met fosfaatrechten oneerlijk.

De Staat van de Boer

Fipronil-eieren, het melkquotum, bijengif, mestfraude; het agrarisch bedrijf haalt de afgelopen jaren met grote regelmaat de kolommen van de krant, en vaak in negatieve zin. In de debatten die daarop volgen wordt vooral over de boer gesproken, niet mét hem. Volgens Trouw is het tijd die boer eens op te zoeken. Hoe gaat het anno 2018 met hen? Lees alle verhalen in ons dossier.

© Trouw

Deel dit artikel

Ik laat de boer zelf een begroting aanleveren. Dat maakt voor iedereen ook duidelijk in hoeverre een omslag realistisch is

Angela de Bruin-Van Overbeek, accountmanager food en agri Rabobank

Het is gelukt, maar alles zat ook mee. Dus ja, het is leuk, maar als het goed gaat is alles leuk

Johan Bierma, biologische boer