Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Klaar om ze terug te pakken

Groen

Hans Marijnissen

Jaap Dirkmaat: "Eerst kon Bleker doen en laten wat hij wilde, maar nu hebbenwij ook onze stukken op het schaakbord staan". Foto: Roger Dohmen, HH

Met de klokkenluidersite BlekerLeaks zet Jaap Dirkmaat van Das&Boom een volgende stap in de strijd tegen de bezuinigingen op de Nederlandse natuur. "We hebben tegenwoordig te maken met een staatssecretaris die liegt en bedriegt."

Ze zijn op zoek naar motiveringen, naar argumenten die door anderen worden gebruikt bij aangekondigde bezuinigingen. De medewerkers van natuurbeschermingsorganisatie Das&Boom schrijven staatssecretaris Bleker (Landbouw) brieven met de vraag waaróm hij de verbindingszones tussen de natuurgebieden schrapt, waaróm hij zestig procent kort op het budget van Staatsbosbeheer, waaróm hij de financiering stopt voor het project met de korenwolf in Limburg. Ze hebben tot nu toe geen antwoord gekregen.

Maar ook instanties die het beleid van de staatssecrataris moeten uitvoeren krijgen post. Staatsbosbeheer en onderzoeksinstituut Alterra wordt gevraagd waaróm de organisaties, zij het noodgedwongen, bepaalde activiteiten staken. De antwoorden worden door juristen van Das&Boom nauwkeurig bekeken en zo mogelijk gebruikt in de juridische procedures die tegen de Nederlandse staat worden voorbereid.

Vooral het uitblijven van reacties van het departement heeft Das&Boom gebracht tot een volgende stap: via een heuse klokkenluidersite kunnen 'ambtenaren met een groen hart' anoniem documenten lekken, die de natuurbeschermers kunnen helpen in hun juridische strijd.

"Je moet niet piepen, maar ze terugpakken", zegt Jaap Dirkmaat die Das&Boom nieuw leven heeft ingeblazen toen de forse bezuinigingen op natuur bekend werden. "Staatssecretaris Bleker is illegaal bezig doordat hij niet voldoet aan de instandhoudingsplicht die al in 1982 door Nederland is erkend. Maar daar gaan we hem aan houden." Hij vergelijkt de huidige discussie over natuur met een strijdtoneel in oorlogstijd. "Eerst kon Bleker doen en laten wat hij wilde, maar nu hebben wij ook onze stukken op het schaakbord staan. Doet Bleker een zet, dan kunnen wij nu reageren."

Dirkmaat neemt een totaal andere houding in dan de overige natuurorganisaties in Nederland die gematigd hebben gereageerd op de bezuinigingen. "In de verweren was te lezen dat ze begrip hadden voor de bezuinigingen, maar niet in deze mate. Dat ze wel erg technocratisch waren geweest de laatste jaren, dat ze niet de juiste taal hadden gebruikt. Allemaal flauwekul. Als je de deur zelf op een kier zet, moet je niet verbaasd zijn als de inboedel wordt gestolen."

De woordvoerder van Das&Boom benadert de bezuinigingen op de natuur van een geheel andere kant. "We hebben tegenwoordig te maken met een staatssecretaris die liegt en bedriegt, en op een vreselijke manier met onze natuur omgaat. Ik zeg dat deze man niet capabel is. En dat geldt voor meer leden van dit kabinet dat regeert alsof er een BV gerund moet worden. Het huishoudboekje moet in hun ogen kloppend gemaakt worden, maar er is maar één huishoudboekje, en dat is het contract met de aarde, en dat klopt al heel lang niet meer. Ik wens leiders die oproepen tot offers, om de toekomst van volgende generaties zeker te stellen."

Het is volgens Dirkmaat onzin te stellen dat er een afkalvend draagvlak is voor de natuur. Laat jezelf niets wijsmaken, zegt hij. Een kleine vijftig procent van de kiezers heeft links gestemd, en een derde van de rechtse kiezers heeft volgens Dirkmaat 'het verstand niet verloren', met een verwijzing naar oud-bewindslieden als Ed Nijpels, Cees Veerman, Pieter Winsemius en Herman Wijffels. "Een meerderheid van de Nederlanders ziet het belang van natuurbescherming wel, maar wordt geregeerd door twee partijen die dertig procent van de stemmen haalden. Dat laten we toch niet gebeuren?"

Afgezien van zijn politieke standpunten - Dirkmaat was in 1998 lijsttrekker van De Groenen bij de verkiezing voor de Tweede Kamer - heeft de oprichter van Das&Boom verschillende juridische ijzers in het vuur waarmee hij eerder de overheid dwong tot het nemen van kostbare maatregelen die bijvoorbeeld moesten voorkomen dat de korenwolf in Nederland uitstierf. Voor een deel kan hij die hergebruiken, maar hij heeft ook andere juridische mogelijkheden laten onderzoeken.

"Bleker kan wel wíllen bezuinigen, maar de werkelijkheid is dat Nederland al in 1982 een verdrag heeft ondertekend waarin is opgenomen dat álle op dat moment in Nederland levende soorten in een gunstige staat van instandhouding moeten worden gebracht. Dat geldt dus in 2011 nog steeds. Daarna zijn er nog verdragen bijgekomen die dat uitgangspunt alleen maar bevestigen. Kort gezegd: Nederland heeft een inspanningsverplichting om de situatie te verbeteren, niets doen is al strafbaar. Maar wat doet de overheid: ze stoot beschermde gebieden af, stopt met de aankoop van geplande terreinen, geeft beheer in handen van boeren zodat dit kwalitatief afneemt en gaat daarbovenop nog eens zestig procent bezuinigingen op het beheer. Als iets duidelijk is, is dat dit internationaal juridisch onmogelijk is. Zo zijn we niet getrouwd."

Als Dirkmaat zo zeker is van zijn zaak, hóe gaat hij het ingezette beleid dan keren? Allereerst heeft Das&Boom deze week een klacht ingediend bij het Europese Hof , in aansluiting op de reactie van de Europese commissie die vorige maand Bleker op de vingers tikte: die stemt er niet mee in dat de Europese natuurdoelen 'op dit cruciale moment verwateren'. Das&Boom wil deze politieke opmerking nu juridisch vertaald zien.

Daarnaast gaat Dirkmaat focussen op zaken waarin Nederland nalaat de bescherming van specifieke soorten ter hand te nemen. "Dat kan opnieuw om de korenwolf gaan, omdat het ministerie de financiering heeft gestopt van de monitoring van de herintroductie van deze soort. Wat heb je nu aan een herintroductie als je niet wil meten hoe het de korenwolf vergaat? Maar de procedure kan ook over de otter gaan hoor."

Ook gaat Das&Boom kijken of het schrappen van verbindingszones direct leidt tot een bedreiging van beschermde soorten. De Oostvaarderswissel tussen de Oostvaardersplassen en de Veluwe is volgens Dirkmaat geen goed voorbeeld omdat daar voornamelijk herten overheen zouden moeten lopen, maar als in dat gebied beschermde soorten worden aangetroffen, heeft hij wel weer een verhaal. "Maar andere verbindingszones liggen eerder voor de hand. Dat zijn we nu aan het uitzoeken."

Dirkmaat wijst er op dat de boetes voor het niet nakomen van de internationale verplichtingen op natuurgebied niet mals zijn. "Het bedrag ligt op 200.000 euro per soort, per dag. Nou, dan kan de staatssecretaris de bezuinigingen wel op zijn buik schrijven. Maar we zijn hier ook niet bezig met een liefdesoffensief. Zelfs Pieter van Vollenhoven zegt dat hij bij de bewindslieden pure rancune proeft als het gaat om deze bezuinigingen op natuur. De tijd is voorbij dat de boswachters op het Binnenhof uit protest hun broek laten zakken. De Nederlandse staat heeft internationale verplichtingen, en daar gaan we haar gewoon aan houden."

Deel dit artikel