Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kan Grolsch dat waarmaken, klimaatneutraal bier in 2025?

Groen

Robin van Wechem

Groen Doen

Bierbrouwer Grolsch wil zo groen zijn als het eigen glas. Dat lukt aardig, al is er ook scepsis. 'Een hergebruik van 99,8 procent? Dit percentage lijkt me niet realistisch.'

Het lijkt een jaar te zijn geweest van superlatieven. In 2017 had Grolsch het laagste water- en energieverbruik ooit en met 99,8 procent misschien wel het hoogste recyclingpercentage. Voor een liter bier zegt de brouwer nog maar 3,21 liter water nodig te hebben. Dat is een besparing van 33 procent ten opzichte van 2005, maar Grolsch wil meer. In 2020 moet 3,05 liter water genoeg zijn voor een liter bier.

Lees verder na de advertentie
Het re­cy­clings­per­cen­ta­ge van blik is landelijk 93 procent, waarom zou Grolsch daar 5 procent boven zitten?

Jan Jonker

Op het gebied van energie zet het bedrijf ook de nodige stappen. Zo levert de afvalwaterzuiveringsinstallatie van de brouwerij in Enschede via de opwekking van biogas zo'n 22 procent van de warmtebehoefte. Daarmee produceert Grolsch 15 procent van de benodigde energie zelf.

Tegelijkertijd wil het bedrijf de hoeveelheid energie per liter bier verminderen. In 2005 was 129,7 megajoule per hectoliter bier nodig, in 2017 nog maar 88,38 megajoule. In 2020 moet 80 megajoule volstaan.

Om dit doel te halen, installeert Grolsch een warmtewisselaar in de schoorsteen die restwarmte terugwint. In 2025 moet de brouwerij klimaatneutraal zijn. De studie naar de mogelijkheden wordt dit jaar afgerond.

Lichtere fles

Bovendien probeert Grolsch verder te besparen op de hoeveelheid glas die nodig is voor een bierflesje. De anderhalve literfles is sinds vorig jaar 45 gram lichter en de exportfles van 330 milliliter wordt dit jaar 10 gram lichter. Een lichtere fles voor het Amerikaanse biermerk Miller (dat Grolsch ook brouwt) kan per jaar een half miljoen kilo glas schelen.

Een ander punt is het haast onwaarschijnlijk hoog percentage hergebruik: 99,8 procent. In het duurzaamheidsverslag noemt Grolsch bierbostel, een restproduct van het brouwen, dat wordt doorverkocht als veevoer. Gist wordt volgens het bedrijf hergebruikt in de farmaceutische sector en de afvalstoffen uit het afvalwater worden omgezet in biogas. Etiketten krijgen een tweede leven in papieren verpakkingen voor diepvriesproducten.

Grolsch minimaliseert 1 procent van de wa­ter­voet­af­druk van zijn bier en zwijgt over die andere 99 procent

Arjen Hoekstra

Dat klinkt heel mooi, maar hoe komt Grolsch aan zulke hoge recyclingspercentages, vraagt Jan Jonker, hoogleraar duurzaam ondernemen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, zich af. "Het recyclingspercentage van blik is landelijk 93 procent, waarom zou Grolsch daar met bierblikken procenten boven zitten? De belangrijkste vraag bij het duurzaamheidsrapport is of het is geschreven vanuit een Nederlandse of een wereldwijde optiek, zeker aangezien Grolsch naar zeventig landen exporteert en het niet overal zo goed is georganiseerd als in Nederland."

Roland ten Klooster, hoogleraar verpakkingsontwerp en -management aan de Universiteit Twente, is het daarmee eens. "99,8 procent hergebruik is alleen voor te stellen als het om statiegeldflessen gaat. Als je ook eenmalige flessen meeneemt, zoals die met een draaibare kroonkurk en flessen die naar het buitenland worden geëxporteerd, lijkt dit percentage me niet realistisch. In 2014 werd in Nederland 81 procent van het verpakkingsglas hergebruikt, waarmee we hoog scoren in Europa."

Vrachtwagenvloeren

Glazen verpakkingen worden inderdaad steeds lichter, al gaat dat in kleine stapjes, zegt hij. "De productiemallen, etiketten en dozen veranderen allemaal mee als een fles of pot wordt aangepast en soms moet een afvulmachine aangepast worden. Flessen moeten binnen Nederland in dozen of kratten passen van 40 bij 60 centimeter, of een kleinvoud hiervan. Dan wordt de breedte van vrachtwagenvloeren optimaal benut. Ook kun je glas niet oneindig verdunnen vanwege het risico op breuk."

Peter Rem, hoogleraar resources and recycling aan de TU Delft, vindt Grolsch' ambitie van 80 megajoule energie per hectoliter bier niet slecht. "Het koken van granen kost minimaal 36 megajoule per hectoliter. Je kunt een deel van die warmte terugwinnen bij het afkoelen van het bier. Natuurlijk is er ook warmte nodig voor het gebouw."

© TRBEELD

Jonker wijst erop dat CO2-neutraal niet hetzelfde is als energieneutraal. "Als Grolsch nu 15 procent van de energiebehoefte duurzaam voorziet, waar halen ze in 2025 dan de overige 85 procent vandaan? We hebben in Nederland 8,6 procent aan duurzame energie. Er ontstaat de komende jaren een groot tekort. Voor het maken van zonnepanelen en windmolens is (fossiele) energie nodig."

Jules van Lier, hoogleraar afvalwaterzuivering aan de TU Delft, is enthousiast over het lage watergebruik in de brouwerij. "Wereldwijd gezien is dit zeer efficiënt. In de VS gebruiken ze makkelijk het dubbele. Met de ambitie om naar drie liter water per liter bier te gaan, streeft Grolsch Heineken voorbij."

Spoelwater

Van die drie liter water per liter bier komt een deel in het flesje terecht, de rest is spoel- en proceswater. Grolsch vangt het spoelwater op, zuivert het en gebruikt het om opnieuw mee te spoelen. Van Lier vindt dit goed: "Met deze zuivering zet Grolsch organische vervuiling om in energetisch biogas dat ze in het proces gebruiken, terwijl het gezuiverde afvalwater de plaats van schoon drinkwater inneemt."

Arjen Hoekstra, hoogleraar watermanagement aan de Universiteit Twente, vindt het waterverbruik in de brouwerij niet zo relevant. "Bierbrouwers weten heel goed dat de hoeveelheid water voor de productie van de gerst rond de 300 liter water per liter bier ligt, afhankelijk van waar en hoe die gerst wordt verbouwd. Het is veel interessanter om een doelstelling te formuleren voor het terugbrengen van het waterverbruik in de keten. Grolsch minimaliseert 1 procent van de totale watervoetafdruk van zijn bier en zwijgt over die andere 99 procent."

Rem vindt het juist belangrijk dat bedrijven heldere, concrete, transparante en kwalitatieve doelstellingen hebben. "De meeste grote bedrijven hebben die niet en het valt te prijzen dat Grolsch wel die verantwoordelijkheid neemt. Nu kunnen we erover praten."

Grolsch was niet bereikbaar voor commentaar.

In de rubriek Groen Doen worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken. Lees hier meer afleveringen.

Lees ook: Milieuclubs teleurgesteld over uitstellen van statiegeld op flesjes en blikjes

Het ministerie werkt aan een regeling voor 10 tot 15 cent retourpremie op plastic flesjes. Maar áls het de industrie in het najaar van 2020 is gelukt 90 procent van de flesjes te recyclen en bijna net zoveel flesjes uit het zwerfafval te halen, dan gaat de statiegelduitbreiding niet door.

Deel dit artikel

Het re­cy­clings­per­cen­ta­ge van blik is landelijk 93 procent, waarom zou Grolsch daar 5 procent boven zitten?

Jan Jonker

Grolsch minimaliseert 1 procent van de wa­ter­voet­af­druk van zijn bier en zwijgt over die andere 99 procent

Arjen Hoekstra