Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Insectenburger smaakt wel in het Engels

Groen

Emiel Hakkenes

Op maandag 5 augustus 2013 presenteerde professor Mark Post van de Universiteit Maastricht een kweekvleesburger. © Hollandse Hoogte

Insectenkoekjes en kweekvlees zijn een duurzame keus in het winkelschap, maar ze roepen ook weerzin op. Daar is iets aan te doen: een andere taal gebruiken.

Over de kracht van taal, zegt Anne-Kathrin Klesse, is veel bekend. Als je iets in een vreemde taal hoort, roept dat minder negatieve gevoelens op dan wanneer je hetzelfde hoort in je moedertaal. 

Lees verder na de advertentie

Dat heeft wetenschappelijk onderzoek aangetoond. Bij het beoordelen van informatie in een vreemde taal laten mensen zich ook minder leiden door emotie. Het opeten van je huisdier, bijvoorbeeld, lijkt minder afschuwwekkend als je daarover nadenkt en praat in een andere taal. Klesse, die onderzoeker is aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, vroeg zich af hoe dit principe zou werken bij het consumeren van duurzame producten. Immers: er zijn volop voedingsmiddelen waarvan gesteld wordt dat ze goed voor het milieu zijn, maar die mensen niettemin links laten liggen omdat ze een zekere weerzin oproepen. Insecten eten? Bah. Kweekvlees? Iew. 

Het opeten van je huisdier lijkt minder afschuwwekkend als je daarover nadenkt en praat in een andere taal

Klesse: “De Verenigde Naties hebben zeventien doelen vastgesteld voor duurzame ontwikkeling, de Sustainable Development Goals. Een daarvan is duurzame consumptie. Maar als mensen weerzin ervaren bij duurzame producten, is de vraag hoe je ze tóch kunt bewegen om ervoor te kiezen.” Taal, zo stelde Klesse samen met collega’s uit Chicago, Leeds en het Italiaanse Trento vast in een aantal experimenten, kan de doorslag geven. Hun studie is onlangs verschenen in het tijdschrift Nature Sustainability.

Welke experimenten heeft u gedaan?

“Wij vroegen ons af: als mensen bepaalde duurzame producten niet eten of drinken omdat ze er weerzin bij voelen, neemt hun bereidheid om die wél te consumeren dan toe als je het product omschrijft in een andere taal? Wij hebben mensen vragen gesteld over drie producten: kweekvlees uit het laboratorium, koekjes op basis van insecten en drinkwater van gezuiverd afvalwater. Duitse studenten die ook het Engels goed beheersen, verdeelden we in twee groepen: de ene groep las een omschrijving van wat kweekvlees precies is in het Duits, de andere groep in het Engels. Vervolgens moesten ze antwoord geven op de vraag: ben je bereid kweekvlees te eten?

“Hetzelfde deden we met Italiaanse studenten die ook Duits en Engels spreken. Zij lazen over het drinken van gerecycled water. En een groep Duitse proefpersonen lieten we ofwel een Duitstalige ofwel een Engelstalige omschrijving van insectenkoekjes lezen, waarna we vroegen of ze die zouden eten. Ze konden kiezen uit ‘ja’, ‘nee’ of ‘ik weet het niet’.”

Na het lezen over in­sec­ten­koek­jes in een vreemde taal zei 34 procent die best te willen eten

En wat bleek?

“In alle gevallen bleek dat de bereidheid om het product te eten of te drinken hoger was bij degenen die de omschrijving hadden gelezen in de andere taal dan hun moedertaal. Van de Italiaanse studenten die de Engelse omschrijving van gerecycled drinkwater had gelezen, zei bijvoorbeeld de helft bereid te zijn dat te drinken. Bij de Italiaanse studenten die er in het Italiaans over hadden gelezen, was dat 37 procent. Zulke resultaten zagen we ook bij de andere experimenten. Na het lezen over insectenkoekjes in een vreemde taal zei 34 procent die best te willen eten. Van degenen die erover lazen in hun eigen taal was dit maar 18 procent.”

Hoe verklaart u dat?

“Er lijkt sprake te zijn van een effect in twee stappen. Wij hebben de proefpersonen gevraagd in welke mate de gedachte aan het eten van insectenkoekjes bij hen weerzin oproept, op een schaal van 1 tot 9. Daaruit bleek dat degenen die in de vreemde taal over de koekjes hadden gelezen minder weerzin zeiden te ervaren dan degenen die de informatie in hun moedertaal lazen. De vreemde taal dempt dus de weerzin, en dat leidt vervolgens weer tot een hogere bereidheid tot consumeren.”

Weet u zeker dat de proefpersonen de tekst in de vreemde taal wel begrepen?

“Dat hebben we gecontroleerd door hen te vragen om dat tekstje te vertalen naar hun moedertaal. Zo konden we ons ervan vergewissen dat ze wisten wat ze lazen. En doordat we het experiment hebben uitgevoerd met verschillende talen, weten we dat het effect niet wordt veroorzaakt door één specifieke taal.”

Mensen kunnen wel zeggen dat ze die koekjes zouden eten of dat water zouden drinken, maar doen ze dat dan ook echt?

“Dat hebben we onderzocht in een experiment met tweehonderd Nederlandse studenten. Zij lazen over het drinken van gezuiverd afvalwater, in het Nederlands of in het Engels. Daarna kregen ze te lezen dat we het hen graag wilden laten proeven. Ze kregen een bekertje water aangeboden, waarvan ze zoveel mochten drinken als ze wilden. Het was gewoon bronwater maar de deelnemers dachten dat het gerecycled water was. Degenen die de Engelse tekst hadden gelezen dronken méér dan degenen die de Nederlandse tekst hadden gelezen.”

Creatief omgaan met taal doet iedereen, denk aan politici en reclamemakers

Anne-Kathrin Klesse, onderzoeker

Dus om meer mensen duurzaam te laten eten en drinken zou het goed zijn om de producten aan te prijzen in een andere taal?

“Het eten van insectenkoekjes en kweekvlees en het drinken van gerecycled water kan bijdragen aan de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Ons onderzoek toont aan dat de taal ervoor kan zorgen dat mensen eerder bereid zijn dat te doen. Uiteraard bereik je met informatie in een andere taal alleen die mensen die de taal machtig zijn. Maar in Nederland spreken veel mensen Engels. We leven in een geglobaliseerde tijd en bijna iedereen leert op school een tweede taal. En voor degenen die dat niet doen, zou je wellicht iets kunnen doen aan het aspect van de weerzin. Die wordt verminderd door de vreemde taal, maar je zou ook in de moedertaal woorden kunnen gebruiken die minder weerzin oproepen.”

Houd je mensen daarmee niet voor de gek?

“Als je probeert mensen te bewegen iets te doen dat ze anders niet zouden doen, kun je altijd de vraag opwerpen of dat ethisch is. Maar het enige wat je in dit geval verandert is de taal waarin je het product omschrijft. Die omschrijving zelf is gewoon waar, en aan het product verandert ook niets.

“Creatief omgaan met taal doet iedereen, denk aan politici en reclamemakers. We zijn dat gewend en vinden het niet verkeerd. Bovendien, het is niet alsof je probeert meer mensen te laten roken door te suggereren dat sigaretten gezond zijn. In dit geval probeer je het gedrag van mensen ten goede te veranderen: je wilt dat ze, in het belang van de wereld, een duurzamere keuze maken.”

Lees ook:
Kweekvlees komt steeds dichterbij. Wat moet er nog gebeuren voor het op ons bord ligt? 

Investeren in kweekvlees draagt bij aan beter milieu en vermindert dierenleed, stelt Hans Baaij, directeur van Varkens in Nood. Dus waarom doet de Nederlandse overheid zo weinig?

Deel dit artikel

Het opeten van je huisdier lijkt minder afschuwwekkend als je daarover nadenkt en praat in een andere taal

Na het lezen over in­sec­ten­koek­jes in een vreemde taal zei 34 procent die best te willen eten

Creatief omgaan met taal doet iedereen, denk aan politici en reclamemakers

Anne-Kathrin Klesse, onderzoeker