Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Insecten zijn gewoon lekker (met een schep scherpe mayo)

Groen

Annelies Roon

George Brandenburg (l) en Sander Peltenburg van De Krekerij: Onze burger kan nog iets krokanter, vinden we. Daar werken we aan. © Arie Kievit

Wereldwijd eten twee miljard mensen insecten. Ook in Europa gaan we eraan geloven, voorspellen entomologen. Ze lijken nu gelijk te krijgen.

“Dit jaar nog liggen insecten in de supermarktschappen”, voorspelde hoogleraar entomologie Marcel Dicke van Wageningen Universiteit acht jaar geleden in een TED Talk. Aanvankelijk zouden die onzichtbaar verwerkt worden in voedingsmiddelen, maar vanaf 2020 zou de consument volgens Dicke ook herkenbare insecten kunnen kopen, als spannende snack. En dat is hoog tijd, vond hij. Insecten eten heeft namelijk grote voordelen, vergeleken met de dierlijke eiwitten waar we wél aan gewend zijn, zoals die van kip, vis, rund en varken. Zo gebruiken insecten maar een fractie van de ruimte en het voedsel die nodig zijn voor veeteelt. Met het oog op bevolkingsgroei, milieu en klimaat is dat al een belangrijk pré. En van dierenleed ­zoals in de industriële veehouderij is bij de kweek van insecten geen sprake.

Lees verder na de advertentie

Online kan de liefhebber bij Jumbo en ­Albert Heijn nu inderdaad ­insecten kopen, in de vorm van breakfast bugs of insectenrepen, maar ook potjes zeer goed herkenbare gevriesdroogde sprinkhanen, krekels of meelwormen. Jumbo introduceerde in 2014 insectenburgers, een paar jaar later dan Dickes voorspelling. Maar na aanvankelijk succes liep de vraag ­terug en verdween de burger weer uit het schap. “Insecten zijn een nicheproduct met beperkte verkoopcijfers”, laat Jumbo bij ­navraag weten.

Toen Arnold van Huis in 1997 zijn eerste college gaf over het eten van insecten, stonden er vier radio- en te­le­vi­sie­ploe­gen te wachten op die zonderling met zijn rare verhaal

Marcel Dicke

Liefde op het eerste gezicht

Toch houdt Dicke voet bij stuk: “De ­aanvankelijke onwennigheid is aan het verdwijnen.” Hij verwijst naar de eerste colleges van zijn collega Arnold van Huis over het eten van insecten, in 1997. “Toen stonden er vier radio- en televisieploegen te wachten op die zonderling met zijn rare verhaal. Dit voorjaar hielden we er opnieuw lezingen over en toen werd ­gevraagd: ‘Waarom gaat het niet sneller? Waar blijft het aanbod voor het grote ­publiek?’”

Daar wordt aan gewerkt. Maar het is geen liefde op het eerste gezicht van de westerse consument voor insecten, merken bijvoorbeeld George Brandenburg en Sander Peltenburg. Zij zijn oprichters van De Krekerij, waarmee ze hun zelf ontwikkelde krekelburgers aan de man brengen. De angst voor het onbekende is voor het grote publiek het belangrijkste obstakel, denken de krekelkoning en de kreketeur, zoals de jonge ondernemers zich op hun website noemen.

Brandenburg: “Het is de truc om insectenproducten neer te zetten als een bétere vleesvervanger: met de voordelen van vega en de voedingswaarde van vlees.” Peltenburg: “Wij zetten in onze communicatie niet superhard in op duurzaamheid. Mensen moeten het wíllen, het moet lekker zijn en aanhaken op wat ze al kennen. Zoals Jaap Korteweg van De Vegetarische Slager met zijn vleesvervangers meedeed aan gehaktbalcompetities en elektrische auto’s pas hot werden toen ze leuker werden dan gewone auto’s.”

Gevarieerd aanbod

“Je kunt niet op één knopje drukken om mensen ervan te overtuigen dat het eten van insecten een goed idee is”, denkt Dicke. “Dat is een complex samenspel van factoren.” Hij somt ze geroutineerd op: mensen moeten de positieve effecten op het milieu en de eigen gezondheid kennen, er moet een lekker en ­gevarieerd aanbod zijn en consument moeten weten hoe ze deze producten klaarmaken. Daarmee groeit de maatschappelijke acceptatie vanzelf.

En dan hebben we het nog niet eens over de levensmiddelenregels gehad. Maar ook daarover is Dicke positief: “In Brussel is men om. Er werd in de Europese regels rondom productie en slacht tot voor kort geen rekening ­gehouden met insecten. Maar de eerste regels zijn er nu. Ik voorspel dat artikelen als dit over tien jaar niet meer geschreven worden. Dan staan insecten in de Schijf van Vijf.”

De vegetariër die geen vlees eet om redenen van duurzaamheid, kan volgens Dicke, Mohrmann en De Krekerij met een gerust hart een insectenreep of -burger kopen

Dat de Europese insectenmarkt nu echt op het punt staat vleugels te krijgen, denkt ook Tom Mohrmann, CEO van Protifarm: “Wij richten ons niet op de eindconsument, we maken ­ingrediënten uit de larven van de buffalokever, die door bedrijven worden verwerkt in producten voor menselijke consumptie. Noord-Europa is nog geen grote afnemer, maar we zien de vraag snel groeien.”

Rode loper

De vegetarische markt is volgens Mohrmann ‘de rode loper voor de insectenindustrie’. “Grote ondernemingen hebben in de ­afgelopen tien jaar de vleesvervanger omarmd en doorontwikkeld”, zegt hij. “Nu kijkt men naar een andere, nog duurzamer oplossing: ­insecten. Maar om die op industriële schaal te kunnen ontwikkelen tot een lekker product, moet er wel aanbod van grondstoffen zijn. Het is een kwestie van de kip en het ei. En dat ei, dat zijn wij.”

© Arie Kievit

En dan nog: zo’n lekker product heb je niet zomaar. De Krekerij bakte driehonderd verschillende burgers voordat het resultaat ­geschikt was voor verkoop. Peltenburg: “Het is pionieren. De Unilevers van deze wereld zouden het nooit zo aanpakken als wij.”

“Ik heb soms geen idee waar ik mee bezig ben”, vult Brandenburg aan. “We organiseren soms culinaire jamsessies waarin chefs ons ­adviseren over aanpassingen. Onze burger kan nog iets krokanter, vinden we. Daar werken we aan.”

Op de Horecava, begin dit jaar, ‘ontplofte de boel’, vertelt het duo. Local Harvest, groothandel in duurzame borrelhappen, heeft de burger in het assortiment opgenomen en met levensmiddelen- en horecagroothandel De Kweker lopen er gesprekken over. De krekelburger deed inmiddels op proef zijn entree in horecagelegenheden met ‘duurzaam en lokaal’ hoog in het vaandel.

Pittige burger

“We kregen enthousiaste reacties, maar we moesten flink wat zuur en diepte in de ­toppings stoppen om er een smaakvol geheel van te maken,” reageert chef-kok Sander ­Uitdehaag van Pakhuis De Zwijger in Amsterdam. In Eethuis Vers in Utrecht verkoopt de burger volgens eigenaars Rob Neuteboom en Manon Dalderop ‘boven verwachting’. “We hebben er een pittige burger van gemaakt met augurk, bietjes en een scherpe mayo. Mensen vinden ‘m hartstikke lekker.”

De vegetariër die geen vlees eet om redenen van duurzaamheid, kan volgens Dicke, Mohrmann en De Krekerij met een gerust hart een insectenreep of -burger kopen. De productie van dierlijke proteïnes uit insecten heeft een veel lagere ‘footprint’ dan die van de ­gemiddelde vleesvervanger, stellen zij.

Maar ook de vleesvermijder die zich zorgen maakt over dierenleed stellen ze graag gerust. Mohrmann: “Wij werken alleen met de buffalokever. Zolang die nog een larf is, leeft hij het liefst omringd door soortgenoten en zijn eigen voedsel. Dat is precies de omgeving die we ze bieden. Vlak voor het verpoppen, als ze zich helemaal hebben volgegeten, brengen we de omgevingstemperatuur omlaag. Dan komt het metabolisme geleidelijk tot stilstand, zonder dat ze er ook maar iets van merken.”

Mohrmann heeft hoge verwachtingen van de markt in de komende jaren: “Die voorspelling van Dicke gaat zeker uitkomen.”

Lees ook: 

Insectenburger smaakt wel in het Engels

Insectenkoekjes en kweekvlees zijn een duurzame keus in het winkelschap, maar ze roepen ook weerzin op. Daar is iets aan te doen: een andere taal gebruiken.

Kip zet insect op ons menu

Insecten zijn duurzaam en gezond, maar hebben hun imago tegen. Hoe zullen Nederlanders ze ooit meer gaan eten? Zeeuwen kunnen nu eieren eten van kippen die als voer vliegenlarven krijgen.

en misschien ook wel: 

 Insect als remedie tegen voedselschaarste in de wereld

Het is even wennen, maar op de juiste wijze bereid, zijn veel insecten goed te eten, meent hoogleraar Arnold van Huis. En belangrijker: een alternatief voor het wereldvoedselprobleem.

Deel dit artikel

Toen Arnold van Huis in 1997 zijn eerste college gaf over het eten van insecten, stonden er vier radio- en te­le­vi­sie­ploe­gen te wachten op die zonderling met zijn rare verhaal

Marcel Dicke

De vegetariër die geen vlees eet om redenen van duurzaamheid, kan volgens Dicke, Mohrmann en De Krekerij met een gerust hart een insectenreep of -burger kopen