Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In de varkensstal wordt het drukker en drukker

Groen

Ingrid Weel

© Sander Soewargana

Varkensbedrijven blijven sterk groeien. En zeugen krijgen almaar meer biggetjes. Oftewel, de intensivering van de varkenshouderij gaat in rap tempo door.

Op een doorsnee varkensbedrijf blijft het aantal dieren hard stijgen. In 2000 had een varkensboer gemiddeld 1300 varkens in zijn stal, in 2008 waren dat er 2000, inmiddels zijn het er 3827, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in zijn nieuwe landbouwtelling. Dat is bijna een verdrievoudiging.

Lees verder na de advertentie

Er bestaan zelfs stallen waar wel 20.000 varkens huizen. De oppervlakte van de schuren groeide maar mondjesmaat mee met de toename van de aantallen varkens. In 2000 had een varkensboer 8 hectare grond. Dat is nu 13 hectare. Daarmee gaat de schaalvergroting in de varkenshouderij gewoon door.

12 miljoen varkens

Er zijn niet meer varkens dan begin deze eeuw. Dat ligt al jaren stabiel iets boven de 12 miljoen waarvan 5,5 miljoen biggetjes, 5,5 miljoen vleesvarkens en ruim 1 miljoen fokvarkens. Dat is wel een momentopname; doordat een varken geen lang leven heeft. Er worden per jaar in Nederland ongeveer 35 miljoen biggen geboren.

Biggetjes wegen als ze ongeveer tien weken oud zijn al zo'n 25 kilo. Ze verhuizen dan naar een vleesvarkenshouder. Daar blijven ze tot ze 120 kilo wegen. Dan zijn de varkens een half jaar oud, en worden ze geslacht. Enkele dagen nadat de biggetjes zijn weggehaald, gaat de zeug weer naar de inseminatiestal.

Bij de bevalling enkele maanden later is het meer regel dan uitzondering dat er één biggetje dood wordt geboren, meestal door een gebrek aan zuurstof. Tijdens de zoogtijd sterft er vaak nog een biggetje. De belangrijkste oorzaak: het dooddrukken door de zeug. De biggensterfte ligt op circa 13 procent. Bij een biologische boer ligt dit niet lager, zegt de sector.

Veel biggetjes

Met het gemiddelde van bijna 4000 varkens in een stal heeft een boer nog lang niet de status van de megastal bereikt

Volgens de actiegroep Varkens in Nood heeft de hoge biggensterfte een direct verband met de grote hoeveelheid biggetjes die een zeug krijgt per jaar. Het aantal biggen per worp is in de afgelopen jaren ook gestegen, met drie stuks. Hierdoor zijn de pasgeboren biggetjes doorgaans lichter en ook iets zwakker. Het heeft de volle aandacht van de sector, die een speciale Stuurgroep Bigvitaliteit in het leven heeft geroepen om de biggensterfte te laten dalen.

Met het gemiddelde van bijna 4000 varkens in een stal heeft een boer nog lang niet de status van de megastal bereikt. Volgens de definitie die het ministerie van landbouw hanteert, is er pas sprake van een megastal bij meer dan 7500 vleesvarkens of meer dan 1200 fokzeugen. Dat geldt voor 7 procent van de varkensboeren.

Lage kostprijs

De varkensboeren voelen zich genoodzaakt om efficiënter te werken en dus intensiever doordat een lapje vlees steeds minder kost in de winkel. Volgens de POV, de vereniging van varkensboeren, moet elke varkenshouder 1,60 euro investeren voor een kilo varkensvlees.

Uitgaande van een varken van 120 kilo moet de boer 192 euro ontvangen om uit de kosten te zijn. Dat lukte in 2014 en 2015 niet. Dat waren zware jaren. Vorig jaar ging het al veel beter door lagere voederprijzen en hogere prijzen voor de dieren.

De varkenssector is van groot belang voor de Nederlandse economie, benadrukt POV. Er werken ruim tienduizend mensen. En er zijn nog eens zestienduizend arbeidsplekken van afhankelijk, denk aan slachterijen, stallenbouwers, voerfirma's en fokkerijorganisaties. De sector heeft een economische waarde van ruim 8 miljard euro, heeft de vereniging van varkensboeren berekend.

Melkveehouderijen

Voor het eerst in jaren lijkt de schaalvergroting bij de melkveehouderijbedrijven te stagneren. Het gemiddeld aantal melkkoeien per bedrijf steeg van 56 in 2000 tot 101 in 2016, maar kwam dit jaar weer net onder de 100 uit. Veehouders zijn de afgelopen jaren ook gestimuleerd om hun veestapel in te krimpen om zo de mestproductie binnen de Europese normen te houden. Er zijn volgens het CBS nu ruim 50.000 minder melkkoeien.

Deel dit artikel

Met het gemiddelde van bijna 4000 varkens in een stal heeft een boer nog lang niet de status van de megastal bereikt