Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoog boven de bomen zoekt de brandweer naar rooksignalen

Groen

Barbara Vollebregt

Vanuit het vliegtuigje inspecteert de luchtverkenner de Veluwe. © Herman Engbers
Reportage

Vanuit een vliegtuig is rook vanaf een afstand zichtbaar. Zo probeert de brandweer branden snel te ontdekken.

Hij stapt in het kleine vliegtuigje dat ronkend en blazend klaarstaat voor vertrek op het vliegveld van het Gelderse Teuge. Namens de brandweer speurt luchtverkenner Jan van der Poel (27) naar beginnende bosbranden. Vandaag controleert hij natuurgebied de Veluwe, waar door de aanhoudende droogte een bosbrand op de loer ligt.

Lees verder na de advertentie

Vorige maand was al de droogste sinds 1962 en als we de weersverwachtingen moeten geloven, zet die trend ook in juli door. Op de Veluwe geldt daarom een verbod op het oppompen van water uit sloten, beken en kanalen. "Het heeft al weken nauwelijks geregend, daardoor zakt het grondwater en hoe droger de grond, hoe groter de kans op een brand. Je ziet het al aan de vegetatie", zegt boswachter Bart Smit (35) die het vliegtuigje vanaf de grond bestudeert.

Vanuit het vliegtuig is bij een eventuele brandhaard de rookpluim al vanaf ongeveer 40 kilometer afstand te zien

En dat klopt. Vanuit het opstijgende vliegtuig vormt het dorre gras eronder een grote gele vlek. "We zitten nu in fase twee, dat is de hoogste staat van alertheid", zegt Van Der Poel. Sinds maandag stijgen er dagelijks twee vliegtuigen op. De luchtverkenner zit daarin altijd naast de piloot. In zijn hand een map met kaarten van Nederland, een iPad met gps en niet te vergeten een verrekijker. Hij lacht: "Je hoopt natuurlijk dat er niets aan de hand is, maar dat vliegen blijft toch mooi."

Terwijl het vliegtuigje binnen no time naar de gewenste 400 meter hoogte stijgt, wordt aan de horizon langzaam het bos zichtbaar. Daar zijn de laatste dagen al wat kleine berm- en afvalbrandjes geblust.

Vanuit het vliegtuig is bij een eventuele brandhaard de rookpluim al vanaf ongeveer 40 kilometer afstand te zien. In zo'n geval vliegt de piloot er direct naar toe en geeft de luchtverkenner de coördinaten door aan de grondtroepen. "Als we rook zien, gaan er vier brandweerwagens op af. Normaal sturen we er één, maar met deze weersomstandigheden kan een brand snel uitbreiden."

Luchtverkenner Jan van der Poel © Herman Engbers

Brandgangen

Vanuit het vliegtuigje is geen rook te zien. Wel brandgangen: stroken waar geen bomen meer staan zodat het vuur zich niet zo snel kan verspreiden. "Maar dat is niet alles", zegt Boswachter Smit. "Sinds vorig jaar hebben we waterputten in het bos. Daarmee kan de brandweer grondwater naar boven halen om een lege tankwagen te vullen.

Ook is gedacht aan een mix in de bebossing. "Naaldhout brand sneller dan loofhout, daarom zorgen we dat er een percentage loofbomen tussen de naaldbomen staat." Ook zijn calamiteitenroutes aangelegd voor de hulpdiensten en Defensie staat klaar om te helpen bij grote branden.

Vooral ramptoerisme bleek bij eerdere brandjes nog wel eens een probleem. "We zijn blij als er een brand wordt gemeld, maar we verzoeken mensen om er verder weg te blijven. Geef hulpverleners de ruimte en parkeer je auto niet op een toegangsweg", zegt de boswachter.

Bosbrand voorkomen

Zenuwachtig is Smit niet, wel alert. "Een bosbrand kan dieren en bijzondere stukken vegetatie laten verdwijnen, maar we hebben er goed op getraind. Volgens Smit is het belangrijk dat mensen ook nu gewoon van het bos blijven genieten. Toch: "Peuken zomaar wegschieten, afval laten liggen of erger nog een vuurtje stoken, dat moet je niet doen".

Van Der Poel beaamt dat: "Plastic afval kan in de zon reflecteren en een brandje veroorzaken, net als glas." Onder het vliegtuig is het inmiddels helemaal groen. Links in de verte zijn de tuinen van Paleis Het Loo te zien, recht naar voren het Veluwemeer.

Het lawaai van de vliegtuigmotoren neemt langzaam af. De landing wordt ingezet. Vandaag geen rook, geen vuur, geen vuiltje aan de lucht.

Lees ook:

De aanhoudende droogte zorgt voor een tweedeling in Nederland

Als water niet uit de lucht valt, moet het van de rivieren komen. Dat is fijn als je in het lage westen of noorden van Nederland woont, maar oost- en zuid-Nederland zien het watertekort verder groeien.

Verspilling van water neemt af na oproep van waterbedrijven

Korter douchen, niet de tuin sproeien en geen auto wassen, was de boodschap. Die blijkt over te komen.

Deel dit artikel

Vanuit het vliegtuig is bij een eventuele brandhaard de rookpluim al vanaf ongeveer 40 kilometer afstand te zien