Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hongarije wil de kerncentrale in Paks uitbreiden, ook al vormt die nu al een bedreiging voor de Donau

Groen

Runa Hellinga

De controlekamer van de kerncentrale in Paks. © Getty Images

De twijfel over uitbreiding van de kerncentrale bij Paks in Hongarije groeit. Nu al warmt het koelwater van de centrale de Donau te veel op.

Milieuorganisaties hadden er in 2014 al voor gewaarschuwd: de uitbreidingsplannen voor de kerncentrale bij Paks zijn riskant, omdat de Donau de koeling straks niet aankan. De ­regering deed dat risico af als onzin, maar afgelopen maanden kregen de milieuorganisaties gelijk. Zelfs zonder extra reactorblokken heeft de centrale al maandenlang regelmatig problemen door de lage waterstand van de rivier.

Lees verder na de advertentie

Bij de uitbreiding gaat het om twee nieuwe, grotere reactorblokken, een investering van in totaal 12,5 miljard euro. De blokken zouden in 2027 klaar moeten zijn. De bouw wordt uitgevoerd door het Russische bedrijf Rosatom en gefinancierd met een lening die Rusland aan Hongarije verstrekt. Het gaat om de grootste en volgens oppositie­partij LMP de slechtste Hongaarse investering ooit. De partij eiste af­gelopen weekend dan ook stopzetting van het project.

Koelwater

Een combinatie van laag water en heet weer zorgde er in augustus al voor dat de temperatuur van het ­rivierwater net voorbij de plaats waar het gebruikte koelwater in de rivier wordt geloosd, opliep tot bijna dertig graden. Daarboven moet de centrale volgens de Hongaarse wet worden stilgelegd.

De Hongaarse regering verklaarde in 2014 dat de kans op een combinatie van extreem laag water en een hete zomer ‘nul’ was. Dat bleek optimistisch.

Extreem hoge watertemperaturen brengen niet alleen de koeling in gevaar, maar zijn ook een enorme belasting voor de natuur. Hoe warmer, hoe minder zuurstof in het water, wat uiteindelijk dodelijk is voor vissen en waterplanten. Ditmaal bleef de temperatuur volgens officiële verklaringen net twee tiende graad onder de grenswaarde.

Europarlementariër Jávor Benedek, lid van oppositiebeweging Dialoog, is ervan overtuigd dat de werkelijke temperatuur hoger was. Volgens hem zijn er trucs toegepast om officieel net onder de grens te blijven.

Op basis van impactstudies verklaarde de Hongaarse regering in 2014 nog dat de kans op een combinatie van extreem laag water en een hete zomer ‘nul’ was. Vier jaar later blijkt dat een zeer optimistische ­visie, vooral omdat de situatie die zich af gelopen zomer voordeed, zich volgens klimatologen waarschijnlijk vaker gaat herhalen.

Bovendien bleek deze herfst dat er niet eens een hete zomer nodig is voor problemen met de koeling. Een lage waterstand voldoet en de Donau is sinds augustus alleen maar verder gedaald. Sinds oktober staat het water zo laag, dat de centrale op sommige dagen een te groot percentage van al het beschikbare water nodig zou hebben om de vier huidige blokken te koelen. Om die reden is de energieproductie afgelopen tijd diverse malen teruggeschroefd.

EU-eisen

Volgens het oppositiedagblad Népszava is koelwater niet het enige probleem rond de centrale. De bouw heeft inmiddels al minstens een half jaar vertraging opgelopen en volgens het dagblad verwachten deskundigen dat de blokken pas in 2032 klaar zijn. Dat zou de energievoorziening van Hongarije in problemen brengen, want dat is ongeveer de termijn waarop de oude blokken moeten worden stilgelegd.

In juni stelde de Hongaarse premier Orbán nog dat de blokken binnen de gestelde tijd af zullen zijn. Maar hoewel de regering een termijn van 2032 ‘onzin’ heeft genoemd, wordt de laatste tijd opvallend vaak benadrukt dat kwaliteit en veiligheid boven het behalen van deadlines gaan.

Een belangrijke reden voor de vertraging is waarschijnlijk dat Rosatom momenteel niet kan voldoen aan de veiligheidseisen die de EU stelt. Afgelopen september klaagde president Poetin over de ‘onredelijke bureaucratische eisen, de technische vragen en de normen en voorschriften’ van de Europese Unie.

Lees ook: 

Hoe een kerncentrale de relatie tussen twee landen verstoort

De Hongaarse premier Orbán hoopte met de verkiezing van zijn Oostenrijkse collega Sebastian Kurz op een bondgenoot in de regio. De uitbreiding van de kerncentrale bij Paks gooit roet in het eten, juist nu ze elkaar voor het eerst treffen.

Deel dit artikel

De Hongaarse regering verklaarde in 2014 dat de kans op een combinatie van extreem laag water en een hete zomer ‘nul’ was. Dat bleek optimistisch.