Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe zeker is die insectensterfte eigenlijk?

Groen

Willem Schoonen

© ANP XTRA

Onderzoekers zien een dramatische daling van het aantal insecten, mogelijk veroorzaakt door het gebruik van insecticiden in de landbouw. Hoe zeker kunnen ze zijn van hun zaak?

Nederlandse onderzoekers maakten gisteren in vakblad PLOS en in deze krant melding  van een daling van het aantal insecten met 75 procent in nog geen drie decennia. In hun conclusies wijzen ze naar neonicotinoïden, omstreden insecticiden die in de landbouw worden gebruikt.

Lees verder na de advertentie

Dat laatste is een vermoeden. De onderzoekers hebben geen neonicotinoïden gemeten. Hun cijfers zijn gebaseerd op de opbrengsten van insectenvallen die waren opgesteld in 63 Duitse natuurgebieden. Of de insecten die daarin werden gevangen neonicotinoïden in hun lijf hadden, is in dit onderzoek niet vastgesteld. Dat zou onderwerp moeten van een vervolgstudie, want het vergt een andere onderzoeksopzet.

Vallen

In deze studie is gekeken naar kilo's insect die in de vallen terecht kwamen. Dat is de grofste maat die je kunt bedenken. Want je kijkt niet naar de verschillende soorten insecten, terwijl het in theorie best zou kunnen zijn dat de ene soort uitsterft maar de andere welig tiert. Maar de uitkomst komt overeen met die van eerdere, specifieke studies naar de teruggang van bijvoorbeeld vlinders en wilde bijen, soorten die als gevoelig bekendstaan.

In het ene jaar barst het van de muggen, en het jaar daarna zie je ze niet

In de grafiek die vandaag op de voorpagina van deze krant stond, was te zien dat hoeveelheid insecten sterk varieert over de jaren. Dat is ook wat je verwacht. Insecten planten zich snel voort. In het ene jaar barst het van de muggen, en het jaar daarna zie je ze niet. Maar omdat de insectenvallen in die Duitse natuurgebieden al bijna dertig jaar worden bijgehouden, kan er uit die variatie toch een lange-termijntrend worden gedestilleerd. Die forse daling dus.

Ook kunnen natuurlijke oorzaken daarvoor worden uitgesloten, zoals klimaatverandering, het weer, veranderingen in de flora, maar ook minder natuurlijke oorzaken, zoals gaandeweg meer bebouwing en minder bos, meer grasland en minder akkers. Dat zijn allemaal factoren die het leven van insecten beïnvloeden, en die ook zorgen voor verschillen tussen de meetpunten. Maar onder die verschillen gaat steeds dezelfde trend schuil. 

Het is wel opmerkelijk dat de onderzoekers in hun rekenwerk geen invloed zien van klimaatverandering, van het broeikaseffect. Maar, tekenen ze aan, als de stijgende temperatuur al een effect zou hebben, dan zou dat méér insecten zijn, niet minder.

Er is nog veel vervolgonderzoek nodig om te kunnen bepalen wat de oorzaken zijn van deze terugval van insecten. Maar het beeld past in het grote uitsterven dat biologen nu waarnemen. We leven in de zesde periode van massa-extinctie. De vorige, de vijfde, vond 66 miljoen jaar geleden plaats en maakte een eind aan alle dinosauriërs op aarde. De mens was er toen nog niet. Deze zesde is de eerste periode van massa-extinctie die door de mens wordt veroorzaakt. Die heeft in de afgelopen eeuw alleen al zo'n 200 soorten gewervelde diersoorten doen verdwijnen.

Lees ook:

'Insecten zijn aan het verdwijnen'

Insecten verdwijnen, wat nu? Drie vragen en antwoorden


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

In het ene jaar barst het van de muggen, en het jaar daarna zie je ze niet