Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe voorkom je alle ophef rond hongerende dieren in de Oostvaardersplassen? Drie oplossingen

Groen

Barbara Vollebregt en Dirk Waterval

Een luchtfoto van grazende dieren op de Oostvaardersplassen. Staatsbosbeheer heeft besloten de grazers in het natuurgebied bij te voeren om ze door een extreem koude periode heen te helpen. © ANP

De provincie Flevoland draaide er deze week niet omheen in een persverklaring: Staatsbosbeheer gaat de grote grazers in de Oostvaardersplassen bijvoeren vanwege de maatschappelijke onrust erover, níet omdat dat het beste voor de dieren is.

Boswachters krijgen volgens de provincie veelvuldig bedreigingen, bezorgde en boze burgers nemen het heft in eigen hand en voeren de dieren zelf bij. Ondanks dat Staatbosbeheer nu extra voedsel naar de grote grazers brengt, blijven actievoerders van plan om zondag te demonstreren tegen wat zij noemen “een konijn in een hok dat geen eten krijgt, maar dan op veel grotere schaal”.

Lees verder na de advertentie

De ophef lijkt voor niemand bevorderlijk. Voor de boswachters niet, maar ook niet voor de dieren zelf. Deskundigen raden het bijvoeren af, om het even of Staatsbosbeheer dat doet of een activist. Vooral sterkere dieren zouden gebruik weten te maken van de balen hooi die hen over het hek worden toegegooid. Daarnaast staat het verteringsstelsel van de overwinterende dieren nu op een laag pitje, en calorierijk voedsel - zoals hooi - wakkert alleen maar meer honger aan. Tot slot: hoe meer Flevolandse dieren deze winter eten, hoe meer er volgend jaar overblijven, die dan óók allemaal honger hebben.

Strenge winters zullen er in de toekomst ook zijn, dus hoe valt de onrust in de toekomst wat weg te nemen?

Door dieren preventief af te schieten vergroot je over­le­vings­kans van de overblijvers

Joke Bijl van Staatbosbeheer

Oplossing 1 Een natuurlijke corridor

Een natuurbrug van Flevoland naar Gelderland, zodat hongerende dieren zelf kunnen besluiten naar de Veluwe te lopen voor extra voedsel. Dat idee is jaren geleden gesneuveld door geldgebrek en weerstand van omwonenden, maar zou het een oplossing zijn voor grote grazers die kampen met weinig voedsel op de Oostvaardersplassen?

Zo’n brug is vooral fijn voor dieren in Flevoland omdat ze bij extreem weer meer beschutting kunnen vinden in de bosrijke Veluwe, zegt ecoloog Hugh Jansman van de Universiteit Wageningen. Of ze ook voor het extra voedsel zullen verhuizen, is de vraag. “Het gras in de Oostvaardersplassen is in vergelijking met dat in de Veluwe rijker aan mineralen. De dieren vinden dat lekkerder.”

Wel maakt zo’n corridor het de wolf een stuk makkelijker om de Oostvaarders te bereiken. Jansman: “Al heeft die op het aantal dieren dan weer weinig effect. Tegen al die koeien, paarden en herten kan hij niet op-eten.”

Oplossing 2 Afschieten en anticonceptie

Door dieren preventief af te schieten vergroot je overlevingskans van de overblijvers, zegt Joke Bijl van Staatbosbeheer. “Al moet je dan wel voor lief nemen dat er daarbij meer dieren doodgaan.” Het beleid is op dit moment dat alleen de grote grazers waarvan duidelijk is dat ze niet zullen overleven een kogel krijgen. Dat zijn ongeveer twee op de tien dieren.

“Op de Veluwe schieten we meer dieren ‘proactief’ af. De helft van alle herten bijvoorbeeld, om de andere helft meer voedsel en daarmee meer kans op overleven te bieden.” Toch: ook dan sterft nog eens tien procent aan een natuurlijke dood. Anticonceptie kan ook helpen om de populatie te verkleinen. Daarmee zal het aantal dieren verminderen waardoor uiteindelijk meer voedsel overblijft. “Maar het is eigenlijk ook onmogelijk om de dieren bij elkaar te krijgen. En als het al lukt, krijgen ze stress van de spuit of castratie”, stelt Bijl.

Vertel wat je doet en waarom: start een liveblog of laat de boswachter een vlogje maken

Communicatiewetenschapper Peter Jansen

Oplossing 3 Vloggen en bloggen

“Staatsbosbeheer zou de gemoederen kunnen bedaren door goed te luisteren naar de bezorgde menigte,” zegt communicatiewetenschapper Peter Jansen van Hogeschool Ede. “Naar wat er schuilgaat achter hun emoties en verontwaardiging. En door laagdrempelige communicatie: Vertel wat je doet en waarom: start een liveblog of laat de boswachter een vlogje maken”. Hun website is nu vooral feitelijk, zegt hij.

De lelijke kanten niet laten zien kan ook helpen, als je er maar eerlijk over bent: “Je hoeft de dieren niet voor de ogen van het publiek af te schieten, maar je moet het ook niet achterhouden.”

Films, documentaires en natuurfoto’s kunnen het natuurgebied ook aantrekkelijker maken, wat de naam ten goede komt. “Maar let op”, waarschuwt Jansen. “Met een film als ‘De Nieuwe Wildernis’ werd zo’n geromantiseerd beeld van het natuurgebied geschetst dat sommige zich na een bezoek aan het daadwerkelijke gebied bekocht voelden.”

Deel dit artikel

Door dieren preventief af te schieten vergroot je over­le­vings­kans van de overblijvers

Joke Bijl van Staatbosbeheer

Vertel wat je doet en waarom: start een liveblog of laat de boswachter een vlogje maken

Communicatiewetenschapper Peter Jansen