Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe overtuig je Trump en andere klimaatsceptici?

Groen

Bas den Hond

Bosbrand in Californië. © AFP

President Trump gelooft niets van klimaatverandering, terwijl de gevolgen in alle hoeken van de VS al zichtbaar zijn. Maar hoe overtuig je klimaatsceptici? Daarover is veel bekend, dankzij de ervaringen van klimaatwetenschappers en onderzoek van communicatie-deskundigen.

“Ik geloof het niet”, was de bondige reactie vorige maand van Donald Trump op een rapport van zijn eigen regering over de gevolgen van klimaatverandering.

Lees verder na de advertentie

Dat was even een lastig moment voor de Amerikaanse president. Tijdens de verkiezingscampagne betitelde hij de opwarming van de aarde als een verzinsel. Kort na zijn aantreden trok hij zijn land terug uit het klimaatakkoord van Parijs. En hij zette een streep door maatregelen van zijn voorganger Barack Obama om elektriciteitscentrales en auto’s minder CO2 te laten uitstoten. Maar in het Congres had hij niet de stemmen om ook de Wet op de Klimaatverandering te laten in trekken. En die verplicht al sinds 1990 de Amerikaanse overheid om periodiek te rapporteren over de stand van het onderzoek naar het effect van broeikasgassen. En over de te verwachten gevolgen van de opwarming van de atmosfeer en de verzuring van de zee.

Die gevolgen zijn nu al goed zichtbaar in alle hoeken van de VS, zo schrijven de meer dan driehonderd meewerkende experts van ministeries, onderzoeksinstellingen en universiteiten, die zich van presidentiële opvattingen over het klimaat niets hoeven aan te trekken. Het noordoosten heeft zwaardere sneeuw- en regenbuien. Californië meer bosbranden. Nevada zag de watervoorraad in het voor mens en landbouwgewas belangrijke reservoir Lake Mead sinds 2000 met de helft slinken. Florida heeft woonwijken aan de kust die regelmatig onderlopen, ook als het niet stormt.

Kleine voordelen – een langer groeiseizoen voor veel boeren bijvoorbeeld – verdrinken in een zee van schadeposten, honderden miljarden dollars diep

Het rapport beschrijft bovendien hoe lokale overheden zich tegen die veranderingen teweer proberen te stellen, tegen hoge kosten. En hoe boeren, burgers en bedrijven ermee proberen te leven, ondanks economische schade. Meer doden door hittegolven, verovering van nieuwe gebieden door insecten die schadelijk zijn voor gewassen of ziekten voor mensen overbrengen. Plotselinge rampen, zoals orkanen die krachtiger zijn of nieuwe routes nemen, maar ook langzaam sluipende veranderingen, zoals verzilting van het water dat voor drinken bestemd is, en opwarming van water dat energiecentrales moet koelen. Kleine voordelen – een langer groeiseizoen voor veel boeren bijvoorbeeld – verdrinken in een zee van schadeposten, honderden miljarden dollars diep.

Ongewenst nieuws

Het Witte Huis zette een vertrouwd middel in om ongewenst nieuws zo stil mogelijk te houden: het liet het rapport op vrijdag 23 november vrijgeven, de dag dat half Amerika bij zit te komen van het Thanksgivingdiner en de andere helft in de winkel of online op koopjes jaagt. Maar dat hielp niet: Amerikaanse media sprongen er groot op in.

Volgens een peiling is 78 procent van de Amerikanen ervan overtuigd dat kli­maat­ver­an­de­ring zorgt voor extreem weer en een hogere zeespiegel

Al even gebruikelijk was het verweer dat daarna volgde. Een woordvoerder van Trump zei dat de onderzoekers het ergst mogelijke scenario hadden doorgerekend. Journalisten legden Republikeinse politici en commentatoren voor dat het nu misschien tijd was te zwichten voor de feiten, maar ze vingen bot. De voormalige fractieleider van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden, Tom DeLay uit Texas, zei tegen CNN: “Dit zijn opgewarmde, tien tot twintig jaar oude aannames, gemaakt door wetenschappers die worden betaald om de politiek van klimaatverandering verder te brengen.” De Republikeinse senator Mike Lee, uit Utah, vindt een belasting op CO2-uitstoot in elk geval geen oplossing. “Alle voorstellen die ik tot dusver heb gezien, zouden de Amerikaanse economie verwoesten, en weinig aantoonbaar soelaas bieden”.

Er zijn aanwijzingen dat die argumenten hun effectiviteit verliezen. Volgens een peiling van de Monmouth Universiteit is inmiddels 78 procent van de Amerikanen ervan overtuigd dat klimaatverandering zorgt voor extreem weer en een hogere zeespiegel. Zelfs bij Republikeinen denkt een meerderheid van 64 procent dat. Maar tot een politieke doorbraak zal dat nog niet meteen leiden. Slechts een kwart van de Republikeinen vindt klimaatverandering ook echt een ernstig probleem.

Vijf experts geven hun visie op de vraag hoe je klimaatsceptici overtuigt.

Robert Ward © *

Trump moet met zijn dochter  Ivanka praten

Robert Ward - Directeur communicatie van het Grantham Research Institute on Climate Change aan de London School of Economics.

Hoe overtuig je politici het best van de ernst van het probleem?

“Door ruimte te scheppen waarin gematigde stemmen van rechts er over kunnen praten. Die is er nu niet. Er zou een landelijk bekende politicus moeten opstaan die bereid is het risico te lopen. Dan kan het gaan schuiven. Senator Lindsey Graham zou het kunnen, die accepteert de wetenschappelijke uitkomsten. Maar ondertussen wordt het woord gevoerd door ongeïnformeerde, domme mensen.”

Wat merkt u er zelf van?

“We hebben hier in Engeland net de heetste zomer ooit gehad, honderden mensen gingen dood.”

Als u Trump even apart mocht nemen, wat zou u zeggen?

“Hij moet met zijn dochter Ivanka praten. En met zijn wetenschappelijke adviseur. Dit gaat over de wereld die hij zijn kinderen en kleinkinderen kan nalaten. En over geweldige zakelijke kansen.”

Rose Hendricks © *

Je moet dit uit de politieke sfeer halen

Rose Hendricks -  Oderzoekt communicatie over sociale problemen bij het FrameWorks Institute in Washington, DC.

Hoe overtuig je politici van de ernst van het probleem?

“Het moet niet alleen gaan over het milieu, maar ook over gezondheid, en economie. En het helpt als er verschillende boodschappers zijn. Vooral boodschappers die worden gerespecteerd door de groep waarom het gaat. Je zou het eigenlijk uit de politieke sfeer willen halen, want dat maakt dat mensen zich in hun mening vastbijten. Maar op dit moment is het natuurlijk een politiek onderwerp.”

Wat merkt u er zelf van?

“Ik heb niet genoeg kijk op de natuur om er hier in Washington iets van te merken. Ik las dat er een gebrek is aan kerstbomen, dat zou er mee te maken kunnen hebben.”

Als u Trump even apart mocht nemen, wat zou u zeggen?

“Ik zou mijn National Climate Assessment tevoorschijn halen en hem laten zien hoe klimaatverandering de economie nu al geschaad heeft, en hoe dat veel Republikeinen van gedachten heeft laten veranderen, mensen uit zijn achterban. Als hij zelf rijk wil blijven, en kunnen opscheppen over de economie, dan is daar specifiek beleid voor nodig.”

John Cook © *

Maak politici bewust van de prijs van liegen

John Cook - Onderzoeker bij het Center for Climate Change Communication aan de George Mason Universiteit in Virginia.

Hoe overtuig je politici van de ernst van het probleem?

“De echte klimaatontkenner gaat echt niet van mening veranderen. En de politicus die het voor het geld doet, ook niet. Wat je wel kunt doen is het publiek inenten tegen de verhalen waarmee de ontkenners steeds weer komen, mensen helpen de leugens te doorzien. En uit nieuw onderzoek blijkt het het helpt als je politici bewust maakt van de politieke prijs die ze betalen voor liegen.”

Wat merkt u er zelf van?

“Als ik naar Virginia Beach hier vlakbij ga, zie ik regelmatig een overstroming. En waar ik vandaan kom, Australië, is het een gekkenhuis. Hittegolven, stofstormen, extreme bosbranden. In mijn staat Queensland had je een paar jaar geleden enorme overstromingen. Hele stadswijken in mijn omgeving werden ontruimd. Er kwam bij ons zoveel water te staan dat het de wereldwijde zeespiegel een jaar lang iets verlaagde.”

Als u Trump even apart mocht nemen, wat zou u zeggen?

“Misschien iets over de dreiging die de stijgende zeespiegel oplevert voor zijn golfresort in Florida. Ik denk dat hij alleen geïnteresseerd is in zijn eigen belang. Maar volgens onderzoek zijn juist boodschappen die daarop inspelen niet erg effectief.”

Joel Clement © Ja-Rei Wang

Trump luistert niet, hij is een sociopaat

Joel Clement - Werkte tot 2017 bij het Amerikaanse ministerie van binnenlandse zaken. In 2017 werd hij klokkenluider en nam ontslag, omdat het ministerie klimaatdeskundigen overplaatste naar onbelangrijke functies.

Hoe overtuig je politici van de ernst van het probleem?

“Je moet ze duidelijk maken dat de gevolgen nu al spelen. Een burgemeester, een gouverneur, die hebben kiezers die op hem of haar rekenen. Bijvoorbeeld bedrijven waarvan het bestaan bedreigd wordt. En je giet het in een vorm die ze begrijpen, bijvoorbeeld die van een verzekering. Dat ze nu iets moeten doen, omdat het later veel duurder wordt.”

Wat merkt u er zelf van?

“Mijn huis en vakantiehuisje staan in Maine, en daar merken we er enorm veel van. De kreeften verhuizen langs de kust naar het noorden, dat is nu fijn voor onze vissers, maar het is een een ramp voor die van Massachusetts. En onze elanden hebben enorm te lijden van teken die 's winters niet meer doodvriezen.”

Als u Trump even apart mocht nemen, wat zou u zeggen?

“Stop met liegen tegen de Amerikanen! Maar ik denk niet dat hij luistert, hij is een sociopaat. En hij heeft de rol van spreekbuis van de industrie perfect leren spelen.”

Michael Mann © John Beale

Praten met politici is als praten met kinderen

Michael Mann - Hoogleraar klimatologie aan de Pennsylvania State University. Hij kreeg onder andere bekendheid door zijn klimaatreconstructie van de afgelopen duizend jaar, die door de plotselinge temperatuurstijging aan het eind de bijnaam 'hockeystick' kreeg.

Hoe overtuig je politici van de ernst van het probleem?

“Ik vergelijk praten met politici met het praten met kinderen. In beide gevallen lijdt je gehoor onder een gebrek aan kennis en begrip. Maar kinderen gaan het gesprek open in, en vol vertrouwen. Dat is bij klimaat-ontkennende politici vaak niet het geval.”

Wat merkt u er zelf van?

“Ik ken mensen die hun huis verloren hebben in Californië door de recente bosbranden. En ik ken mensen die geëvacueerd werden van de kust van North Carolina en Florida, door orkanen die daar aan land kwamen.”

Als u Trump even apart mocht nemen, wat zou u zeggen?

“Trump, en de belanghebbers bij fossiele brandstoffen die hij vertegenwoordigt, praten graag over de kosten van iets doen, alsof proberen een klimaatcatastrofe af te wenden de economie zal schaden. Maar de waarheid is dat de kosten van niets doen nu veel hoger zijn dan die van iets doen. En Trumps beleid is erger dan niets doen. Ze laten ons verder razen over de CO2-snelweg en verhinderen ons de afritten te nemen die het risico verlagen.”

Lees ook:

Economische klimaatschade VS loopt op

De Amerikaanse overheid moet de risico’s van klimaatverandering snel gaan beperken.

Deel dit artikel

Kleine voordelen – een langer groeiseizoen voor veel boeren bijvoorbeeld – verdrinken in een zee van schadeposten, honderden miljarden dollars diep

Volgens een peiling is 78 procent van de Amerikanen ervan overtuigd dat kli­maat­ver­an­de­ring zorgt voor extreem weer en een hogere zeespiegel