Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe goedkoop mag biologisch zijn?

Groen

Emiel Hakkenes

Producten die tijdens de Bioweek aanslaan bij de klant, neemt Lidl mogelijk op in het assortiment. © Tim Dirven, Hollandse Hoogten

Nu discountsupermarkten steeds meer biologische producten aanbieden, slaat in de biosector de twijfel toe: krijgen we straks intensief geproduceerde biobulk voor de massa?

De familie van Jan Overesch leeft al tweehonderd jaar van het land. Als vijfde generatie boer nam Overesch in 1973 de boerderij in Raalte over van zijn broer. Hij houdt varkens en verbouwt aardappelen en groente - alles biologisch. Sinds twee jaar heeft hij ook een boerderijwinkel, daar verkoopt hij een deel van wat hij produceert. Verder levert Overesch aan via biologische groothandel Udea aan Ekoplaza, de grootste biowinkel van Nederland, met vestigingen in het hele land.

Biologische wortelen van een boer als Overesch koop je bij Ekoplaza voor 1,89 euro per kilo. Niet heel goedkoop, wel gegarandeerd biologisch. Wie vervolgens een filiaal van Aldi of Lidl binnenstapt, ziet daar wortelen voor 1,19 of 1,29 euro per kilo. Een stuk goedkoper, en óók biologisch. En voor een kilo biologische aardappelen geldt: 2,49 euro bij Ekoplaza, 1,30 bij Aldi en 1,25 bij Lidl.

Jan Overesch weet het: wie graag biologische producten koopt, hoeft niet per se naar zijn boerderijwinkel of naar de biologische speciaalzaak, maar kan steeds vaker ook bij de grootgrutter terecht. Juist de discounters als Lidl en - in mindere mate - Aldi breiden hun aanbod biologische producten gestaag uit.

"Wij hebben al jaren biologische producten in ons vaste assortiment", zegt woordvoerster Jerina van Heck van Lidl. "Daarnaast hebben wij sinds vorig jaar twee keer per jaar een Bioweek. Dan breiden we het bio-assortiment tijdelijk uit met zo'n 50 à 60 producten." De vorige Bioweek was begin februari, de volgende in de zomer. Producten die tijdens een Bioweek aanslaan bij de klant, neemt Lidl mogelijk op in het vaste assortiment.

Lees verder na de advertentie
Juist de discounters als Lidl en Aldi breiden hun aanbod biologische producten gestaag uit

Mama Nature

Lidl verkoopt biologische producten onder het eigen label Bio Organic. Het vaste assortiment met zuivel, eieren, kaas, vlees, pasta, ijs, koffie, groente en fruit is recent uitgebreid met jam, couscous, notenmix en muesli. Aldi gebruikt het eigen merk Mama Nature en heeft in het vaste assortiment 36 producten, van kokosolie tot koffiebonen en van eieren tot pizza.

Naar eigen zeggen verkoopt Aldi die producten 'om tegemoet te komen aan de wensen van onze klanten'. "Aldi herkent de toenemende vraag naar gezonde en milieuvriendelijk geproduceerde voedingsmiddelen en haakt daar vanzelfsprekend graag op in." De woordvoerster van Lidl zegt: "We zien dat de vraag naar biologische producten stijgt en proberen ons assortiment daarop af te stemmen. We willen onze klanten goed bedienen."

Maar de klant van Aldi en Lidl wil nóg iets, namelijk een lage prijs. En dus zijn de biologische wortelen bij de discounter dertig procent goedkoper dan in de biospeciaalzaak. Boer Jan Overesch uit Raalte vindt dat niet in de haak. "Het inkoopbeleid van de grootgrutter is gericht op een zo laag mogelijke prijs. Ik denk dat die lage prijs ten koste gaat van de boer. En dus van de dieren en de bodem. De biodiversiteit gaat naar de knoppen. Want als je de boer weinig betaalt, dwing je hem tot uiterste efficiëntie en intensieve productie, ook al is het binnen de grenzen van 'biologisch'. Telers zullen zich specialiseren, bijvoorbeeld alleen maar sla verbouwen. Zo put je de grond uit."

Overesch vindt dat bij biologische producten de prijs niet het voornaamste criterium mag zijn. Het gaat, zegt hij, om de relatie tussen boer en inkoper, die samen verantwoordelijk zijn voor duurzaam voedsel.

Tekst loopt door onder afbeelding.

We zien dat de vraag naar biologische producten stijgt en proberen ons assortiment daarop af te stemmen

Woordvoerster van Lidl

© anp

Kan dat wel?

Jan Overesch verwoordt een gevoel dat breed leeft in de biologische sector: bioproducten tegen een lage prijs bij de discounter - kán dat wel? Biologisch werd altijd duurder verkocht, omdat dat een 'eerlijke' prijs zou zijn, en nu duiken Aldi en Lidl daar onder. Leidt dat niet tot een biologische race to the bottom? Aan de andere kant: zou het niet toe te juichen zijn als nu steeds meer mensen 'beter' gaan eten?

"Brede opname door de supermarkten van biologisch is een mooie ontwikkeling", zegt marketingmanager Hans van Mierlo van Ekoplaza. "Een breder publiek kan kennis maken met de voordelen van biologisch eten ." Je hoort de 'maar' aankomen.

Van Mierlo: "Duurzaam is níet eenmalig een paar producten tegen de laagste prijs aanbieden. Duurzaam is jarenlange relaties met telers, boeren en producenten aangaan zodat ze kunnen doorinvesteren om niet alleen nu, maar ook later een kwalitatief product te leveren." De Bioweek van Lidl bekijkt Van Mierlo met argusogen. "Door eenmalig zo'n 60 producten op te nemen, lijken ze andere aanbieders voor gek te zetten."

Maar als biologisch niet goedkoop mag zijn, blijft het dan niet voor grote groepen consumenten onbetaalbaar? "Ja", zegt Peter Jens, voormalig voorzitter van brancheorganisatie Biologica en nu 'biolobbyist' in Brussel. "Je kunt je bedenkingen hebben bij biologische producten in de discounter, maar ik kijk naar het resultaat: dat zoveel mogelijk mensen tegen een betaalbare prijs verantwoord eten."Over een paar jaar, is zijn vaste overtuiging, is biologisch niet meer voor de happy few.

Bedenkingen zoals Jan Overesch en Hans van Mierlo die uiten, noemt Jens 'gerommel in de marge'. "Maar ik begrijp het wel, als je behoort tot de donkergroene kerk en ziet dat een discounter er met jouw ideaal vandoor gaat zonder de ideologie te omarmen."

Kán dat wel? Biologisch werd altijd duurder verkocht, omdat dat een 'eerlijke' prijs zou zijn

Prijsafspraken

Tegen bevreesde boeren als Overesch zou Jens willen zeggen: je hóeft geen speelbal van de inkopers te worden en alleen maar biobulk voor de massa te produceren. "Boeren kunnen zich organiseren en dan betere prijsafspraken maken. Of ze kunnen zich onderscheiden met specialere producten waarvoor ze een hogere prijs kunnen vragen."

De woordvoerster van Lidl bestrijdt ook dat de lage prijs in de winkel afgewenteld wordt op de boeren. "Wij werken met vaste leveranciers en dat zijn vaak al jarenlange samenwerkingen. Ook is ons assortiment anders opgebouwd dan in biologische supermarkten. Wij verkopen vrijwel uitsluitend eigen merken en vaak maar een of twee soorten per productgroep, dus pindakaas met en pindakaas zonder nootjes. Verder hebben wij een schaalvoordeel bij het maken van de verpakkingen en ook zijn onze logistieke lijnen heel efficiënt ingericht. Al deze schaalvoordelen zien onze klanten terug in de prijs. Het is niet alleen maar de prijs bij de boer die de prijs in de winkel bepaalt."

In de boerderijwinkel van Jan Overesch in Raalte ligt groente en graan van eigen akkers en vlees van eigen rund en varken - over efficiënte logistiek gesproken. Overesch denkt niet dat hij veel klanten zal verliezen aan de Aldi of de Lidl. "En als mensen hun wortelen wel liever daar kopen, moeten ze dat vooral doen. We leven in een vrij land. Bovendien, het ideaal om de consument duurzamer te laten eten, kan ik niet in mijn eentje bereiken. Maar wie voor zijn biologische producten naar de discounter gaat, moet wel weten: goedkoper heeft een prijs."

Deel dit artikel

Juist de discounters als Lidl en Aldi breiden hun aanbod biologische producten gestaag uit

We zien dat de vraag naar biologische producten stijgt en proberen ons assortiment daarop af te stemmen

Woordvoerster van Lidl

Kán dat wel? Biologisch werd altijd duurder verkocht, omdat dat een 'eerlijke' prijs zou zijn