Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe een Zeeuws bedrijf zijn uien droogt met hulp van de buren

Groen

Anouk Boone

© arie kievit

Een buizensysteem van zo'n 1200 meter lang vervoert overtollige hitte van een patatfabriek naar het bedrijf ernaast. Dat er dan dankbaar zijn uien mee droogt.

Beter een goede buur dan een verre vriend, moeten de Zeeuwse uienverpakker Wiskerke Onions en frietfabriek Lamb Weston Meijer uit Kruiningen hebben gedacht. Deze week openden zij een restwarmtekoppeling tussen beide bedrijven. Hierdoor kan de warmte die ontstaat bij het voorbakken van de aardappelen worden gebruikt voor het drogen van de uien.

Lees verder na de advertentie

Het resultaat: een besparing van een half miljoen kubieke meter aardgas per jaar. Dat staat gelijk aan de energieconsumptie van zo'n driehonderd huishoudens. De investering bedraagt ruim 1,6 miljoen euro. Wiskerke Onions, de grootste uienverpakker en -exporteur ter wereld, nam het grootste deel van de rekening op zich.

Wiskerke wil de meest duurzame leverancier van uien ter wereld worden

Familiebedrijf

Het familiebedrijf wordt geleid door Chayenne Wiskerke (29). Eind 2014 nam ze de leiding van haar vader en oom over, na eerst als verkoopmanager te hebben gewerkt. Haar ambitie: de duurzaamste uienleverancier zijn op de wereldmarkt. Wiskerke exporteert naar meer dan honderd landen. De samenwerking met buur Lamb Weston Meijer is een stap in de groene richting.

Wiskerke oogst vooral gele, maar ook rode uien. Verder verhandelt het bedrijf biologische uien, sjalotten en knoflook. De uien komen nogal groen van kleur van het land. Eigenlijk zijn ze iets te vroeg geoogst, zegt Jaap Wiskerke (62), de nog altijd betrokken 'vader van'. "Door geforceerd te oogsten, hebben we zo'n twee à drie weken tijdswinst."

Drogen is noodzakelijk, want de uien zijn vers van het land schimmelgevoelig. Dat droogproces gebeurde tot voor kort met behulp van grote geautomatiseerde gaskachels. Door de gratis energie van de buurman zijn honderdtwintig gasbranders inmiddels verleden tijd. "De prijs van aardgas zal de komende jaren alleen maar stijgen, dus dit is financieel ook duurzaam", zegt Chayenne Wiskerke.

Nu stroomt er door een gesloten buizensysteem van zo'n 1200 meter lang water van zestig graden Celsius van de aardappelverwerker naar het perceel van Wiskerke Onions. De buizen lopen over een afstand van hemelsbreed 300 meter deels over daken en deels ondergronds. De inhoud: 63.000 liter water.

Het buizenstelsel vanuit frietfabriek Lamb Weston Meijer (boven) naar uienverpakker Wiskerke Onions (onder). © arie kievit

48 uur sneller

Op het terrein van Wiskerke wordt de warmte omgezet in lucht van dertig graden Celsius, die in de droogloods door grote kisten met uien wordt geblazen. Schuimrubber tussen de kistgaten houdt de warmte-stroom tegen bij de achterste rijen kisten. Op jaarbasis vermindert de koppeling de uitstoot met meer dan duizend ton CO2.

De ambitie is om de jaarlijkse gasrekening terug te brengen van twee à drie ton naar nul

De uien drogen zo'n 48 uur sneller door de koppeling én er is kwaliteitswinst: "Bij het stoken van gas komt zo'n 10 procent vocht vrij; de 'nieuwe' warme lucht is pure droogte", aldus Jaap Wiskerke. De ambitie is om de jaarlijkse gasrekening van twee à drie ton voor Wiskerke terug te brengen naar nul.

De helft van het project wordt gesubsidieerd. De uienverhandelaar krijgt 800.000 euro van de provincie Zeeland, afkomstig uit een Green Deal met het Rijk. Lamb Weston Meijer heeft vooral handjes geleverd en ook denkwerk verricht, maar mocht ook rekenen op een subsidie van 13.000 euro van de provincie.

Stroef

Erik de Been, verantwoordelijk voor de reststromen bij het frietbedrijf, nam twee jaar geleden het initiatief. "Toen was er nog geen energie-akkoord en was er geen sprake van versneld stoppen van winning van Gronings gas. De restwarmtekoppeling is actueler dan ooit", zegt de Been.

De bouw van het systeem duurde zo'n drie maanden. Maar bijna twee jaar werd er gediscussieerd over tekeningen, berekeningen en subsidies. Het begin liep inderdaad wat stroef, beamen zowel Lamb Weston als Wiskerke. Dat ging vooral over de verdeling van kosten en opbrengsten en de risico's van het bouwproject. Hier speelde de verschillende schaalgrootte van de bedrijven een rol bij.

De aardappelverwerker heeft 600 man personeel in Zeeland, en wereldwijd zelfs 7400, vooral door fabrieken en kantoren in Amerika, Brazilië, het Midden-Oosten en Nigeria. Wij zijn de kleine buurman, zeggen ze bij Wiskerke Onions waar 85 mensen werken.

Uiteindelijk kwamen ze er dus wel uit. En zo is het een schoolvoorbeeld geworden van een duurzame samenwerking tussen een industrieel bedrijf en een mkb-bedrijf. Bij aanleg van nieuwe industrieterreinen zijn groene bedrijvenclusters wellicht het nieuwe antwoord op de circulaire economie.

Lees ook: De sloot barst stiekem van de schone energie
Lauw buitenwater kan een grote energiebron zijn. Slurp het uit de kanalen en sloten en benut het om huizen te verwarmen, zeggen de waterschappen.

Deel dit artikel

Wiskerke wil de meest duurzame leverancier van uien ter wereld worden

De ambitie is om de jaarlijkse gasrekening terug te brengen van twee à drie ton naar nul