Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe duurzaam Airbnb is, blijft gissen

Groen

Robin van Wechem

© Pixabay

Toeristen die niet in een hotel, maar in een Airbnb-huis vakantie vierden zouden Amsterdam in 2017 160 olympische zwembaden aan water hebben bespaard, claimt het platform. Maar deskundigen twijfelen of dat klopt.

Lange tijd gold Airbnb hét voorbeeld van de deeleconomie. Mensen die hun huis verhuren aan onbekenden zouden dat doen vanuit vertrouwen in de medemens en daar als gunstige bijkomstigheid een zakcentje mee verdienen. 

Lees verder na de advertentie

Nu Airbnb een decennium bestaat, blijken verhuurders in Amsterdam in veel gevallen verkapte huisjesmelkers en klagen buurtbewoners over gebrekkige nachtrust door het lawaai van rolkoffertjes van late gasten.

Airbnb stelt op basis van een enquête onder achtduizend verhuurders dat minder dan 2 procent van hen dagelijks de handdoeken en lakens verschoont

Airbnb claimt nu in een persbericht dat particuliere verhuur een veel duurzamere vorm van vakantie vieren is dan een verblijf in een hotel. In Amsterdam zou het gebruik van het deelplatform in 2017 een hoeveelheid energie hebben bespaard die overeenkomt met het verbruik van een krappe tienduizend huishoudens en een hoeveelheid water die overeenkomt met 160 olympische zwembaden. Deze cijfers zijn gebaseerd op een methode van CleanTech Group, een bedrijf dat de ontwikkeling en marketing van schone technologieën stimuleert.

Verhuurder doucht elders ook

Om de milieu-impact van een Airbnb en een hotelkamer te vergelijken is gekeken naar de milieu-impact per gast per nacht. Hotels delen het jaarlijkse energie- en watergebruik en de afvalproductie door het aantal gasten en komen zo op een gemiddelde score. Voor Airbnb-gasten rekent Clean Tech Group met een combinatie van het gemiddelde water- en energieverbruik van huishoudens in een regio en cijfers die door verhuurders worden geschat.

Bij nader inzien lijkt de onderzoeksmethode vooral gebaseerd op onduidelijke aannames en op zelfrapportages van gebruikers. Onderzoekers die het rapport voor dit artikel bekeken, kwamen dan ook tot uiteenlopende interpretaties. Zo is niet duidelijk of de milieu-impact van de verhuurders is meegenomen. Als die tijdens de verhuur van hun huis ergens anders slapen, moeten ze ook vervoer regelen, eten, douchen en slapen. Eke Eijgelaar, onderzoeker bij het centrum voor duurzaamheid, toerisme en transport van NHTV Breda, ziet niet dat deze verplaatsing van verhuurders is meegenomen in de studie.

Zegt vooral iets over de onderzoekers

Maar Greg Richards, collega van Eijgelaar en hoogleraar vrijetijdswetenschappen aan de Universiteit van Tilburg, leest juist dat de verplaatsing van verhuurders wel is meegenomen. De aanname dat een Airbnb-gast 10 tot 25 procent extra milieubelasting veroorzaakt ten opzichte van een gemiddeld huishouden noemt hij echter discutabel. Bas Amelung vaan de afdeling milieusysteemanalyse van de Wageningen Universiteit, vindt dat de berekeningen van het energieverbruik van Airbnb-gasten vooral iets zeggen over de aannames van de onderzoekers en niet over de gemeten werkelijkheid.

Volgens Bernard D'heygere, woordvoerder van Airbnb, is de milieu-impact van verhuurders die in hun woning blijven, meegerekend. Van de verhuurders die hun volledige woning delen, verwacht hij dat velen er anders toch niet zouden zijn geweest. Voor een eerlijke vergelijking met een hotel zouden ook het transport, water- en elektragebruik van hotelwerknemers moeten worden meegerekend, vindt hij. Maar volgens Eijgelaar delen hotels het totale verbruik, inclusief dat van hun personeel, door het aantal bezoekers. Alleen vervoer blijft buiten beschouwing.

Amelung vindt dat een appartement dat dient om te verhuren en dus ook leeg kan staan, als hotel behandeld moet worden. D'heygere wijst erop dat in Amsterdam een verhuurlimiet geldt van zestig dagen per jaar en dat alleen degene die als hoofdbewoner staat ingeschreven mag verhuren.

Schone handdoeken

Airbnb stelt op basis van een enquête onder achtduizend verhuurders dat minder dan 2 procent van hen dagelijks de handdoeken en lakens verschoont. Dat zou een hoop water en wasmiddel besparen ten opzichte van hotels. Hoogleraar Eijgelaar verwacht dat daar een kern van waarheid in kan zitten, omdat de gemiddelde verblijfsduur in Airbnb's langer is dan in hotels. Ook wassen sommige hotels nog steeds elke dag alles. Maar Amelung vindt de tekst in het rapport ambigu. "Gaat het om een vergelijking met een categorie hotels waarin elke dag alle lakens worden gewassen, of is de aanname dat alle hotels elke dag alles wassen?"

Richards noemt de vergelijking tussen Airbnb en hotelkamers extreem complex. Publieke ruimten in hotels gebruiken veel energie, maar worden ook gebruikt door mensen die geen hotelgast zijn. Amelung leest in het rapport dat de milieu-impact van restaurants, conferentiezalen en golfbanen wel degelijk is meegerekend. "Dat vertekent de vergelijking, omdat er niet-gasten bij betrokken zijn en het niet meer puur gaat om accommodatie, maar om activiteiten. De activiteiten van Airbnb-gasten die ook moeten eten en misschien gaan golven, zijn niet meegenomen in de berekening."

Eijgelaar vindt het onwaarschijnlijk dat gasten van luxehotels met zwembaden en sauna's een Airbnb zouden boeken. "Een eerlijke vergelijking moet uitgaan van het soort accommodaties waar de meerderheid van Airbnb-gasten ook regelmatig gebruik van maakt of maakte."

Vaker de fiets

Daarom zou het hem niets verbazen als de gemiddelde Airbnb-gebruiker vaker de fiets of het openbaar vervoer gebruikt dan de gemiddelde hotelgast. "Het is een ander publiek, met vaak een ander budget. Het gros van de zakenreizigers zal nooit in een Airbnb verblijven." Of je op de fiets of met de taxi de stad verkent, maakt voor de totale milieubelasting trouwens maar heel weinig uit. Als je per vliegtuig naar de bestemming gaat, levert dat het merendeel van de broeikasgasemmissies van een reis.

Jan van der Borg, hoogleraar stedelijke economie en toerisme aan de Katholieke Universiteit Leuven, vindt dat het platform van Airbnb in pure vorm goede kanten heeft. "Het stelt mensen in staat om op hun bestemming te slapen in plaats van er een paar uur rond te struinen en het wordt gebruikt door mensen die er gemiddeld langer verblijven en meer niet-traditionele dingen doen. Inwoners hebben wat extra inkomen en het schadelijke dag- en massatoerisme wordt teruggedrongen."

Eijgelaar vindt het wel beperkend om alleen naar de milieukant te kijken, als een verblijfsvorm zo veel maatschappelijke onrust veroorzaakt. Volgens D'heygere valt het wel mee met de overlast: "Airbnb is verantwoordelijk voor 4 procent van het toerisme in Amsterdam en onderzoek van de gemeente leert dat de overlast van buren op het laagste niveau is sinds 2001 en stabiel bleef tussen 2013 en 2017, jaren waarin Airbnb sterk groeide."

Lees ook:
Een taxi of maaltijd bestellen met Uber of Thuisbezorgd, een auto huren met een app op je telefoon, een paar daagjes in het huis van een ander via Airbnb, het is lang niet zo ingeburgerd als vaak wordt aangenomen. 

Deel dit artikel

Airbnb stelt op basis van een enquête onder achtduizend verhuurders dat minder dan 2 procent van hen dagelijks de handdoeken en lakens verschoont