Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe de rog de mens leerde lopen

Groen

Joep Engels

De rog beweegt zich voort door met zijn lijf te kronkelen © AP

Er was eens, lang geleden, een visje wiens poeltje was drooggevallen. Het arme diertje kon alleen nog maar vooruit komen door met zijn lijf te kronkelen, terwijl hij zich met zijn staart en vinnen afzette. Langzaam kreeg het deze techniek beter in de vingers. Letterlijk: de vinnen werden pootjes en het visje leerde lopen.

De rest is geschiedenis, maar nu blijkt dat het verhaal al veel eerder is begonnen. Het lopen op poten is niet 360 miljoen jaar geleden uitgevonden door die vis die aan land ging, maar door zijn verre voorouders die over de bodem van de zee kropen. Precies zoals sommige roggen nu nog doen. Kronkelend met hun lijf en staart, terwijl ze zich met twee kleine achterpootjes afzetten in het zand.

Lees verder na de advertentie

Die alternerende links-rechtsbeweging van de zogeheten kleine rog was al eerder opgemerkt, erkennen Amerikaans biologen in het vakblad Cell. Maar zij hebben ontdekt dat het repertoire aan genen waarmee het beest spierzenuwen aanlegt, hetzelfde is als bij landdieren. Ook het groepje zenuwen dat ervoor zorgt dat de beenspieren in de juiste volgorde buigen en strekken, komt overeen. "Het hele genetische programma dat de loopbeweging aanstuurt, lag dus al miljoenen jaren klaar voor de vis op het droge kwam", schrijven ze.

Minstens veertig miljoen jaar, om precies te zijn. Toen leefde immers de gemeenschappelijke voorouder van rog en mens. Maar terwijl de landdieren een gigantische evolutie hebben doorgemaakt - dinosauriërs, zoogdieren, de mens - is aan het ontwerp van de rog niet veel gesleuteld. Dat heeft ook een voordeel. Waar de mens honderden spieren en spiertjes gebruikt bij het lopen, doet de kleine rog het met zes. De besturing vanuit het ruggemerg is dus ook een stuk simpeler. "Als we de motoriek van de rog snappen, begrijpen we ook beter hoe we een dwarslaesie kunnen behandelen."

Lees ook:

Vanuit een oude oesterput in Yerseke worden zaterdag vijf stekelroggen uitgezet in de Oosterschelde. Is dat wel verstandig, in een gebied waar de soort niet meer voorkomt? De meningen verschillen.

Deel dit artikel