Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Herbebossen met een boomcouveuse als bedrijfsmodel

Groen

Robin van Wechem

Jonge boompjes, met Cocoon. © Jeanette Vos001

Het bedrijf Land Life Company wil heel veel bomen planten en claimt betere overlevingskansen in het eerste levensjaar.

U had het misschien niet gedacht, maar er zit geld in bomen planten. Een hectare uitgedroogd en onvruchtbaar land is veel minder waard dan een hectare waar bomen groeien die de vruchtbare grond vasthouden en een voedingsbodem bieden voor micro-organismen en flora en fauna. Neem Mexico, waar Land Life Company in 2016 met geld van de Postcode Loterij tien- tot vijftienduizend bomen terugplantte in de regio Michoacán, als onderdeel van een project om de monarchvlinder te redden. Velen hadden het gebied opgegeven, maar inmiddels is het eco-toerisme aangetrokken en zijn lokale partijen geïnteresseerd in terugplantingsprojecten.

Lees verder na de advertentie
Al met al zijn de hoogleraren neutraal tot gematigd positief over de Cocoon

Of neem Kenia, waar Land Life Company in 2014 samen met een ontwikkelingsorganisatie boeren hielp bomen aan te planten om erosie tegen te gaan. Inmiddels zijn de bomen gemiddeld twee meter hoog en leveren zo'n 400 mango's per jaar, een mooie inkomstenbron.

Land Life Company past als social enterprise een bedrijfslogica toe met een sociaal doel, zegt marketing- en communicatiemanager Charlotte Jongejan. Dat is hard nodig, want er valt wel een professionaliseringsslag te maken in natuurherstel. "In de meeste herbebossingsprojecten wordt verrassend weinig aandacht besteed aan monitoring en evaluatie. Wij zetten in ons jaarverslag niet hoeveel bomen we hebben teruggeplant, maar hoeveel er het eerste jaar hebben overleefd."

Om babyboompjes in droog en weerbarstig terrein hun eerste jaar te helpen doorstaan ontwikkelde het bedrijf de Cocoon, een beschermpot van gerecycled oud papier met een waterreservoir. De Cocoon wordt ingegraven met de boom en soms worden daarbij schimmels (mycorrhyzal) toegevoegd om de wortels te helpen water uit de grond te halen. In het waterreservoir zit 25 liter, dat naar de boomwortels druppelt. Zo droogt de boom niet uit en is er geen irrigatie nodig. Doordat de watertoevoer druppelsgewijs gaat, worden de wortels geprikkeld om dieper in de aarde naar bodemvochtigheid te zoeken, zodat de boom steviger geworteld raakt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Aanplantingsproject in Zuid-Afrika. © Trouw

In de meeste aanplantingsprojecten overleeft 75 tot 95 procent het eerste jaar, claimt Land Life Company. Dat staat in schril contrast met projecten zonder Cocoon, waar onder vergelijkbare omstandigheden maximaal de helft blijft leven. Een project met Cocoons zou drie tot tien keer zo goedkoop zijn als een druppel- irrigatiesysteem en scheelt enorm in waterverbruik. De 'boomcouveuses' hebben slechts maximaal tien procent van de hoeveelheid water nodig.

Kanttekeningen

Experts zijn positief over de Cocoon, al plaatsen ze kanttekeningen bij sommige claims. Sebastiaan Luyssaert, hoogleraar Systeemecologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, vraagt zich bijvoorbeeld af of de ondergrens van het overlevingspercentage zo spectaculair is. "Bij zorgvuldige aanplant zonder Cocoon kan 80 procent het eerste jaar overleven." Jongejan: "Dit gaat over bomen die onder nattere omstandigheden in een goede bodem worden aangeplant. De Cocoon heeft een meerwaarde in droge gebieden met verarmde grond."

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Zambia © Trouw

Frits Mohren, hoogleraar Bosecologie en bosbeheer aan de Wageningen Universiteit, benadrukt dat er veel afhangt van de omstandigheden. "Bij droge lucht met veel verdamping en nauwelijks tot geen vocht in de bodem is 20 tot 25 liter water in de Cocoon misschien te weinig. Uiteindelijk moet je hier gewoon aan rekenen."

Dat de Cocoon water en kosten bespaart ten opzichte van andere irrigatiesystemen, klopt volgens Luyssaert, al ligt dat misschien wel meer aan de slordigheid van bestaande systemen. "Als je in hete gebieden 's middags sproeit, verdampt het water voordat het de wortels van de plant bereikt." Mohren: "Veel irrigatiewater loopt zo de bodem in, vooral bij jonge aanplant met weinig wortels. Er zijn echter ook slimme druppelirrigatiesystemen waarbij de verliezen veel kleiner zijn. Het hangt er dus vanaf waarmee je vergelijkt."

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Los Angeles © Trouw

Han Dolman, hoogleraar Ecohydrologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, vraagt zich af of er nog steeds geen irrigatie nodig is als de bomen groter zijn. De claim dat de Cocoon een stuk goedkoper is dan een irrigatiesysteem, vindt hij geloofwaardig, net als Luyssaert. "Zeker als je waterrechten moet kopen of pompen moet installeren, loopt irrigatie in de kosten."

Land Life Company claimt dat als er schimmels bij de aanplant worden toegevoegd, het absorberingsoppervlak van de boomwortels met een factor 100 tot 1000 kan worden vergroot. Een bos zou daardoor op termijn twee tot drie keer zoveel CO2 kunnen opnemen.

Mohren bevestigt dat schimmels het effectieve worteloppervlak met een factor 100 kunnen vergroten, al lijkt 1000 hem wat veel. Meer worteloppervlak kan helpen bij het opnemen van voedingsstoffen uit de bodem, maar dan moeten die wel aanwezig zijn. Dat schimmels de CO2-opname van volwassen bomen twee tot drie keer vergroten, lijkt hem onrealistisch.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Los Angeles Mountains National Park © Trouw

Dolman: "Koolstof wordt via de bladeren opgenomen, zodat je minstens twee tot drie keer zo veel bladoppervlak nodig hebt. Wel kan via mycorrhyza makkelijker veel koolstof in de bodem worden opgeslagen."

Misschien bedoelt Land Life Company met deze claim dat een boom door de toevoeging van schimmels sneller zijn maximale opnamecapaciteit bereikt, suggereert Luyssaert. "Als de boom minder energie hoeft te steken in het zoeken en aangaan van een samenwerking met de schimmels, omdat die er al zijn, is er minder waterstress en kan de boom sneller groeien. Overigens zijn deze schimmels overal van nature aanwezig in de bodem. Je moet een grote inspanning leveren om een boom te laten groeien zonder mycorrhyzal."

Al met al zijn de hoogleraren neutraal tot gematigd positief over de Cocoon, als de aanplantprojecten tenminste een vervolg krijgen in duurzaam bosbeheer.

Deel dit artikel

Al met al zijn de hoogleraren neutraal tot gematigd positief over de Cocoon