Henk Tetteroo is geen duurzame drammer

groen

Joop Bouma

Tetteroo met zijn hooikist en de regenton waaruit hij water voor huishoudelijke gebruik haalt. © Phil Nijhuis
Duurzaam Jaarverslag

Henk Tetteroo is waarschijnlijk met afstand de meest milieubewuste Nederlander. Hij kan het aantonen ook. Deze 65-jarige Delftenaar ademt duurzaamheid.

Duurzaam leven krijgt pas echt inhoud als je precies registreert wat je doet én er naar streeft het ieder jaar iets beter te doen

In zijn agenda staan codes: b +16 = 6719, f +13 = 2721, z 82,83, e 74, h 203. Zo administreert hij iedere dag nauwgezet de blikjes (b) en flesjes (f) die hij van straat raapt, het aantal zakken (z) oud papier dat hij naar de korfbalclub brengt en het aantal keren dat hij dat hij een enveloppe (e) heeft hergebruikt. Zelfs de keren dat hij zijn hooikist (h) benut om warm eten te maken wordt bijgehouden. En de liters water die hij voor huishoudelijk gebruik uit de regenton haalt.

Meten is weten. Duurzaam leven krijgt pas echt inhoud als je precies registreert wat je doet én er naar streeft het ieder jaar iets beter te doen. Dat is het levensmotto van Henk Tetteroo, vermoedelijk de eerste Nederlander die jaarlijks een Persoonlijk Duurzaam Jaarverslag publiceert. Onlangs schreef hij zijn vierde.

Lees verder na de advertentie
In zijn agenda houdt Tetteroo bij hoe duurzaam hij leeft. © Phil Nijhuis
Hij wil een schonere, duurzame wereld en ziet het als zijn opdracht als eenling daar naar vermogen aan bij te dragen

Wie in hem een duurzame drammer ziet, een groene extremist of een zuinige vrek, doet Henk Tetteroo ernstig tekort. Tetteroo is geen gierige zeloot, hij wil een schonere, duurzame wereld en ziet het als zijn opdracht als eenling daar naar vermogen aan bij te dragen.

Dus vliegt hij niet voor zijn vakanties, dus heeft hij geen rijbewijs, maar verplaatst zich vooral lopend en fietsend (totale fietskosten in 2015: 310,48 euro), dus spoelt hij zijn wc door met flessen water uit de regenton (besparing in 2015: bijna 1000 liter), weekt hij zelfs de etiketten van flessen en potten en dus composteert hij (de gft-container gaf hij terug aan de gemeente).

"Als je een wereldburger wilt zijn en je ziet om je heen dat er van alles niet goed gaat, dan moet je daar zelf ook daadwerkelijk iets aan doen. Het klimaatprobleem is zo groot en veelomvattend, dat is voor een eenvoudige sterveling niet meer te behappen. Ik wil doen wat binnen mijn bereik ligt. En ook dan kun je tot positieve resultaten komen."

Het aantal blikjes dat hij in dertien jaar opraapte ligt inmiddels rond de 62.000 stuks. © Phil Nijhuis
Ik heb in 2015: 6571 blikjes geraapt, 2576 plastic flesjes en 45 sta­tie­geld­fles­sen

Tetteroo wil een pleidooi houden voor het Persoonlijk Duurzaam Jaarverslag. "Heel veel mensen rapen zwerfaval. Dat zijn stille krachten, dat is waardevol. Maar de meesten houden niet bij wat ze doen. Ik heb inmiddels geleerd dat je je activiteiten objectiveert als je ze nauwkeurig noteert. Dan weet je aan het eind van een periode precies wat je hebt gepresteerd. Het ligt dan vast, het verandert niet meer. Bovendien zie je bij zo'n tussenbalans ook om welke ontstellende hoeveelheden het gaat. Als ik aan voorbijgangers of bekenden het aantal blikjes noem dat ik onderweg opraap, dan zeggen ze: nee, zoveel? Dat kan niet! Maar als je het dagelijks bijhoudt, dan ligt het vast, dat kun je het aantonen."

Uit het duurzaam jaarverslag 2015 van Henk Tetteroo, onder het kopje zwerfafval: "Ik heb in 2015 6571 blikjes geraapt, 2576 plastic flesjes en 45 statiegeldflessen. Ik scheid het blik met een magneet: zodoende houd ik ijzer en aluminium apart. Voor het blik heb ik 69 euro ontvangen van Ben Jansen Metaalrecycling. Dit bedrag heb ik overgemaakt naar stichting Batavier."

Stichting Batavier bewaakt de milieuafspraken over het tracébesluit van snelweg A4 Midden-Delfland. Tetteroo was destijds nauw betrokken bij de acties om het tracé van deze nieuwe weg zo goed mogelijk in te passen in het landschap. Hij kreeg er in 2014 een koninklijke onderscheiding voor.

Van het zwerfafval houdt Tetteroo al sinds 2003 bij wat hij opraapt. Het totaal aan blikjes over die dertien jaar ligt inmiddels rond de 62.000 stuks. Sinds 2006 houdt hij ook het aantal van straat geraapte plastic flessen bij: ruim 23.000 tot nu toe.

© Phil Nijhuis

Tegenkrachten

Onder de douche staat er steevast een teiltje aan zijn voeten om het water op te vangen

Het vastleggen van duurzame activiteiten levert slagkracht, zegt Tetteroo, die in zijn woonplaats Delft leraar Nederlands is. "Ik kan met mijn cijfers iets doen. Bijvoorbeeld de vraag stellen: waarom wordt er geen statiegeld ingevoerd op flesjes en blikjes? Op dit punt is elk debat overbodig: mijn cijfers tonen aan dat het zwerfafvalprobleem goeddeels kan worden opgelost door een premie te zetten drankverpakkingen. Het is verbijsterend hoe de tegenkrachten zich verschansen en de ogen sluiten voor de dagelijkse praktijk."

Vorig jaar werd Henk Tetteroo genomineerd voor de Duurzame 100 van Trouw. Hij werd door de jury niet in de lijst gekozen, maar de nominatie leidde wel tot een vermelding in zijn vierde duurzame jaarverslag. Tetteroo vindt dat de 100 duurzamen op deze jaarlijkse lijst ook hun persoonlijke ecologische voetafdruk zouden moeten opgeven aan de jury.

Zelf heeft hij zijn voetafdruk getest op de website van het Wereld Natuur Fonds. Met de vragenlijst wordt bepaald wat de impact is van de levensstijl van een persoon op de aarde. Het resultaat wordt uitgedrukt in hectares. Op grond van zijn milieugedrag scoorde Tetteroo vorig jaar 3,78 hectare. Dat kan beter, vindt de Delftenaar. "Echt duurzaam zou zijn: 1,8 hectare." Maar, troost: de gemiddelde Nederlander heeft een voetafdruk van 6,3 hectare (de schrijver dezes komt uit op 4,86 hectare, ongeveer tien voetbalvelden).

Henk Tetteroo streeft er naar geen druppel water te verspillen. Als hij in de keuken de warmwaterkraan open zet, vangt hij de eerst nog koude anderhalve liter op in flessen. Dat water gebruikt hij bij het koken en voor koffie en thee. Onder de douche staat er steevast een teiltje aan zijn voeten om het water op te vangen. "Ik vang makkelijk een halve teil op." Dat kan nog prima als spoelwater in de wc worden gebruikt.

© Phil Nijhuis

Etiketen afweken

Maar ik vind in de eerste plaats dat ik heel rationeel bezig ben. Iedereen kan dit doen

In het afwaswater weekt hij de etiketten van flessen voordat deze in de glascontainer gaan. Etiketten afweken, gaat dat niet wat ver? Tetteroo: "Ach, het is een kleine moeite. Het zit in mijn systeem. Het is routine geworden. Zeker, ik ben ook een zuinig iemand. Maar ik vind in de eerste plaats dat ik heel rationeel bezig ben. Iedereen kan dit doen."

Het levert ook wat op, óók op financieel gebied. "Ik heb mijn dochters geld kunnen lenen, zodat ze geen studieschuld hebben. Ik heb pas een feest gegeven voor 65 genodigden, toen ik 65 werd. Met biologische hapjes, dat wel. Ik leid een prettig leven. Maar we hebben een samenleving waarin alles er maar doorheen wordt gejaagd. Het kan ook anders."

Henk Tetteroo hoopt dat hij met zijn jaarverslagen een rol kan gaan spelen in het publieke debat. Hij weet dat er lang wat meewarig werd gekeken naar de zwerfafvalrapers, de waterbespaarders en de energiebezuinigers, maar het tij is gekeerd, denkt hij. "Ik heb de indruk dat het taboe er af is. Ik heb het gevoel dat steeds meer mensen dit gewoon zijn gaan doen. Alleen ze moeten dit nu ook gaan vastleggen. Het geeft mij een enorme voldoening als ik mijn jaarverslagen doorblader. Echt."

Tetteroo kan lyrisch worden als hij praat over zijn hooikist, een houten doos die prominent in zijn woonkamer staat. In de kist zit hooi. Er kunnen één of twee pannen in. Voedsel dat eerst aan de kook is gebracht worden in de goed afgesloten kist gaar zonder dat er nog verhitting nodig is. "Ik heb die hooikist nu bijna zes jaar en al ongeveer 1200 keer gebruikt. Het scheelt me jaarlijks negentig uur gasgebruik."

Lees hieronder het persoonlijk jaarverslag van Henk Tetteroo.

Jaarverslag Henk Tetteroo by Anonymous 8dg7VF on Scribd

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
Duurzaam leven krijgt pas echt inhoud als je precies registreert wat je doet én er naar streeft het ieder jaar iets beter te doen

Hij wil een schonere, duurzame wereld en ziet het als zijn opdracht als eenling daar naar vermogen aan bij te dragen

Ik heb in 2015: 6571 blikjes geraapt, 2576 plastic flesjes en 45 sta­tie­geld­fles­sen

Onder de douche staat er steevast een teiltje aan zijn voeten om het water op te vangen

Maar ik vind in de eerste plaats dat ik heel rationeel bezig ben. Iedereen kan dit doen