Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Heien met water en een kraan die klimt

Groen

Koos Schwarz

Windmolens reiken boven het wateroppervlakte van de Noordzee, 23 kilometer uit de kust ter hoogte van de strook tussen Zandvoort en Noordwijk. De windmolens zijn onderdeel van windpark Luchterduinen van Eneco. © anp

Offshore windparken vernieuwen razendsnel. Niet alleen grote bedrijven als Siemens en Sif zorgen voor innovatie, kleine doen dat ook. Trouw portretteert drie vindingen van kleine Nederlandse bedrijven.

Drie jaar geleden kreeg de firma Van Oord een prijs voor zijn Aeolus, een schip annex werkplatform waarmee windmolenparken op zee kunnen worden aangelegd. Nog geen drie jaar later krijgt het toen als hypermodern beschouwde schip al een opknapbeurt bij Damen Shiprepair. Er moet een grotere kraan op. Dan kan het schip nog grotere funderingspijlers en nog grotere turbines op zee installeren.

Lees verder na de advertentie

De revisie van de Aeolus geeft aan dat het snel gaat in de offshore windsector. Overheden maken werk van wind, nieuwe grote parken zijn op komst. Turbines worden groter, de windparken ook. De sector is zijn kinderziektes kwijt, waardoor financiers minder risico’s lopen en de financieringskosten dalen. De turbines worden beter, de funderingen (pijlers) ook. Er zijn schepen, speciaal voor de offshore windsector, en speciale apparatuur om windmolens mee te installeren en onderhouden.

Lagerweys kraan beklimt een windmolen © RV

Wie: Lagerwey
Werknemers: 110
Wat: Klimmende kraan.

Een kraan die langs een windmolenpijler omhoogklimt en al klimmend die pijler verder opbouwt? Windmolenpionier Henk Lagerwey bedacht hem, ontwierp hem en zijn bedrijf bouwde hem grotendeels zelf, met financiële steun (‘miljoenen’) van zijn aandeelhouders. Dezer dagen wordt ie getest in het Eemshaven-gebied. Hij klom al in de hoogste windmolen-op-land van Nederland. Komende week gaat ie een turbine opbouwen.

De klimkraan is eigenlijk bedoeld voor windmolens-op-land. Omdat die steeds groter worden, wordt het steeds lastiger om ze te plaatsen. Veel plekken zijn niet of slecht toegankelijk voor enorme trucks en dito kranen. De klimkraan, 28 meter hoog met een giek van 38 meter, is dan een uitkomst, denkt Lagerwey. De klimkraan is demontabel en kan met drie trucks worden vervoerd. Tot nu toe is de kraan alleen op pijlers van Lagerwey getest. In de toekomst zal die ook windmolens van andere fabrikanten bestijgen, zegt Sjoerd Sieburgh, directeur bij Lagerwey. “Over vijf jaar hebben we meer kranen, andere varianten en zijn ze geschikt voor verschillende masttypes.”

Op nog langere termijn zal de kraan ook in offshore windmolenparken werken, zegt Sieburgh. Misschien om turbines op te bouwen. Maar het zou ook kunnen dat de klimkraan wordt ingezet bij het plaatsen van de turbinebladen en/of bij grote reparaties, zegt Sieburgh. Volgens hem is er in de markt veel belangstelling voor de kraan. Dat komt deels doordat er maar weinig schepen zijn die geschikt zijn om (delen van) grote turbines te vervoeren en te plaatsen.

Wie: Fistuca
Werknemers: 13
Wat: heien met water.

Het oogt als een cilindervormige buis. Dertig meter hoog, een diameter van tien meter. Er kan 1700 ton water in. Jasper Winkes, oprichter van Fistuca, noemt het zelf een hamer. Daar lijkt Fistuca’s vinding helemaal niet op. Maar zo werkt het wel. De buis kan funderingspalen voor windmolens de zeebodem in heien. Met water.

De waterhamer werkt door een explosie die het water opstuwt. © RV

Winkes is er sinds 2011 mee bezig. De techniek werkt, ze is al een paar keer beproefd met kleinere buizen. Nu komt het echte werk. Kranenbouwer Huisman uit Schiedam legt de laatste hand aan de nieuwste, grootste versie van Fistuca’s hamer. Als ook die een test doorstaat, gaat Fistuca zijn vinding in 2018 verhuren. Windmolenparkbouwers kunnen dan bij het bedrijf aankloppen. De hamer is voor de meeste palen geschikt, alleen niet voor kleine, zegt Winkes.

Hoe het werkt? De hamer wordt op een paal geplaatst. In de buis zit naast die 1700 ton water ook een gasmengsel. Als dat tot ontbranding komt, ontstaat druk die de paal naar beneden duwt – en het water omhoog. Als het water daarna valt, krijgt de pijler een tweede opdoffer. Uitlaatgassen worden vrijgelaten en met nieuw gas en opgepompt water herhaalt het proces zich.

Heien met water gaat iets sneller dan met het traditionele stalen valblok, zegt Winkes. Belangrijker zijn andere voordelen: het is veel stiller. Geluidwerende maatregelen zijn niet nodig. De kosten van zulke maatregelen variëren per land, maar zijn in Duitsland wel opgelopen tot 40 miljoen euro, weet Winkes. Tweede voordeel is dat de paal bij het heien met water veel minder zwaar wordt belast. Er treedt minder vermoeiing op: de pijler kan veel langer mee. Winkes verwacht de komende jaren meer hamers te kunnen verhuren. Hoeveel? Dat wil hij niet kwijt.

Wie: Skeye
Werknemers: 17
Wat: Inspectie met drones

Skeye doet met drones, vliegtuigen, helikopters of hoogwerkers aan luchtfotografie. Het inspecteert installaties van de olie- en gasindustrie en de chemie, en fotografeert (onder meer) terreinen, gebouwen en hoogspanningsmasten. In 2013 inspecteerde Skeye in het Friese Bolsward voor het eerst een windmolenpark.

Anno 2017 voert Skeye ‘een paar keer per jaar’ windmoleninspecties uit, maar directeur/mede-eigenaar Jan van Liebergen verwacht in de toekomst ‘een mooie markt’, zeker als er meer offshore windparken bij komen. Omdat een drone ongeveer een half uur kan vliegen, moet ie met een boot naar een windmolenpark worden vervoerd. Is de drone daar gearriveerd, dan werkt hij sneller dan de man-aan-het-touw die gewoonlijk de inspecties doet. Daar zit het voordeel voor de klant, zegt Van Liebergen, want de windmolen kan na een inspectie eerder draaien en stroom leveren. De drone kan een windmolenblad tot op vier of vijf meter naderen en zien of die bladen zijn beschadigd (door hagel, blikseminslag of een botsing van een vogel), of er scheurtjes inzitten en of het laminaat loslaat. Reparaties kan een drone niet uitvoeren. Van Liebergen verwacht dat het in de toekomst mogelijk wordt om drones vanaf land naar een windpark-op-zee te sturen. Nu kan dat nog niet en mag dat ook niet. 

Lees ook:

Gezocht: techneuten voor windturbines
Het eerste drijvende windmolenpark ter wereld verrijst voor de kust van Schotland



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie