Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Haarlemmermeer zet het mes in restafval

Home

Sarah Haaij

© anp
Reportage

Haarlemmermeer houdt een proef om het restafval terug te dringen. 200 huishoudens verminderden dat al van 198 naar 60 kilo per persoon. Dat moet nog minder worden. "Eerst dacht ik: die zijn gek. Maar het kan."

De loeiende polderwind probeert vat te krijgen op de vuilnisauto’s die het terrein van afvalverwerker De Meerlanden op en af rijden. Maar de op keukenafval voortgedreven biogaswagentjes laten zich niet wegblazen. Ze zijn ook druk, sinds de gemeente Haarlemmermeer hier met een afvalproef begon. Het gescheiden groente- en fruitafval van 1000 huishoudens moet zo vers mogelijk worden opgehaald.

Lees verder na de advertentie

Achter op het terrein in Rijsenhout, waar de auto’s hun lading lossen, pruttelt een metershoge vergister op volle toeren. Hoe verser de schillen en koffieprut die de hongerige wirwar van buizen, zuigers en pompen binnenkrijgt, hoe meer biogas en CO2 er uitkomt. En dat betekent meer milieuwinst en meer inkomsten voor de gemeente.

“Iedereen profiteert”, zegt wethouder John Nederstigt (D66) in het kantoor van De Meerlanden met uitzicht op de energiefabriek. Afgelopen jaar startte hij (nummer 71 in de Trouw Duurzame 100) de proef ‘Winst uit je afval’, om te komen tot meer grondstoffen uit afval en minder restafval. Binnen vijf jaar hoopt de gemeente door betere afvalscheiding het restafval te verminderen van 198 naar 24 kilo per inwoner per jaar. In drie verschillende wijken, elk met een ander afvalsysteem, zijn in januari 200 huishoudens begonnen met een proef.

Geschrokken

Toen Herman Heijtel (65) hierover op een bewonersavond van Rijsenhout-Zuid te horen kreeg, kon hij het niet geloven. “Ik dacht: die zijn gek!”, zegt Heijtel. Het was dan ook vooral vanuit een ‘bewakersrol’ dat hij zich ter plekke bij de werkgroep aansloot die de afvalproef vorm moest geven. Maar hij raakte enthousiast. “Ik dacht dat we al goed bezig waren”, zegt Heijtel. “Maar nu zijn we al naar de 60 kilo restafval gezakt en denk ik: we kunnen nog veel meer.”

Iedereen is zich een hoedje geschrokken van hoeveel plastic hij weggooit

Want bij een meting begin mei bleek dat het restafval van de deelnemers aan de proef was teruggelopen van 198 naar zo’n 60 kilo restafval per inwoner per jaar. De andere kilo’s worden nu gescheiden ingezameld. “De winst zit hem vooral in het plastic”, zegt Nederstigt. “Iedereen is zich een hoedje geschrokken van hoeveel plastic hij weggooit.”

Bij Heijtel gaat dat plastic nu in een groene zak. De rolcontainers die hij en zijn buren eerst voor hun huis met tuin hadden staan, zijn weg. Tuinafval kan nu naar een permanente tuinkorf. En de etensresten uit de keuken gaan in een minicontainer met papieren zakje. Dat afbreekbare groente en fruit-zakje wordt samen met het plastic, de rode zak voor het restafval en het oud papier twee keer per week opgehaald. “We hangen het aan haken aan de lantarenpalen in onze straat.”

Sommige buurtbewoners moesten wel even wennen. En dan vooral aan dat zakje in de keuken. Dat zou maar lekken en gaan stinken. “Ach”, zegt Heijtel, die het zakje al op allerlei etenswaar heeft getest, “dat lekken valt wel mee.” Als je er maar voor zorgt dat je jus eerst stolt en je koffieprut afkoelt. “Je moet er gewoon een beetje handigheid in krijgen.”

Zakken openscheuren

Een streven naar 24 kilo is behoorlijk ambitieus. Ook voor een gemeente als Haarlemmermeer waar men – vergeleken met de gemiddelde Nederlander die jaarlijks zo’n 200 kilo in zijn restafvalzak gooit – al goed bezig was. Dat het haalbaar is, daar raakte Nederstigt van overtuigd toen hij vóór de proef zelf door de afvalzakken van zijn gemeentebewoners ging. “We hebben ze opengescheurd en gekeken wat ervan hergebruikt kon worden. Onze conclusie was dat we met 95 procent van dat restafval waarde kunnen creëren.”

Met 95 procent van dat restafval kunnen we waarde creëren

Recyclen, vergisten, composteren en vervezelen levert de gemeente meer op dan verbranden. Producten als plastic, biogas en compost kunnen worden doorverkocht. En die winst kan weer worden ingezet om de bewoners te belonen voor hun scheidingnijverheid. De eindevaluatie van de proef later dit jaar zal het nog moeten uitwijzen, maar Nederstigt denkt dat als het lukt het restafval zo ver te scheiden, hij de bewoners straks de helft van hun afvalstoffenheffing terug kan geven. “Omdat je het afval niet verbrandt, maar echt hergebruikt.”

Afval is emotie

Hoe bewoners afval scheiden, hebben ze in elk van de drie proefwijken zelf beslist. In een flatje op driehoog werken nu eenmaal andere scheidingswetten dan in een huis met tuin. Maar bij alle drie de proeven geldt; laat de mensen verder lopen voor hun restafval en haal het scheiden dichterbij.

In het gezin van Nikkie Elfers (34) lukt dat aardig. Haar vijfkoppige huishouden in Hoofddorp produceert sinds de proef nog maar één 30 liter zak restafval per twee – soms drie – weken. “Dat komt door het gemak”, zegt Elfers. “Ik heb alles op loopafstand.” Als ze de kinderen naar school brengt, gooit ze meteen haar plastic en keukenafval weg.

“Wij hebben als bewonerswerkgroep echt gelobbyd voor het behoud van die bakken”, zegt Elfers, vanaf het eerste uur betrokken. “Dat je 24/7 je afval kwijt kunt is in een wijk als de onze met veel verschillende werk- en levensritmes heel belangrijk.”

Toch was het in de buurt en de Winst uit je afval-facebookgroep niet enkel enthousiasme wat haar ten deel viel. “Soms kreeg ik te horen: ‘Bedankt voor de verloedering van de wijk’, een verwijzing naar de tuinkorven die niet iedereen kan waarderen. Of: ‘Waar blijft mijn korting!’, zulke reacties.”

Als je aan mensen hun afval komt, lopen de emoties soms hoog hoop. “Er zijn veel kopjes koffie gedronken”, zegt Elfers daarover. “Maar we zullen ons niet alleen nu maar ook een jaar na de proef in moeten blijven zetten. We moeten blijven scheiden.”

Voor het eind van dit jaar wil wethouder Nederstig een nieuwe manier van afvalscheiding hebben afgesproken met zijn gemeenteraad. Daarna wacht de uitdaging van het opschalen. Want wat nu een experiment met 1000 proeffamilies is, moet uiteindelijk door 65.000 huishoudens worden overgenomen.

De bewoners die niet meteen warmlopen om te scheiden, ook niet voor een korting op de afvalstoffenheffing, kunnen altijd nog een omweggetje langs de afvalverwerker overwegen. Bij De Meerlanden wacht een Groengas-tankbeurt of een gratis schep compost; en dat allemaal gemaakt van je eigen banenschillen.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Iedereen is zich een hoedje geschrokken van hoeveel plastic hij weggooit

Met 95 procent van dat restafval kunnen we waarde creëren