Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Grootschalige fraude met mest trekt wissel op natuur in Brabant en Limburg

Home

Emiel Hakkenes

Een loonwerker rijdt drijfmest uit op een akker. © Hollandse Hoogte

Boeren in Brabant en Noord-Limburg frauderen op grote schaal met mest. Ze laten het illegaal dumpen of het rijden het uit over eigen akkers in veel grotere hoeveelheden dan toegestaan. 

De pakkans is klein en maatregelen van de afgelopen jaren lijken nog geen resultaat te hebben. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving in een evaluatierapport van het Nederlandse meststoffenbeleid dat vandaag is verschenen.

Lees verder na de advertentie

Het PBL adviseert de regering gevraagd en ongevraagd over kwesties van natuur, milieu en ruimte. Elke vijf jaar kijkt het planbureau naar het effect van de regels voor mest in Nederland. Die regels hebben jarenlang een gunstig effect gehad: het grondwater en oppervlaktewater in Nederland is schoner geworden door minder vervuiling van meststoffen als fosfaat en nitraat. Maar de verbetering zet niet verder door, en in sommige regio’s bevat het water nog altijd veel hogere doses meststoffen dan toegestaan.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de ‘zuidelijke zandgronden’ in Brabant en Noord-Limburg. Het PBL concludeert dat boeren hier veel meer mest op het land brengen dan is toegestaan. In de boekhouding vullen deze boeren in dat de mest, zoals dat bij wet verplicht is, is afgevoerd. Daarmee plegen zij fraude. Het PBL schat dat “circa 30-40 procent van de mest in het zwarte circuit zit”. Zo wordt het onmogelijk om milieudoelstellingen te halen. “Dat hier dingen misgaan, is evident”, zegt Hans van Grinsven, programmaleider Landbouw van het PBL. “Dit is echt een probleem.”

Volgens de woordvoerder zijn de mestnormen in Nederland zo streng, dat gewassen te weinig mest krijgen om goed te groeien

Maatregelen

Met het oog op het milieu zijn de afgelopen jaren de mestnormen strenger geworden. Boeren mogen steeds minder mest op het land brengen, en moeten dus meer afvoeren. Dat is een flinke kostenpost. In samenwerking met transporteurs wordt mest daarom regelmatig illegaal gedumpt, of extra op het eigen land gegooid, omdat de gewassen dan beter groeien. Dit heeft vervuiling van het water als gevolg.

De afgelopen jaren zijn maatregelen genomen om mestfraude moeilijker te maken. Op last van toenmalig staatssecretaris Dijksma zijn bijvoorbeeld vrachtwagens die mest vervoeren uitgerust met gps-zenders die voor inspecteurs te volgen zijn. Tot minder fraude heeft dat nog niet geleid. Het PBL stelt: “Onduidelijk is of de huidige pakkans en de boetes voldoende afschrikwekkend zijn.”

“Met het bestaan van mestfraude zijn wij bekend”, reageert een woordvoerder van boerenbelangenorganisatie LTO Nederland. “Waar wij kunnen, proberen we het te voorkomen.” Volgens de woordvoerder zijn de mestnormen in Nederland zo streng, dat gewassen te weinig mest krijgen om goed te groeien. “Onderbemesten, dat wil een boer liever niet. Het gaat ten koste van de opbrengst.” LTO plaatst vraagtekens bij de geschatte 30 tot 40 procent frauduleus verwerkte mest.

De keuze is aan de politiek, maar het moment dat er een keuze gemaakt moet worden, is dichtbij

Meer verantwoordelijkheid

Het PBL roept boeren op meer verantwoordelijkheid te nemen, bijvoorbeeld door vermoedens van fraude te melden bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Die kan desgevraagd niet zeggen hoeveel meldingen van mogelijke mestfraude er de afgelopen jaren zijn binnengekomen.

In het opleggen van nóg strengere regels aan boeren ziet het PBL niet veel. Als in sommige regio’s ecologische wensen alleen haalbaar zijn door ingrijpende aanpassingen in de werkwijze van boeren, wordt het volgens het planbureau tijd de milieuwensen voor deze gebieden te heroverwegen. Hans van Grinsven: “De doelstellingen voor waterkwaliteit zijn onderhandelbaar. Als de maatschappelijke kosten te hoog zijn, kun je de doelen verlagen. Wij zeggen dat nu harder dan in eerdere studies. De keuze is aan de politiek, maar het moment dat er een keuze gemaakt moet worden, is dichtbij.”

Boeren die meer mest produceren dan zij volgens de milieuregels op eigen grond mogen plaatsen, moeten het overschot afvoeren. Dat kost (tamelijk veel) geld en nodigt dus uit tot sjoemelen:

-  Een valse factuur of vals vervoersbewijs ‘bewijst’ dat de mest is afgevoerd, terwijl die in werkelijkheid op het land gebracht is

-  Volgens een vals bewijs is de mest naar een toegestane locatie afgevoerd, maar in werkelijkheid is het elders illegaal gedumpt

-  Degene die wordt vermeld als eigenaar van de grond waarop de mest geplaatst wordt, is in werkelijkheid niet de eigenaar maar dumpt de mest daar illegaal

-  Een mesttransporteur haalt het gps-systeem uit zijn vrachtwagen en plaatst dat in een andere auto, zodat de mest naar een illegale locatie kan

-  Door manipulatie van monsters lijkt een partij mest hoge gehaltes af te voeren nitraat en fosfaat te bevatten, maar in werkelijkheid zijn die stoffen geconcentreerd in de mest die de boer mocht houden


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Volgens de woordvoerder zijn de mestnormen in Nederland zo streng, dat gewassen te weinig mest krijgen om goed te groeien

De keuze is aan de politiek, maar het moment dat er een keuze gemaakt moet worden, is dichtbij