Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Groen vliegplan is nog een luchtkasteel

Groen

Elisa Hermanides

Het aandeel biobrandstof bij KLM was vorig jaar slechts 0,04 procent van het totaal aan verbruikte kerosine. © Hollandse Hoogte / Rob Brouwer

De luchtvaart moet duurzamer, vindt de politiek. Dus kwam de sector deze week met een plan om CO2-uitstoot te reduceren. Of het klimaat er veel mee opschiet is de vraag.

De luchtvaartsector wil in 2030 ruim een derde minder CO2 uitstoten. 'Ambitieus', noemde minister Cora van Nieuwenhuizen van infrastructuur en milieu het plan toen ze het in ontvangst nam. Maar is het ook realistisch?

Lees verder na de advertentie

De belangrijkste winst moet volgens de luchtvaartsector komen van 'radicale vlootvernieuwing'. De opstellers van het plan speculeren volop over de impact van elektrische of hybride vliegtuigen. Die techniek staat echter nog in de kinderschoenen. Investeren in die techniek is zinnig voor de langere termijn, maar er kan niet worden verwacht dat dit in 2030 al leidt tot substantieel minder CO2-uitstoot.

Er bestaat al een plan voor een fabriek in Groningen, maar dit is nog weinig concreet

De partijen stellen verder voor om lichtere materialen in vliegtuigen toe te passen en vliegtuigen aerodynamischer en zuiniger te ontwerpen. Die ontwikkelingen zijn al gaande. Elk nieuw vliegtuig is nu al ongeveer 15 procent stiller en zuiniger dan zijn voorganger. Het lijkt alsof de sector hier niet zozeer met een nieuw plan komt, maar benadrukt wat ze al aan het doen is.

Wie gaat dit betalen?

Een belangrijk onderdeel van het 'groene pakket' is het gebruik van duurzame brandstof. KLM weet als geen ander dat duurzame kerosine een zeldzaam en duur goedje is. Al jaren is de luchtvaartmaatschappij bezig om het aandeel duurzame brandstof te vergroten. Tot dusver zonder veel resultaat. Het aandeel biobrandstof bij KLM was vorig jaar - na jarenlange inspanning - slechts 0,04 procent van het totaal aan verbruikte kerosine. In het plan wordt gesproken over het openen van twee à drie fabrieken voor duurzame brandstof in Nederland. Kosten per fabriek: 250 miljoen tot 1 miljard euro. Het is onduidelijk wie dit gaat betalen.

Er bestaat al een plan voor een fabriek in Groningen, maar dit is nog weinig concreet. De doelstelling uit het plan, 14 procent duurzame brandstof in 2030, lijkt volkomen uit de lucht gegrepen.

Wel geloofwaardig is het aanpassen van de luchthaventarieven waardoor maatschappijen met vervuilende en lawaaierige vliegtuigen meer gaan betalen. Maar deze maatregel is niet nieuw. Het is simpelweg het uitvoeren van een motie van de Tweede Kamer van mei 2018.

De be­reid­wil­lig­heid om te vergroenen lijkt er te zijn. Nu nog een echt plan, waarin het matigen van de groei niet langer taboe is

Dan zijn er het verbeteren van start- en landingsprocedures en het veranderen van vliegroutes zodat toestellen minder omwegen maken. Of dit laatste gaat lukken, hangt af van de politieke wil om in Europa tot één Europees luchtruim te komen. Dat raakt aan de soevereiniteit van landen, en ligt daarom ingewikkeld.

Al met al lijkt het 'groene pakket' van de luchtvaart vooral een combinatie van oude wijn in nieuwe zakken en een stel onwaarschijnlijke dromen. Misschien dat Schiphol-topman Dick Benschop daarom benadrukte dat het zo uniek is dat de belangrijkste spelers in de luchtvaart én het bedrijfsleven dit plan samen hebben gemaakt. De bereidwilligheid om te vergroenen lijkt er te zijn. Nu nog een echt plan, waarin het matigen van de groei niet langer taboe is.

35 of 12 procent minder uitstoot?

De luchtvaart wil 35 procent minder CO2-uitstoot ten opzichte van de voorspelde emissie in 2030 als alles doorgaat op de oude voet. Dat klinkt goed, die 35 procent. Maar hoeveel is dat nu precies?

Het is verwarrend dat er niet wordt gesproken over een vermindering van de CO2-uitstoot ten opzichte van nu. In absolute zin gaat de uitstoot, volgens het plan, terug naar het niveau van 2005.

Volgens de meest recente cijfers van het CBS was het emissieniveau van Nederlandse luchtvaartmaatschappijen in 2016 13 miljoen ton CO2. In 2005 was dat 11,5 miljoen ton CO2. Oftewel: als de luchtvaart in 2030 teruggaat naar het niveau van 2005, scheelt dat 1,5 miljoen ton CO2 ten opzichte van 2016. Dat is krap 12 procent. Toch minder spectaculair.

Lees ook:

Het kabinet dwingt voorlopig niemand zijn huis energieneutraal te maken

Het kabinet stuurt op een Klimaatakkoord waarbij burgers worden ontzien. Ook gaf het een voorzet hoe de onderhandelende ‘klimaattafels’ de gewenste CO2-reductie moeten uitpolderen.

Een temperatuurstijging van twee graden is wellicht al te veel voor de aarde

Terwijl Nederland zijn Klimaatakkoord in orde maakt, houden wetenschappers er alweer rekening mee dat de ambities moeten worden aangescherpt.

Deel dit artikel

Er bestaat al een plan voor een fabriek in Groningen, maar dit is nog weinig concreet

De be­reid­wil­lig­heid om te vergroenen lijkt er te zijn. Nu nog een echt plan, waarin het matigen van de groei niet langer taboe is