Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Goede wil bij de industrie over statiegeld? Recyling Nederland en Greenpeace geloven er niet meer in

Groen

Rob Buurman en Joris Thijssen

Statiegeld op flesjes, maar dan ook op blikjes. © Phil Nijhuis

De industrie krijgt tot 2020 de tijd om zelf de recycling te verbeteren. Rob Buurman en Joris Thijssen geloven er niet meer in. Ze zijn directeur van Recycling Netwerk en van Greenpeace Nederland.

Statiegeld op flesjes én blikjes is de meest populaire milieumaatregel van Nederland. Ook kiezers van VVD (79 procent) en CDA (83 procent) zijn massaal vóór, tonen de cijfers van onderzoekbureau GfK. Meer dan 400 organisaties, waaronder 230 Nederlandse gemeenten, sloten zich aan bij de Statiegeldalliantie, die vraagt om statiegeld nog dit jaar uit te breiden.

Lees verder na de advertentie

Toch besloot de regering vorige week zonder blikken of blozen om een beslissing over de invoering van statiegeld op flesjes uit te stellen tot eind 2020. Over blikjes rept de regering met geen woord. Voor ieder flesje liggen er twee blikjes op straat. Wanneer weilanden met blikjes erin worden gemaaid, komen er vlijmscherpe metalen scherven in het veevoer van koeien terecht. Economische kosten voor de Nederlandse veehouders: 10 tot 16 miljoen euro en veel dierenleed. Dat zou het CDA zich toch moeten aantrekken.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) verklaart dat eerst een wet geschreven moet worden, én dat het ministerie er meteen mee begint. Hier wordt echter genegeerd dat er al een wet is. In het Verpakkingenbesluit staan namelijk artikelen die de invoering van statiegeld mogelijk maken.

Ze moeten nog wel worden geactiveerd en uitgewerkt, maar de basis is er. Wat houdt de politiek tegen om nú, zonder voorwaarden, de principiële beslissing te nemen statiegeld in te voeren? Dat zou duidelijkheid scheppen plaats daarvan organiseert het kabinet-Rutte zijn eigen verzet door de industrie tot eind 2020 de 'kans te geven' om het zwerfafval zelf met 70 tot 90 procent te verminderen en de recycling te verbeteren tot 90 procent. Terwijl de Tweede Kamer een jaar geleden al afsprak om het aantal flesjes in het milieu in 3 jaar tijd met minimaal 90 procent terug te dringen.

Niemand die gelooft dat de bedrijven die doelstellingen zonder statiegeld halen. Maar daar gaat het niet om. Supermarkten lobbyen al tientallen jaren tegen statiegeld. De strategie is even simpel als effectief: presenteer een alternatief plan, beloof beterschap en ga akkoord met scherpe doelstellingen. Dat wordt 'meestribbelen' genoemd. De doelstellingen halen de bedrijven niet, maar de kans dat de politiek ze daarop afrekent is nihil en op 17 maart 2021 zijn er bovendien alweer Kamerverkiezingen.

Vier keer zoveel flesjes

Voormalig milieuminister Jan Pronk kan erover meepraten. In 2002 beloofde het bedrijfsleven hem om de flesjes én de blikjes in het milieu tegen 2005 met 80 procent te verminderen. Lukte dat niet, dan zou er statiegeld komen. Zestien jaar later voeren we exact dezelfde discussie, maar inmiddels worden iedere dag wel vier keer zoveel flesjes verkocht.

Het voorstel van het kabinet-Rutte III is dus eigenlijk om minstens twee jaar niks te doen. Vandaag spreekt de Tweede Kamer over statiegeld. We willen hen oproepen om niet dezelfde fouten te maken als hun voorgangers.

In 2005 wendde de industrie het statiegeld af door een rookgordijn rond de evolutie van het zwerfafval op te trekken. Die geschiedenis dreigt zich te herhalen. Daarom is het zo belangrijk dat de Kamer de beslissing nu niet van het bedrijfsleven laat afhangen.

De regering moet de regie in eigen hand nemen. Kies nú de datum waarop er statiegeld zal zitten op plastic flesjes. Kies voor een datum binnen de termijn van dit kabinet. En vergeet vooral die blikjes niet. Want deze beslissing heeft de steun van 80 procent van de bevolking, de boeren, de vissers, meer dan 200 gemeenten en niet in de laatste plaats de klanten van de supermarkten.

Deze bijdrage is ondertekend door de volgende milieu-organisaties:

Recycling Netwerk
Greenpeace Nederland
Stichting De Noordzee
Plastic Soup Foundation
Natuur & Milieu
Plastic Soup Surfer

Lees hier meer opiniestukken uit Trouw.

Deel dit artikel