Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gas, gif en kogels tegen de vogels in Singapore

Groen

Eefje Blankevoort en Laura Stek

De Singapore Gunclub in actie tegen de Javaanse Myna. © Anaïs López

In de groeiende stad bleek geen plek voor krijsende vogels en dus opende Singapore de jacht op de Javaanse Myna, toen die de herrie van de stad overnam. Maar is het niet de méns die zijn stadsgeluiden moet aanpassen? Slot van een drieluik.

Kijk, hij ligt helemaal vol. Het is een soort monument geworden, een monument voor alle dode vogels." Bioloog David Tan staat voor zijn dampende vrieskist. Tan is verbonden aan de universiteit van Singapore en werkt aan een onderzoek naar stadsvogels. "De mynas liggen helemaal achterin geloof ik. Geef me een momentje..." Tan duikt de vriezer in en grabbelt tussen de plastic zakken met dode vogels. Hij trekt er drie zakken uit en houdt ze omhoog in zijn koude knuist. "Dit zijn drie mynas, er zit ook een baby tussen. En deze is kaal."

Lees verder na de advertentie

David Tan kan inmiddels aan de exemplaren zien of ze door menselijk ingrijpen om het leven zijn gebracht. Hij haalt de vederloze myna uit het zakje. "Deze is zijn veren kwijtgeraakt door een lijmval. Dat is een extreem bruut middel: de vogels blijven vastzitten in een dikke klevende massa en sterven een langzame dood. Myna's worden hier gezien als de pest, dus de mensen hebben creatieve manieren gevonden om ze uit te roeien."

Waterkanonnen

Het blijken geen willekeurige uitbarstingen van wanhopige en gefrustreerde burgers. Het is de Singaporese overheid die de vogels systematisch probeert uit te roeien, vertelt Tan. Ze zetten gif, gas en kogels in om af te komen van zowel myna's als kraaien. Uit het archief blijkt dat de overheid er in de jaren tachtig mee is begonnen. 'Mogelijk waterkanonnen ingezet om myna's te vermoorden', kopt de Straits Times in 1987. 'Vleugels afknippen', oppert een ander artikel.

Myna's imiteren geluiden. Is het dan een probleem van de vogels of van de mensen?

Dierenfilosoof Erno Eskens

Er wordt geschreven over de 'death-by-water'-methode, aanbevolen door een raad die in het leven is geroepen om het mynaprobleem structureel op te lossen. Het wordt beschreven als een simpele en effectieve methode: door de kracht van de waterkanonnen worden de vogels uit de boom gespoten waarna ze langzaam verzuipen. In een andere krant wordt vervolgens geklaagd over het gebruik van het waterkanon. Uitroeiing moet volgens de schrijfster 'snel, netjes en pijnloos' gebeuren. Bovendien wordt het maar vies en modderig zo op straat.

Structurele moordpartij

Op 8 oktober 1988 is het zover: 'Dode vogels op One Street'. Die nacht zijn er volgens een ooggetuige in het geniep zo'n vijfhonderd myna's gedood. Het middel: vergassing. Het blijkt het begin van een structurele moordpartij. En dat allemaal omdat er in het perfecte Singapore geen plaats is voor brutale vogels die te hard krijsen.

De Javaanse Myna heeft de bijzondere eigenschap geluid te kopiëren uit zijn omgeving. In het oerwoud van zijn moederland Indonesië leverde dat geen problemen op, maar in het rap groeiende Singapore begon hij vanaf de jaren zestig onprettige stadsgeluiden na te bootsen. Zo transformeerde zijn ooit zo geliefde ijle zangtonen in een hard, raspend geluid. Onaangenaam voor het dichtbevolkte, georganiseerde Singapore. Maar wiens probleem is dat eigenlijk?

'We moeten het omdraaien', zegt Erno Eskens, dierenfilosoof en schrijver van 'Een beestachtige geschiedenis van de filosofie'. "Waarom maken die myna's zo'n lawaai? Zij imiteren geluiden, de stad maakt het geluid. Is het dan een probleem van de myna's of van de mensen? Moeten wij onze stadsgeluiden niet aanpassen?"

Eskens suggereert bovendien dat de myna nog een tweede reden heeft om te schreeuwen. "Misschien zijn ze wel in verzet. Wellicht is het een vogel die zijn stem verheft en gehoord wil worden, die de gemeenschap om een beter leven vraagt. Eigenlijk is het een feodale toestand. Net zoals men langs de paria's loopt in India en denkt: ach, het zijn maar paria's. Met dieren doen we dat de hele dag. Van dat kaste-systeem moeten we af."

Lees verder onder de foto

Mr. D. van de Singapore Gunclub. © Anaïs López

Carte blanche

Daar denken de mensen achter de moordpartijen heel anders over. Een van de instanties die zich bezighoudt met de structurele uitroeiing van de myna is de Singapore Gunclub. De club bestaat uit gepassioneerde en schietgrage vrijwilligers, die hun steentje willen bijdragen aan de leefbaarheid van de stad. Als er een groot aantal klachten is binnengekomen krijgen ze carte blanche van de overheid, die zelf geen officiële uitleg wil geven over het beleid. 'Join the Singapore Gun Club to experience the thrill and excitement of free shooting!', staat er op de website.

Voorzitter 'D'* wil anoniem blijven, maar hij is wel bereid te praten. D is een klein mannetje van middelbare leeftijd, dat een glimmende BMW vol kleurrijke stickers met geweren rijdt. Zijn favoriete schietplek ligt een eindje buiten de stad. "Ik doe dit ongeveer drie keer per week, samen met een aantal andere mannen. Allemaal vrijwillig. We schieten zo'n vijftig vogels per week", vertelt hij. En dan, glimmend van trots: "Mijn record op één dag ligt op 197 vogels. Eigenlijk ben ik een soort Robin Hood. Ik maak de stad leefbaarder."

Voorzitter 'D' rijdt naar de rand van Singapore, richting de Maleisische grens en stapt uit bij een aangeharkt open veld. Zijn schietmaatjes arriveren kort daarna. Ze pakken hun dubbelloops Browning jachtgeweer, trekken hun camouflagejasjes aan en gaan aan het werk. Het is duidelijk dat de mannen hun missie uiterst serieus nemen; ze refereren aan elkaar als 'brothers in arms', verstoppen zich professioneel in de aangeharkte bosjes en communiceren via walkietalkies. Dit keer zijn kraaien het doelwit. Ze zetten een lokkraai op een open veld en wachten tot andere kraaien erop reageren. Dan wordt er synchroon geknald. De slachtoffers liggen roerloos op de grond. Eentje probeert nog hopeloos met zijn vleugels te wapperen, maar bezwijkt uiteindelijk aan de kogel.

D hangt zijn geweer voldaan over zijn schouder. "De kraaien zijn eigenlijk niet meer zo belangrijk, de meeste zijn dood. We verleggen de focus nu naar de myna's. Die zijn sneller, lastiger te pakken."

Lees verder onder de foto

© Anaïs López

Maleisië ligt op een paar honderd meter. D pakt zijn verrekijker en loopt richting het prikkeldraad dat de grens afbakent. "We staan hier wel vaker, maar eigenlijk zijn we met te weinig. Als we hier elke dag met een paar schutters zouden staan, zouden nieuwe vogels veel minder kans krijgen het land binnen te komen", zegt hij dromerig.

"We komen haast in het vreemdelingendebat terecht!'', roept Erno Eskens in reactie op het verhaal over de Singapore Gun Club. "We stuiten hiermee op de vraag: wanneer is iemand een burger? Ik zou zeggen: op het moment dat je ergens woont dan ben je een burger. Het feit dat je geïmporteerd bent zegt niks.

"Je kunt wel onderscheid maken tussen dieren die permanent in de stad wonen en dieren die even voorbij vliegen. Maar als ze er permanent wonen, dan zouden ze ook burgerrechten moeten krijgen. Het zijn geen dingen, maar wezens met wensen, een cultuur en belangen. Die belangen zou je moeten meenemen in de stadspolitiek. Maar daar zijn we nog lang niet. Niet in Singapore, maar ook zeker niet in Nederland, waar tot voor kort nog ganzen werden vergast."

Aan het eind van de dag is de buit tien vogels. De bloedende wezentjes gaan een grote vuilniszak in. D gooit ze in zijn kofferbak. De zak moet later worden afgegeven aan de autoriteiten, die houden de exacte aantallen bij.

In een kooitje

Het is de vraag of de myna nog ergens thuishoort. In Singapore is hij zijn leven niet zeker, teruggaan naar zijn vaderland Indonesië is geen optie. Bioloog David Tan: "De ironie is dat de Javaanse Myna in Indonesië inmiddels heel zeldzaam is. Dat komt voort uit het Javaanse geloof dat een man vijf dingen moet hebben: een huis, een vrouw, een paard, een dolk en een vogel in een kooitje. Het leidt ertoe dat veel exotische vogels uit het oerwoud gekooid eindigen. Dus waar ze nog echt vrij zijn? Ik weet het niet."

* De identiteit van schutter 'D' is bekend bij de redactie.

Anaïs López en Myna. © Sonny Liew

De Migrant, een multimediaal project

Fotograaf Anaïs López onderzocht de turbulente levenschiedenis van de Javaanse Myna (Maina, in het Nederlands). In het project 'De Migrant' komen thema's als de moeizame relatie tussen mens en dier, de gevolgen van snelle stedelijke ontwikkeling en de positie van de ongewenste vreemdeling samen.

Het project bestaat uit een fotoboek waarmee López live-optredens doet, een reeks tentoonstellingen, een radiodocumentaire en een webdocumentaire-serie (i.s.m journalistiek productiebureau Prospektor). De serie, die balanceert op de rand van feit en fictie, is te zien op migrant.nu.

Voor Trouw maakte López, samen met Eefje Blankevoort en Laura Stek drie producties over het lot van de Myna's in Singapore. Lees de eerste twee delen van het drieluik hier.

Deel dit artikel

Myna's imiteren geluiden. Is het dan een probleem van de vogels of van de mensen?

Dierenfilosoof Erno Eskens