Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Fietsersbond-directeur Saskia Kluit: De auto gaat de strijd verliezen

Groen

Jeroen den Blijker

Saskia Kluit, directeur van de Fietsersbond. © Werry Crone
Duurzame 100

Op haar werkkamer in Utrecht staat een fiets. Thuis heeft ze er nog vier. Saskia Kluit, op plaats 92 een nieuwkomer in de Duurzame 100, is directeur van de Fietsersbond. ‘Beleid veranderen vergt een lange adem.’

Bekijk de Duurzame 100 2018 nu op trouw.nl/duurzame100.

Lees verder na de advertentie

Eigenlijk wil ik hem ophangen aan een van de muren” zegt Saskia Kluit (1973) over het puntgave damesrijwiel in de hoek van haar werkkamer. Begrijpelijk: de fiets, een cadeautje van haar schoonzus, is een juweeltje van historische makelij. ‘Magneet’ staat er op het frame, de naam van een fietsfabriek uit Weesp die in 1969 is opgeslokt door Batavus. Fietsen en Nederland horen bij elkaar.

Kluit begon in 2009 bij de Fietsersbond op de afdeling communicatie. Inmiddels is ze drie jaar directeur van de belangenorganisatie. Daarnaast was ze in haar woonplaats Utrecht actief bij energiecoöperatie Energie-U, die met bewoners plannen ontwikkelt voor energiebesparing en groene energie. Twee activiteiten die ogenschijnlijk niet veel met elkaar te maken hebben, maar schijn bedriegt. “Ik heb bij Energie-U veel geleerd over publieke opinie.”

Waarom is dan vooral de stem van die kleine groep hardnekkige automobilisten zo beslissend?

Saskia Kluit, directeur Fietsersbond

Energie-U stond bijvoorbeeld loodrecht tegenover omwonenden van een bedrijventerrein waar de gemeente windmolens wilde plaatsen. Dat plan strandde door lokaal protest en politiek gedoe, terwijl volgens Kluit 67 procent van de Utrechtenaren vóór was. “Ik leerde toen, dat wat er wordt geschreeuwd, niet altijd is wat de meeste mensen vinden.” De schreeuwers willen vooral gehoord worden, is haar ervaring.

Fiets is vrij probleemloos

Zie de parallel met het mobiliteitsdebat, dat toch vooral draait om de auto. Hooguit 5 procent van de Nederlanders is diehard automobilist, denkt Kluit. “Dat zijn de mensen die hard roepen dat ze nooit afstand zullen doen van hun auto.” Daarnaast is 40 procent van de automobilisten best bereid om over alternatieven na te denken. De rest van de Nederlanders is al lang ‘om’ en reist met het openbaar vervoer, de fiets of als het uitkomt met de auto. Waarom is dan vooral de stem van die kleine groep hardnekkige automobilisten zo beslissend, vraagt zij zich af.

Het antwoord geeft ze er direct bij. “Beleid wordt vooral gemaakt bij problemen. Er wordt een nieuwe autoweg aangelegd als de oude te veel problemen veroorzaakt. Voor de doorstroming of luchtkwaliteit bijvoorbeeld.” Dat is tegelijk­­ de tragiek van de fiets. Die beweegt zich vrij probleemloos door ons leven. Geen bron van luchtverontreiniging, geen veroorzaker van files of lawaai. “Dat noem ik de paradox van de fiets: die is zo succesvol en breed geaccepteerd dat we daardoor de strategische kansen van de fiets nauwelijks zien.

Blijvend

“Jarenlang zijn hybride auto’s met miljarden euro’s gesubsidieerd. Toen de subsidie wegviel, stortte de verkoop van die auto’s in. Terwijl van al dat geld het hele fietsnetwerk gemoderniseerd had kunnen worden. Daar heb je blijvend iets aan.”

Beloon mensen die met de fiets naar hun werk gaan met 19 cent per kilometer

Saskia Kluit, directeur Fietsersbond

Echt duurzame keuzes, bijvoorbeeld in het woon-werkverkeer, zijn overigens helemaal niet moeilijk. “Je moet mensen verleiden. Beloon ze met 19 cent per kilometer als ze op de fiets naar hun werk komen. Nu krijgt slechts een kwart een vergoeding. En verlaag tegelijk de vergoeding voor automobilisten.”

Maak burgers vooral ook duidelijk wat de werkelijke kosten zijn van autobezit. “Als ze doordrongen zijn wat ze écht kwijt zijn aan onderhoud, APK en brandstof, dan vinden ze het, zeker in steden, al snel zondegeld. Zeker omdat auto’s vooral stilstaan voor de deur.”

Auto's zijn dan te gast

Dat de auto aan de verliezende hand is, zeker in de stad, staat voor haar vast. “De bereikbaarheid is overal een groeiend probleem. De fiets innoveert ontzettend snel. Er zijn nu fietsen die 45 kilometer per uur kunnen rijden en fietsen die tot wel 30 procent van de stedelijke logistiek van busjes kunnen overnemen. Er gaat dus veel meer gefietst worden.” Dat zal de straten doen veranderen. “Auto’s zijn dan te gast in het domein van de fiets en wandelaar. Dertig kilometer per uur wordt het nieuwe vijftig.”

Om alle fietsers een goede en veilige plaats te geven moeten er dus meer en betere fietsroutes komen. Nu is het al te vaak dringen op het fietspad. Fietsen, bakfietsen, e-bikes of hun snellere variant (speedpedelec), snorfietsen, brommers: alles vecht om ruimte. “Gelukkig kunnen gemeenten volgend jaar ook snorfietsen verbannen naar de weg – dat is echt een succes van onze lobby. Maar vervolgens wordt elk nieuw (elektrisch) vervoermiddel te gemakkelijk naar het fietspad verwezen.” 

Ja, een lange adem is nodig om het beleid te veranderen, beaamt zij. “Maar iedere week boeken we wel ergens lokaal een succes.”

© Trouw

Duurzame 100

De Trouw Duurzame 100 is de jaarlijkse thermometer in de stand van duurzaamheid en natuur in Nederland. Op de lijst staan de meest invloedrijke en inspirerende doeners en denkers. Op 10 oktober, de dag van de duurzaamheid, worden alle namen bekend gemaakt.

Lees meer artikelen over de Duurzame 100 in ons dossier. En bekijk ook de website trouw.nl/duurzame100, waar alle namen bekend worden gemaakt.

Lees ook:

Trends in de Duurzame 100: De politiek stelt teleur, doeners nemen het over

In bijna tien jaar Duurzame 100 zijn aardig wat trends voorbijgekomen. Van directeuren van instituties naar de doeners van onderop, de opkomst van voeding en het gebrek aan ‘systeemdenkers’.

Deel dit artikel

Waarom is dan vooral de stem van die kleine groep hardnekkige automobilisten zo beslissend?

Saskia Kluit, directeur Fietsersbond

Beloon mensen die met de fiets naar hun werk gaan met 19 cent per kilometer

Saskia Kluit, directeur Fietsersbond