Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

EU-landbouw behoeft geen subsidie

Groen

Joost de Jong

Wijnbouw in Blaye nabij Bordeaux. © AFP
opinie

De Europese landbouw-subsidies dienen geen enkel doel, betoogt Joost de Jong, oud-beleidsmedewerker van het ministerie van LNV. Hij bepleit de afbouw van het systeem.

Naar verwachting zal de Europese Commissie dit voorjaar voorstellen om de bijdrage van de lidstaten aan de EU met 10 procent te verhogen. Dat wordt gemotiveerd met de extra budgetten nodig voor migratiebeleid en de Brexit. Ook het budget voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) komt onder druk te staan. Maar veel lidstaten en de Europese christen-democraten vinden dat hierop niet bezuinigd mag worden. Gelet op de politieke gevoeligheid in Nederland, moet het kabinet zich sterk maken voor het afbouwen van het GLB.

Lees verder na de advertentie

Het gaat bij de Europese landbouwsteun niet om kleine bedragen. In de huidige periode (2014-2020)vloeit van het totale budget 38 procent naar het GLB: ongeveer 408 miljard euro. Phil Hogan, EU-commissaris van Landbouw, zei dinsdag bij zijn bezoek aan Den Haag dat het GLB nodig is om de inkomens van boeren te ondersteunen, de voedselveiligheid en voedselzekerheid te waarborgen, en de landbouw een bijdrage te laten leveren aan oplossing van het klimaatvraagstuk.

Maar waarom moet de overheid überhaupt een economische sector helpen met inkomenssteun? In de huidige praktijk blijkt dat 80 procent van het budget voor landbouw naar 20 procent van de bedrijven gaat, en vooral naar grote bedrijven die het geld het minst nodig hebben. Voedselveiligheid, door Hogan ook als argument voor een sterk GLB genoemd, is geen zaak van subsidies. Via Europese wetgeving worden regels gesteld om voedselveiligheid te garanderen. Daarvoor hoef je geen miljarden uit te trekken.

Met de huidige productiecapaciteit behoeven we ons om voedselzekerheid in Europa geen zorgen te maken. En voor de rest van de wereld produceren is een gotspe. Ontwikkelingslanden zijn veel meer gebaat bij overdracht van kennis om hun eigen voedsel efficiënter te verbouwen. Waarom krijgt een sector steun die via de wereldmarkt producten in ontwikkelingslanden afzet, waarmee de lokale producent van de markt wordt gedrukt?

Voor de aanpak van het klimaatprobleem is de landbouw inderdaad belangrijk. Enerzijds veroorzaakt de sector een kwart van de broeikasgassen, maar heeft hij ook last van toenemende droogte en wateroverlast. Anderzijds kan de landbouw klimaatvriendelijker worden en zo bijdragen aan oplossingen. Maar zijn subsidies daarvoor het meest geschikt?

Ketenverband

Supermarkten en de voedselindustrie zijn belangrijke spelers geworden in de voedselketen. Het is veel effectiever om in ketenverband afspraken te maken over een andere bedrijfsvoering. In Nederland maken grote supermarkten ook afspraken met boeren over dierenwelzijn en milieumaatregelen. Dat lijkt effectiever dan de vergroening via het GLB. Bij de vorige onderhandelingen over het EU- budget, 6 jaar geleden, werd vergroening gehanteerd als argument om het budget voor het GLB in stand te houden. Toen het geld binnen was, hebben de landbouwministers er alles aan gedaan om de vergroening af te zwakken. De Europese Rekenkamer oordeelde vorige maand vernietigend over die vergroening.

Het GLB levert ook geen gerichte bijdrage aan het stimuleren van gezonde producten, want producenten van suiker, rundvlees, bier en wijn behouden inkomenssteun. Die ongezonde producten zijn via deze indirecte miljardenhulp in feite relatief te goedkoop.

Landbouwminister Schouten heeft onlangs in Parijs gepleit voor meer subsidiariteit in het Europees landbouwbeleid. Maar veel lidstaten, waaronder Frankrijk, vinden - net als de Europese christen-democraten - dat het GLB vooral Europees gefinancierd moet worden. Dat betekent dat de druk op Nederland groter wordt om de komende jaren meer aan de EU te gaan betalen. Het GLB, als politieke tijdbom, kan beter zo snel mogelijk afgebouwd worden.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel